Danıştay 13. Daire E.2024/2931 K.2024/4178

Dava, ... Kıymetli Madenler ve Altın A.Ş. vekili Av. ... tarafından, "İstanbul ili, Bakırköy ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:..., ... AVM" adresinde bulunan iş yerinde, Hazine ve Maliye Bakanlığından izin alınmadan döviz alım ve satımı yapıldığının tespit edildiğinden bahisle, 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun'un 3. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle anılan iş yerinin faaliyetlerinin sürekli olarak durdurulmasına ilişkin Hazine ve Maliye Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemi uyarınca İstanbul Valiliğince davacıya ait iş yerinin mühürlenmesine dair 19/08/2024 tarihli işlemin iptali istemiyle ... Valiliğine karşı açılmıştır.

İstanbul 6. İdare Mahkemesinin 27/08/2024 tarih ve E:2024/1668, K:2024/1507 sayılı kararıyla, davacıya ait iş yerinin mühürlenmesine ilişkin işlemin icrası İstanbul Valiliğinin 16/08/2024 tarih ve 710140 sayılı işlemi uyarınca gerçekleştirilmiş ise de, 1567 sayılı Kanun'un 3. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca yetkisiz faaliyetin gerçekleştirildiği iş yerindeki tüm faaliyetlerin sürekli olarak durdurulmasına ilişkin icrai karar alma yetkisinin Bakanlığa ait olduğu, söz konusu adreste yer alan iş yerinin faaliyetinin süresiz olarak durdurulmasına 09/08/2024 tarih ve 3332180 sayılı Bakanlık Olur'uyla karar verildiği,

Hazine ve Maliye Bakanlığınca faaliyetin durdurulması işleminin gereğinin yerine getirilmesinin İstanbul Valiliğinden talep edildiğinin görüldüğü; bu itibarla, dava konusu mühürleme işleminin, doğrudan ... tarih ve ... sayılı Hazine ve Maliye Bakanlığı kararının gereğinin yerine getirilmesi amacıyla İstanbul Valiliğince tesis edildiği,

Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından İstanbul Valiliğine kararın uygulanması için talep ve bildirimde bulunulmasının, işlemin İstanbul Valiliğince tesis edildiği anlamına gelmeyeceği dikkate alındığında, davacıya ait iş yerinin mühürlenmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle İstanbul Valiliğine karşı açılan davanın görüm ve çözümünde, dava konusu işlemi tesis eden Hazine ve Maliye Bakanlığının bulunduğu yerdeki idare mahkemesi olan Ankara İdare Mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesiyle davanın yetki yönünden reddine karar verilmiştir.

Ankara 20. İdare Mahkemesinin 26/09/2024 tarih ve E:2024/1401, K:2024/1420 sayılı kararıyla, davacıya ait iş yerinin mühürlenmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davanın görüm ve çözümünde, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca işlemi tesis eden İstanbul Valiliğinin bulunduğu yer idare mahkemesi olan İstanbul İdare Mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesiyle davanın yetki yönünden reddine, 2577 sayılı Kanun'un 43. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince yetkili mahkemenin belirlenmesi için dosyanın Danıştaya gönderilmesine karar verilmiştir.

Aktarılan kararlar üzerine ortaya çıkan yetki uyuşmazlığına ilişkin dosya, 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 27. maddesi ve 2577 sayılı Kanun'un 43. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca incelenerek gereği görüşüldü:

2577 sayılı Kanun'un 32. maddesinin birinci fıkrasında, göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla, bu Kanun'da veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması hâlinde, yetkili idare mahkemesinin, idarî işlemi veya idarî sözleşmeyi yapan idarî merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi olduğu kurala bağlanmıştır.

1567 sayılı Kanun'un 3. maddesinin beşinci fıkrasında, bu Kanun'a dayanılarak çıkarılan karar, yönetmelik ve tebliğler ile diğer genel ve düzenleyici işlemler uyarınca faaliyet izni veya yetki belgesi alınması zorunlu olan konularda, gerekli izin veya belgeyi almaksızın ticarî faaliyette bulunanların elli bin Türk lirasından iki yüz elli bin Türk lirasına kadar idarî para cezası ile cezalandırılacağı ve yetkisiz faaliyetin gerçekleştirildiği iş yerindeki tüm faaliyetlerin bir aydan altı aya kadar, tekrarı hâlinde ise sürekli olarak durdurulacağı,

yetkisiz olarak faaliyette bulunanların ilân ve reklamlarından veya yaptıkları işin mahiyetinden söz konusu iş yerini sadece faaliyet izni veya yetki verilmesi gereken faaliyet konularında iştigal etmek maksadıyla açtıkları veya işlettikleri anlaşılıyorsa söz konusu iş yerindeki faaliyetin sürekli olarak durdurulacağı, durdurma işlemlerinin Hazine Müsteşarlığının talebi üzerine valiliklerce yerine getirileceği kuralına yer verilmiştir.

30/01/2018 tarih ve 30317 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ'in (Tebliğ No: 2018-32/45) 5. maddesinde, yetkili müesseselerin kurulması ve faaliyete geçmesi için Hazine ve Maliye Bakanlığından izin alınmasının şart olduğu, faaliyet izni bulunmayanların veya iptal edilenlerin, yetkili müessese faaliyetinde bulunamayacakları, ticaret ünvanlarında, iş yeri açma ve çalışma ruhsatlarında, ilân ve reklamlarında, iş yerlerinde veya internet sitelerinde dövize ilişkin işlem yaptıkları izlenimini yaratacak hiçbir kelime, deyim ve işaret kullanamayacakları kural altına alınmıştır.

Dosyanın incelenmesinden, Hazine ve Maliye Bakanlığı Finansal Piyasalar ve Kambiyo Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemiyle, ... AVM'de faaliyette bulunan ... Kıymetli Madenler ve Altın A.Ş. (Tabela ünvanı: ... Altın A.Ş.) ünvanlı iş yerinin tekerrür sebebiyle faaliyetlerinin sürekli olarak durdurulmasına ve bu kapsamda ilgili Valiliğe bildirimde bulunulmasına karar verildiği ve İstanbul Valiliğinin ... tarih ... sayılı yazısına istinaden de 19/08/2024 tarihli işlemle davacı şirkete ait iş yerinin mühürlenmesi üzerine bu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Her ne kadar davacı şirket tarafından, Hazine ve Maliye Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemiyle, ... AVM'de faaliyette bulunan ... Altın A.Ş.'ye ait iş yerinin faaliyetlerinin sürekli olarak durdurulmasına karar verildiği, dava konusu mühürleme işlemi öncesinde ... Altın A.Ş.'nin anılan adreste yer alan iş yerinden ayrıldığının ve ... Altın A.Ş.'nin ...

AVM şubesinin terkin edildiğinin 09/08/2024 tarih ve 11140 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde ilan edildiği, sonrasında kendi şirketlerince ... AVM'de yer alan iş yerinde faaliyete başlanıldığı ve bu durumun da 13/08/2024 tarih 11142 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde ilan edildiği, bu kapsamda Hazine ve Maliye Bakanlığının ...tarih ve ... sayılı işlemiyle ... Altın A.Ş.'ye ait iş yerinin faaliyetlerinin sürekli olarak durdurulmasına karar verilmiş ise de, ...

Altın A.Ş.'den ayrı bir tüzel kişiliği haiz şirketlerine ait iş yeri hakkında Hazine ve Maliye Bakanlığınca herhangi bir karar alınmadığından, dava konusu işlemin doğrudan İstanbul Valiliğince tesis edildiğinden bahisle işbu davanın İstanbul İdare Mahkemesinde açıldığı belirtilmekle birlikte dava konusu mühürleme işlemine ilişkin tutanakta,

bu işlemin Hazine ve Maliye Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin gereğinin yerine getirilmesi amacıyla İstanbul Valiliğinin ...tarih ... sayılı yazısına istinaden emniyet müdürlüğü personeli tarafından gerçekleştirildiğinin belirtildiği görüldüğünden ve Hazine ve Maliye Bakanlığınca İstanbul Valiliğine bildirimde bulunulmasının, işlemin İstanbul Valiliğince tesis edildiği anlamına gelmeyeceği dikkate alındığında davacı şirkete ait iş yerinin mühürlenmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle İstanbul Valiliğine karşı açılan davanın görüm ve çözümünde,

Hazine ve Maliye Bakanlığının bulunduğu yerdeki idare mahkemesi olan Ankara İdare Mahkemesi görevli ve yetkili bulunmaktadır.