Danıştay 13. Daire E.2024/2963 K.2024/5707

2- ... Genel Müdürlüğü (...) VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Mermer Maden İthalat İhracat Turizm ve Sanayi Ticaret Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünce ... tarihinde gerçekleştirilen Muğla ili hudutlarında bulunan ER:... sayılı II-B Grubu maden sahası ruhsatına ilişkin ihalenin uygun bulunmamasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Bağlı, İlgili ve İlişkili Kuruluşlar Taşınmaz Komisyonu (Taşınmaz Komisyonu) kararına dayalı olarak ihalenin iptaline ilişkin ... tarih ve ... sayılı MAPEG işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen kararda; uyuşmazlık konusu maden sahasının davalı idarece 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 30. maddesi çerçevesinde gerçekleştirilen ihale neticesinde davacı şirket uhdesinde kaldığı, anılan ihalenin yasal düzenlemelere aykırı biçimde gerçekleştirildiğine, davacının ihaleye katılma yeterliliğine haiz olmadığına ya da ihalede rekabetin oluşmasına engel olacak biçimde kendisi dışında istekli katılmasına mani olduğuna, maden sahasının davacı yana ihale edilmesine teknik ve hukuki nedenlerle imkan olmadığına ilişkin dava dosyasına sunulan herhangi bir bilgi veya belge bulunmadığı,

ihalenin davalı idarelerce de kabul edildiği üzere yine idarece tespit olunan muhammen bedelin üzerinde neticelendiği, dava konusu işleme dayanak Taşınmaz Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararında ihalenin iptalini gerektiren nedenlere dair herhangi bir somut gerekçe sunulmadığı,

usule uygun biçimde gerçekleştirilen ve tahmin edilen bedelin üzerinde neticelenen ihalelerde ihaleye yalnızca bir isteklinin katılmasının rekabet koşullarının oluşmadığı yolunda karine oluşturmayacağı, dolayısıyla anılan hallerde somut başka bir bilgi veya belge veyahut gerekçe olmadıkça rekabet koşullarının oluşmadığı kabulü ile ihalenin idarece iptal edilemeyeceği, aksine düşüncenin hukuki güvenlik ilkesi ve idari istikrar ilkesine aykırılık teşkil edeceği,

yine davalı idarelerce savunma dilekçelerinde ihalede oluşan bedelin muhammen bedel olarak kabulü suretiyle yeniden ihale yapılması halinde ruhsat sahasının daha yüksek bedel ile ihale edilebileceği ileri sürülmesine karşın, anılan değerlendirmeye dayanak teşkil edecek herhangi bir bilgi veya belge de bulunmadığı, bütün bunların yanında 3213 sayılı Kanun ile münhasıran MAPEG'e tanınan yetkinin 2018/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'yle Bağlı ve İlgili Kuruluşlar Taşınmaz Komisyonu'na devrine olanak da bulunmadığı anlaşıldığından,

ihalenin iptalini gerektiren nedenler somut ve nesnel biçimde ortaya konulmaksızın salt 2018/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi kapsamında tanınan yetki çerçevesinde gerekçesiz olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davalı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü tarafından, davanın Ankara İdare Mahkemesinde görülmesi gerektiği, davacının teklifinin ihale taban bedelinden fazla olmakla birlikte piyasa koşulları dikkate alındığında ihaleye konu maden sahasının daha yüksek bir ihale bedeliyle ruhsatlandırılabileceğinin düşünüldüğü, 2018/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi kapsamında işlem yapılmasının hukuka uygun olduğu; davalı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından, 2018/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi kapsamında işlem yapılmasının hukuka uygun olduğu, başvurunun uygun bulunmaması yönünde Komisyonun takdir yetkisinin bulunduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, ihalenin hak ettiği değeri bulmadığına ilişkin temyiz dilekçelerinde piyasa şartları ve belirlenen rezerve dayalı herhangi bir tespit ve hesaplamaya yer verilmediği, Komisyon kararında hiçbir gerekçenin yer almamasının hukuki güvenlik ve belirlilik ilkelerine aykırı olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

MAPEG tarafından ... tarihinde gerçekleştirilen Muğla ili hudutlarında bulunan ER:... sayılı II-B Grubu maden sahası ruhsatına ilişkin ihale davacı şirket uhdesinde kalmış, söz konusu ihalenin ... tarih ve ... sayılı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Bağlı, İlgili ve İlişkili Kuruluşlar Taşınmaz Komisyonu kararıyla uygun bulunmaması üzerine MAPEG'in ... tarih ve ... sayılı işlemiyle ihalenin iptaline karar verilmiştir. Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinde, dava dilekçelerinin görev ve yetki yönünden ilk incelemeye tâbi tutulacağı; altıncı fıkrasında, maddede belirtilen hususların ilk incelemeden sonra tespit edilmesi hâlinde de davanın her safhasında 15. madde hükmünün uygulanacağı; 15. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde ise, yetkili olmayan mahkemeye açılan davanın yetki yönünden reddine karar verileceği kurala bağlanmıştır.

Anılan Kanun'un "İdari davalarda genel yetki" başlıklı 32. maddesinin birinci fıkrasında, "Göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla, bu Kanun'da veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması hâlinde, yetkili idare mahkemesi, dava konusu olan idarî işlemi veya idarî sözleşmeyi yapan idarî merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdari davalarda genel yetki, 2577 sayılı Kanun'un 32. maddesinde düzenlenmiştir. Anılan maddenin birinci fıkrasına göre, iptal davalarında yetki konusundaki genel kural, dava konusu idari işlemi tesis eden idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesinin yetkili olmasıdır.

Dosyanın incelenmesinden, dava konusu ihalenin iptaline ilişkin işlemin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Bağlı, İlgili ve İlişkili Kuruluşlar Taşınmaz Komisyonu kararına dayalı olarak MAPEG tarafından tesis edildiği anlaşıldığından, uyuşmazlığın çözümünde 2577 sayılı Kanun'un 32. maddesinin birinci fıkrası kapsamındaki genel yetki kuralı uyarınca, ihalenin iptaline ilişkin işlemi tesis eden idari merci olan Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün bulunduğu yerdeki Ankara İdare Mahkemesinin yetkili olduğu sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, yetkisiz yargı yerince uyuşmazlığın esasının incelenmesi suretiyle verilen İdare Mahkemesi kararında usul kurallarına uygunluk bulunmamaktadır.