Danıştay 13. Daire E.2024/2975 K.2024/5000

Davanın konusu

Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığınca ... Doğalgaz Dağıtım A.Ş.'nin %100'üne karşılık gelen payların satış yöntemiyle özelleştirilmesine ilişkin olarak gerçekleştirilen 14/03/2008 tarihli ihalede en yüksek teklifi veren davacı ... Yatırım Holding A.Ş. (...) ile ... Gaz Elektrik Su Dağıtım A.Ş. (...) ortak girişim grubu tarafından, istenilen ek geçici teminatın verilen süre içerisinde yatırılmadığından bahisle 50.000.000,00 USD tutarlı geçici teminatın irat kaydedilmesine ilişkin işlemin iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI

Dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

DAVALININ SAVUNMASI

Kesin hüküm nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ

Davanın kesin hüküm nedeniyle incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ

Dosyanın Dairemizin 2010/920 esasına kayıtlı dosya ile birlikte incelenmesinden; davacı ... ile ... şirketleri Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığınca ... Doğalgaz Dağıtım A.Ş.'nin %100'üne karşılık gelen paylarının satış yöntemiyle özelleştirilmesine ilişkin olarak gerçekleştirilen 14/03/2008 tarihli ihaleye ortak girişim grubu olarak katılmış, ihalede en yüksek teklifi vermişler ve ihale komisyonu kararıyla ...

Doğalgaz Dağıtım A.Ş.'nin gruba ihale şartnamesi çerçevesinde satılmasına, grubun sözleşmeyi imzalamaktan imtina etmesi veya diğer yükümlülükleri yerine getirmemesi halinde, teminatın idare lehine irat kaydedilmesine ve ihalenin iptal edilmesine karar verilmiş ve devamında...tarih ve ... sayılı Ankara Büyükşehir Belediyesi Encümeni kararıyla grubun yükümlülüklerini yerine getirmediğinden bahisle ihale aşamasında verilen geçici teminatın idare lehine irat kaydedilmesine karar verilmiştir.

Davacı ile Energaz şirketi tarafından menfi tespit ve muarazanın giderilmesi talebiyle Özelleştirme İdaresi Başkanlığı ile Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığına karşı ayrı ayrı dava açılmış, davaların birleştirilmesi sonucunda ...Asliye Ticaret Mahkemesinin...tarih ve E:...,

K:...sayılı kararıyla "... dava yukarıda izah edildiği üzere davalı Belediyenin iştiraki olan Başkent Doğalgaz A.Ş. hisselerinin satılması için yapılan ihale sonucu ihaleyi kazanan davacı şirketlerin davalı idare tarafından sözleşme imzalanmadan önce talep edilen ek teminat mektubunun verilmemesi ve EPDK tarafından istenilen yeni şirket kurulmaması nedeniyle teminat mektubunun irat kaydedilmesi işleminin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla iptali ve borçlu olmadığının tespiti ile teminat mektubunun iadesi konularına ilişkindir.

Aynı işlemin iptali için Danıştayda dava açılmış olup yukarıda izah edildiği üzere davanın reddine karar verilmiş ve safahattan geçerek kesinleşmiştir.

Dava konusu uyuşmazlık ihale aşamasıyla ilgili olup sözleşme imzalanmadığından irat kaydetme işlemi ihalenin sözleşme öncesi aşamasına ilişkin olması nedeniyle uyuşmazlığın çözümünde görevli mahkeme idare mahkemesi olduğundan davanın yargı yolu nedeniyle usulden redddine karar vermek gerekmiştir. ..." gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2/1-a maddesi kapsamında idari yargının görevine girdiğinden davanın Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-b ve 115/2. maddeleri uyarınca dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmiş,

karara karşı yapılan temyiz başvurusu üzerine Yargıtay Onbirinci Hukuk Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile anılan karar bozulmuş, ancak karar düzeltme istemi üzerine Yargıtay Onbirinci Hukuk Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla karar düzeltme istemi kabul edilerek davanın idari yargının görevine girdiği gerekçesiyle usulden reddine ilişkin söz konusu Mahkeme kararının onanmasına karar verilmiştir.

Bunun üzerine davacı tarafından bakılan dava açılmıştır.

Öte yandan, davacı ile ... şirketi tarafından, Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığınca ...

Doğal Gaz Dağıtım A.Ş.'nin %100 oranındaki hisselerinin özelleştirilmesi amacıyla 14/03/2008 tarihinde yapılan ihalede istenen ek geçici teminatı verilen süre içerisinde yatırmadıklarından bahisle ihale aşamasında vermiş oldukları 50.000.000,00 USD geçici teminatın irat kaydedilmesine ilişkin ... tarih ve ...sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle dava açıldığı, Dairemizin 08/05/2014 tarih ve E:2010/920, K:2014/1734 sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği,

karara karşı yapılan temyiz başvurusunun Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 25/02/2016 tarih ve E:2014/3695, K:2016/464 sayılı kararıyla reddedilerek anılan kararın onandığı ve 11/04/2018 tarih ve E:2016/3601, K:2018/1633 sayılı kararla karar düzeltme isteminin de reddine karar verildiği ve kararın kesinleştiği anlaşılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun dava şartlarını düzenleyen 114. maddesinin birinci fıkrasının (i) bendinde, "Aynı davanın, daha önceden kesin hükme bağlanmamış olması" kuralına yer verilmek suretiyle "kesin hüküm", doğrudan dava şartları arasında sayılmış; 115. maddesinde, mahkemece dava şartı noksanlığının tespit edilmesi hâlinde davanın usulden reddedileceği kurala bağlanmış; 303. maddesinin birinci fıkrasında ise, "Bir davaya ait şekli anlamda kesinleşmiş olan hükmün, diğer bir davada maddi anlamda kesin hüküm oluşturabilmesi için, her iki davanın taraflarının, dava sebeplerinin ve ilk davanın hüküm fıkrası ile ikinci davaya ait talep sonucunun aynı olması gerekir." kuralına yer verilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda "kesin hüküm" müessesesi düzenlenmemiş ve Kanun'un 31. maddesinde, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ve onun yerine yürürlüğe konulan Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun ilgili maddelerine atıfta bulunulmamış olmakla birlikte, bir davaya ait şekli anlamda kesinleşmiş olan hükme karşın, tarafları, konusu ve sebepleri aynı olan ikinci bir dava bulunması durumunda, bu davanın kesin hüküm nedeniyle incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, davacı tarafından söz konusu ihalede geçici teminatının irat kaydedilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmış ise de, daha önce aynı istemle Dairemizin 2010/920 esasına kayden dava açıldığı ve Dairemizin 08/05/2014 tarih ve E:2010/920, K:2014/1734 sayılı kararıyla söz konusu davanın reddine karar verildiği,

karara karşı yapılan temyiz başvurusunun Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 25/02/2016 tarih ve E:2014/3695, K:2016/464 sayılı kararıyla reddedilerek anılan kararın onandığı ve 11/04/2018 tarih ve E:2016/3601, K:2018/1633 sayılı kararla karar düzeltme isteminin de reddine karar verildiği ve kararın kesinleştiği, dolayısıyla daha önce davaya konu edilen ve işin esası hakkında maddi anlamda kesin hüküm bulunan dava konusu işleme karşı açılan davanın, kesin hüküm nedeniyle esasının incelenmesine imkan bulunmadığı anlaşılmaktadır.