Danıştay 13. Daire E.2024/3055 K.2025/77

Dava konusu istem: "... Mahallesi, .... Sokak, ... ... ... ..., Bornova/İZMİR" adresinde bulunan ve davacı şirket tarafından işletilmekte olan iş yerinde Hazine ve Maliye Bakanlığından izin alınmaksızın döviz alım satımı yapıldığının tespit edildiğinden bahisle 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun'un 3. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle anılan iş yerinin faaliyetlerinin sürekli olarak durdurulmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Hazine ve Maliye Bakanlığı (Finansal Piyasalar ve Kambiyo Genel Müdürlüğü) işlemi ile anılan iş yerinin mühürlenmesine dair 17/10/2023 tarihli işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davalı idare tarafından,... tarih ve... sayılı Hazine Kontrolörleri Kurulu İnceleme Raporu'nda (Rapor), davacı şirkete ait tüm iş yerlerinin ayrı ayrı ele alındığı ve somut tespitlerin rapor ekinde yer aldığı belirtilmiş ise de, davalı idarece dava konusu işlemler tesis edilirken tekerrüre esas alınan ilk aykırılık fiili nedeniyle 04/03/2021 tarihli işlemle söz konusu iş yerinin faaliyetinin 1 (bir) ay süreyle geçici olarak durdurulmasına karar verildiği,

aykırılığın tekerrür ettiğine ilişkin olarak anılan Rapor ve ekinde (Ek-7) yer alan döviz alış satış kurlarını gösteren fotoğrafların, 26/10/2020 ve 16/11/2020 tarihlerine ait olduğu, döviz alım satımına ilişkin döviz alım teklifi ve döviz satım teklifi başlıklı fişlerin tarihlerinin ise 25/10/2020, 26/10/2020, 27/10/2020 olduğu, söz konusu Rapor'un 27. sayfasında belirtilen 11/11/2020, 16/06/2021 ve 23/06/2021 tarihli tutanaklarda, anılan iş yerinde döviz alım satımı yapıldığına ilişkin herhangi bir tespite yer verilmediği,

Rapor'un 43. sayfasında değinilen whatsapp yazışmalarına ilişkin tablodaki tarihlerin Ekim 2020 dönemine ilişkin olduğu dikkate alındığında, 1567 sayılı Kanun'un 3. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca, davacı şirkete ait iş yerinde yürütülmekte olan faaliyetlerin sürekli olarak durdurulması için gereken tekerrür şartının gerçekleştiğinin hukuken kabul edilebilir somut bilgi ve belgelerle ortaya koyulamadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemlerde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacı şirket hakkında düzenlenen Rapor kapsamında, davacı şirket ile davacı şirketle bağlantısı bulunan diğer şirketlerin Türkiye genelinde yer alan pek çok şubesinde sistematik, bilinçli ve ısrarcı bir şekilde yetkisiz döviz alım satım faaliyetlerinin yürütüldüğünün, bu yolla büyük bir ekonomik büyüklüğe ulaşıldığının, bu kapsamda davacı şirketin yetkisiz döviz alım satımını meslek haline getirdiğinin, banka hesap hareketleri, kira sözleşmeleri, sözleşmeleri yapan tarafların ifadeleri, whatsapp yazışmaları ve diğer bilgi belgeler incelenmek suretiyle ortaya koyulduğu,

Rapor'un yalnızca uyuşmazlık konu iş yerine ilişkin tespitleri içeren kısımlarının değil tüm iş yerleri ve Rapor'da bahsi geçen kişilerle kurulan bağlantılar dikkate alınarak bir bütün halinde incelenmesi ve dava konu işlemlerin buna göre değerlendirilmesi gerektiği halde İdare Mahkemesince, Rapor'un yalnızca belirli kısımları esas alınarak karar verilmesinde hukuki isabet bulunmadığı, Rapor'un 43. sayfasının ilk paragrafında "N.G.'nin ... '...

Döviz' tabelalı iş yeri çalışanı B.İ. ile yaptığı whatsapp yazışmalarından ... faaliyet gösteren iş yerinde döviz alım satımı yapıldığı anlaşılmıştır." ifadesine yer verilerek yazışmaların dökümünün Rapor'a derç edildiği ve uyuşmazlık konusu iş yerinde yetkisiz döviz alım satımı yapıldığının açıkça ortaya koyulduğu,

söz konusu tespit haricinde başkaca somut deliller aranmasının, işin niteliği göz önünde bulundurulduğunda idareyi ağır bir ispat külfeti altında bırakacağı ve bu durumun 1567 sayılı Kanun'un amacıyla da örtüşmeyeceği, davacı şirkete ait iş yerlerinde döviz alım satımına dair tabela veya sair görsel bulunmamasının, yetkisiz döviz alım satımı konusundaki tecrübelerine dayandırılabileceği, dava konusu işlemlerin hukuku uygun olarak tesis edildiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile usul ve hukuka uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.