Danıştay 13. Daire E.2024/3128 K.2024/5500

Dava konusu istem: Bayilik Lisansı kapsamında faaliyet gösteren davacıya ait akaryakıt istasyonunda yapılan denetimde, akaryakıt istasyonunda otomasyon sistemi usulüne uygun çalışmamasına rağmen satış yapıldığı; dağıtıcısı dışında akaryakıt ikmali gerçekleştirildiği ve akaryakıt istasyonunda vaziyet planına aykırı tank bulunduğunun tespit edildiğinden bahisle toplam 154.652,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun (Kurul) ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu Kurul kararıyla, akaryakıt istasyonunda otomasyon sistemi usulüne uygun çalışmamasına rağmen akaryakıt satışı yapılması ve dağıtıcı haricinde akaryakıt ikmal edilmesi nedeniyle 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinin 7. fıkrasında belirtilen cezanın 70.000,00-TL olarak üst sınırdan; akaryakıt istasyonunda vaziyet planına aykırı tank bulunması sebebiyle 2013 yılında uygulanacak Para Cezaları Hakkında Tebliğ uyarınca (1.463 - 73.263-TL) olarak belirlenen para cezasının da yine üst sınırın beşte bir oranında 14.652,00-TL olarak uygulandığı,

bu itibarla, davacıya ait akaryakıt istasyonunda otomasyon sisteminin düzgün çalışmadığı, dağıtıcı dışı ikmalde bulunulduğu ve istasyonda vaziyet planına aykırı tank bulunduğu hususları sabit ise de, davalı idare tarafından idari para cezasının hangi nedenle üst sınırdan verildiğinin somut bilgi ve belgelerle ortaya koyulmadığı, ayrıca bu konuda herhangi bir açıklama da getirilmediği, bu itibarla, herhangi bir kriter gözetilmeksizin salt takdir yetkisinden hareketle kanunda öngörülen üst sınırdan idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu kararda hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince.

Dairemizin 30/10/2023 tarih ve E:2018/3727, K:2023/4365 sayılı bozma kararına uyularak verilen karada; davacıya, otomasyon sistemi usulüne uygun çalışmamasına rağmen akaryakıt satışı yapılması fiili nedeniyle 70.000,00-TL idari para cezasına verilmesine ilişkin işlemin iptaline dair İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusu incelendiğinde, bayilik lisansı sahibi davacının, sektörde faaliyet gösteren tüm bayilik lisansı sahiplerinin uymakla yükümlü oldukları ve ilgili mevzuat ile belirlenen usul ve esaslara göre faaliyet göstermediği ve kuralları ihlal ettiği,

bu nedenle sabit olduğu anlaşılan eylemin ağırlığı ve yürütülen faaliyetin niteliği göz önüne alınarak kanunda öngörülen üst sınırdan idari para cezası uygulanması yönünde idarece takdir yetkisinin kullanılmış olmasında ölçülülük ilkesine aykırılık görülmediği; bu itibarla, dava konusu Kurul kararının bu kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı;

Davacıya, dağıtıcı dışında akaryakıt ikmali yapılması fiili nedeniyle 70.000,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin işlemin iptaline dair İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusu incelendiğinde, davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda yapılan denetimde, 65.927,90 litre motorine ilişkin alış faturalarının bulunmadığı, davacının yazılı savunmasında, akaryakıt ikmalinin kendi araçları için kullanıldığının ifade edildiği; bu durumda, dağıtıcısı dışında akaryakıt ikmal etmeme yükümlülüğüne ilişkin olarak Anayasa Mahkemesince bu yükümlülüğün hukuka aykırı olduğundan bahisle verilmiş bir iptal kararı bulunmadığından,

belirtilen yükümlülüğe riayet etmeyen bayilere, bu ihlâl nedeniyle verilecek cezayı özel olarak ayrıca düzenleyen kanun maddesinin iptali nedeniyle oluşan hukuki durum dikkate alındığında, 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinde özel olarak sayılmayan ihlaller nedeniyle uygulanacak cezaları düzenleyen aynı maddenin yedinci fıkrası uyarınca idari para cezası verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı;

Davacıya, vaziyet planına aykırı tank bulunması fiili, nedeniyle 14.562,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin işlemin iptaline dair İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusu incelendiğinde, her ne kadar bayilik lisansı kapsamında faaliyette bulunan davacıya, akaryakıt istasyonunda vaziyet planında bulunmayan akaryakıt tankı bulundurulduğundan bahisle idari para cezası verilmiş ise de, istasyonda bulunan tankların hepsinin otomasyon sistemine bağlı olduğu anlaşıldığından, 5015 sayılı Kanun'da yapılan değişikliklere uyum sağlamak üzere alınan ... tarih ve ... düzenleyici Kurul kararı ile,

söz konusu fiilin niteliği itibarıyla düzeltme imkanı bulunan fiiller arasında sayıldığı dikkate alındığında, davacının, lehe düzenlemeyle getirilen ihtar kapsamında değerlendirilmesi gereken fiiline yönelik olarak idari para cezası uygulanmasına ilişkin Kurul kararının bu kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, davalı tarafın istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına, esastan incelenen davada, dava konusu işlemin, otomasyon sistemi usulüne uygun çalışmamasına rağmen akaryakıt satışı yapılması nedeniyle 70.000,00-TL idari para cezası verilmesi ve dağıtıcı dışında akaryakıt ikmali yapılması nedeniyle 70.000,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin kısımları yönünden davanın reddine, dava konusu işlemin vaziyet planına aykırı tank bulunması nedeniyle 14.562,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin kısmının iptaline karar vermiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu işlemde en üst hadden ceza verilmesinin nedeninin belirtilmediği, olaydan dört sene sonra ceza verilmesinin ve soruşturmanın bir sene sürmesinin adil yargılanma sürecine ve hukuka aykırı olduğu, ceza en üst hadden verilmeseydi soruşturmanın zamanaşımına uğrayacağı ve ceza miktarının fahiş olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, kararın usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek işlemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge İdare Mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Anılan Kanun'un 50. maddesinin 4. fıkrasında, "Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır." hükmü bulunmaktadır. Aktarılan kurallar göz önünde bulundurulduğunda, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri, Dairemizin bozma kararındaki esaslara uyularak verilen kararın temyize konu kısımlarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.