Danıştay 13. Daire E.2024/3141 K.2025/554

Dava konusu istem: "... Mahallesi, ... Vadi Caddesi, No:..., D:... Küçükçekmece/İSTANBUL" adresinde faaliyet gösteren davacı şirkete ait iş yerinde izin alınmadan döviz alım satımı yapıldığından bahisle 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun'un 3. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca faaliyetinin 1 (bir) ay süre ile durdurulmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Hazine ve Maliye Bakanlığı Finansal Piyasalar ve Kambiyo Genel Müdürlüğü işlemi ile anılan işlem kapsamında tesis edilen ... tarihli mühürleme işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirket hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı inceleme raporunda, "çeşitli alışveriş merkezleriyle imzalanan sözleşmelerde kira konusu mecurda döviz ve altın alım satımının yapılacağının, tabela ünvanı ve marka ismi olarak '... Döviz', '... Döviz', '... Döviz', '...

Döviz' vb. içerisinde döviz kelimesinin geçtiği ünvanların kullanılacağının belirtilmesi, her ne kadar bu sözleşmelerde daha sonra değişiklikler yapılmış olsa da gerek denetim/kontrol/yoklama amacıyla gelen yetkililerin iş yerlerinde yoklama yapmalarına izin verilmemesi ve yoklama memurarında gerek müşterilerle yapılan görüşmelerde gerekse çevre esnaf ve AVM çalışanlarıyla yapılan konuşmalarda bu iş yerinde döviz alım satımı yapıldığının beyan edilmesi,

bir diğer ifadeyle sözleşme metninin değiştirilse de söz konusu iş yerlerinde yürütülen faaliyetlerin sözleşmelerin ilk halinde yazılı olduğu şekilde döviz ve altın alım satımı şeklinde devam ettirildiğinin anlaşılması, bazı AVM'lerin internet sitelerinde halen ilgili iş yerlerinin sayfasında döviz ibaresinin bulunması, denetim/kontrol/yoklama amacıyla iş yerine gelen yetkililerin iş yerlerinde yoklama yapmalarına izin verilmemesi, içeriye alınmaması ve bu suretle yetkisiz yapılan döviz alım ve satım işlemlerinin tespitinin önlenmeye çalışılması, bazı AVM'lere ilgili işyerinde döviz alım satımı yetkileri varmış gibi göstermek amacıyla ...

Yetkili'ye münhasıran ... Cad. No: ...

Kadıköy/İstanbul adresinde kullanılmak üzere verilmiş mülga/mer'i yetkili müessese izin belgelerinin ibraz edilmesi, bazı AVM'lerde bulunan iş yerlerinde kullanılmak üzere alınan işyeri açma ve çalışma ruhsatlarında faaliyet konusu olarak "döviz bürosu ..." ibaresinin bulunması ve ayrıca söz konusu şirket çalışanlarının da dahil edildiği whatsapp yazışma gruplarında ilgili işyerlerinde döviz alım satımı yapıldığını gösteren net ifadelerin, resimlerin, konuşmaların, talimatların ve delillerin bulunması (...)" tespitlerine yer verildiği,

anılan rapor doğrultusunda da davaya konu işlemlerin tesis edildiği görülmekle birlikte, söz konusu tespitlerin davacıya ait iş yerinde yetkisiz döviz alım ve satımı yapıldığına ilişkin somut olgularla desteklenen ve hukuken denetlenebilir tespitler olmadığı, davacının döviz alım satımı yaptığı hususunun tereddüte yer bırakmayacak şekilde hukuken kabul edilebilir somut bilgi ve belgelerle ortaya konulamadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacı şirkete ait iş yerlerinin hepsinde yetkisiz döviz alım satımı yapıldığı, 1567 sayılı Kanun'un oldukça dar yorumlanması neticesinde neredeyse yalnızca döviz alım satım anının tespiti halinde idari yaptırım uygulanmasının hukuki olacağı yönündeki yorumun Kanun'un amacına aykırı olduğu, dava konusu işlemin dayanağı inceleme raporunda yer verilen tespitlerin yetkisiz döviz alım satımı yapıldığını açıkça ortaya koyduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.