Danıştay 13. Daire E.2024/3166 K.2024/5703

Belde Kum İktisadi İşletmesi VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Bayilik lisansı sahibi davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda 07/03/2022 tarihinde yapılan denetimde alınan benzin numunesinin TÜBİTAK MAM'da yapılan analizi neticesinde numunelerin teknik düzenlemelere aykırı olduğunun tespit edildiği, bu haliyle davacının teknik düzenlemelere aykırı akaryakıt ikmal ettiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinin (5) numaralı alt bendi uyarınca 322.702,61-TL idari para cezası verilmesine ilişkin... tarih ve... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda.

Mahkemece 28/09/2023 ve 02/11/2023 tarihli ara kararları ile TÜBİTAK MAM Başkanlığından "davacı şirkete ait akaryakıt istasyonundan alınan numuneler üzerinden hazırlanan ... tarih ve... sayılı raporda Oktan Sayısı (RON) kısmında "93,3" ve Oktan Sayısı (MON) kısmında "84,3" değerlerinin bulunduğu görülmekle, Oktan Sayısı (RON) değerinin "93,3" ve Oktan Sayısı (MON) değerinin "84,3" olmasının numune alım tarihi ile analiz tarihi arasında değişiklik gösterip göstermeyeceğinin ve/veya numunelerin saklama koşullarından (güneş ışığı ve havaya maruz kalma) etkilenip etkilenmeyeceğinin açıklanmasının istenildiği,

TÜBİTAK MAM Başkanlığının 02/11/2023 tarihli cevabi yazısında "numunelerin uygun şekilde muhafaza edildiği, numune alım tarihi ile analiz tarihi arasındaki bekleme süresinden kaynaklı özelliklerinde değişim olmayacağı" açıklamasının yer aldığı,

Petrol Piyasasında Yapılacak Denetimler ile Ön Araştırma ve Soruşturmalarda Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'in 16. maddesinin 7. fıkrasındaki numune alma tarihinden itibaren en geç beş iş günü içerisinde ve aynı maddenin 8. fıkrasında yer alan analizlerin on beş gün içinde yapılacağına ilişkin düzenlemeler değerlendirildiğinde, süre sınırlamasının numunenin bozulma özelliğinden dolayı olduğuna ilişkin bilgi, belge, açıklama bulunmadığı,

düzenlemede yer alan ''numune özellikleri değişime uğramadan'' ibaresinin ise, 15 günlük sürede numunenin bozulacağına değil, her halükarda numunenin özelliklerinin değişime uğramasına sebep olabilecek unsurlardan kaçınılmasına atıf olduğu anlaşıldığından, davacı şirketin akaryakıt satış tesisinde, 07/03/2022 tarihinde yapılan denetimde alınan numunelerin TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi Enerji Enstitüsünde yapılan analizleri neticesinde düzenlenen ... tarih ve... numaralı analiz raporuna göre, numunenin araştırma oktan sayısı (RON) ve motor oktan sayısı (MON) yönlerinden teknik düzenlemelere aykırı olduğunun tespit edildiğinden,

davacı şirketçe ilgili teknik düzenlemelere aykırı akaryakıt ikmal edilmesi nedeniyle tesis edilen dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince. Danıştay Onüçüncü Dairesinin benzer bir uyuşmazlığa ilişkin olarak 10/12/2013 ve 06/03/2014 tarihli E:2013/2960 sayılı ara kararları ile TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi, Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş.

(TÜPRAŞ) ve ODTÜ Petrol Araştırma Merkezinden; bütün diğer parametreler sınır değerlere uygun tutulmak suretiyle "Araştırma Oktan Sayısı" ile "Motor Oktan Sayısı" parametrelerinin sonradan müdahale ile değiştirilmesinin (arttırılması veya azaltılması yönünde) teknik olarak mümkün olup olmadığı ve bu parametrelerin numunenin alımı, taşınması veya saklanması koşullarından veya iklim koşullarından kaynaklanan sebeplerle etkilenip etkilenmeyeceğinin sorularak konuya ilişkin tüm bilgi ve belgelerin istenilmesine karar verildiği,

TÜPRAŞ ve TÜBİTAK tarafından ara kararlarına verilen cevapların değerlendirilmesinden, ulusal marker ve diğer teknik özellikler değiştirilmeksizin sadece araştırma oktan sayısı ile motor oktan sayısını değiştirecek bir müdahalenin teknik olarak mümkün olmadığı, numunenin alımı, taşınması veya saklama koşullarının analiz sonuçlarına etki edebileceği, numunenin gün ışığına veya floresan ışığına maruz kalması halinde söz konusu oktan sayılarının değişebileceği yönünde;

benzer bir başka uyuşmazlıkta, Danıştay Onüçüncü Dairesinin E:2010/4958 sayılı dosyasında ise, bayilik lisansı sahibi olan başka bir davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda yapılan denetim sonucu, davacı şirket yetkilisi hakkında petrol kaçakçılığı suçlamasıyla açılan davada, ...

Asliye Ceza Mahkemesinin E:...sayılı dosyasında, konuya ilişkin görüş sorulan ODTÜ Petrol Araştırma Merkezinin ... tarih ve ... sayılı yazısında, benzinde oktan sayısının rafineri üretimi sırasında belirlenen bir özellik olduğu, benzinin kompozisyonu ve MTBE gibi katkı maddeleri ile istenen seviyede olmasının sağlandığı,

oktan sayısı ile ilgili standartta belirtildiği üzere, güneş ışığına maruz kalan ve uzun süre bekletilen numunelerde oktan sayısında değişme beklenebileceği, ilgili dosyada belirtildiği üzere, ulusal markeri olumlu çıkan bir yakıtın oktan sayısını kasıtlı olarak bayilerin değiştirmesinin mümkün olmadığı yönünde görüş bildirildiği; bu durumda, davacıya ait istasyondan alınan akaryakıtın ulusal marker seviyesinin geçerli olduğu, yalnızca "Araştırma oktan sayısı (RON)" parametresinin teknik düzenlemelere aykırı çıktığı, diğer parametrelerin tamamının uygun bulunduğu,

davacı şirketin numune alınan akaryakıta bir müdahalesinin olduğuna ilişkin ve ilgili teknik düzenlemelere aykırı akaryakıt ikmal ettiğine ilişkin başka bir tespitin de bulunmadığı dikkate alındığında, davacı şirketin teknik düzenlemelere uygun akaryakıt sağlama yükümlülüğünü yerine getirmediğinden söz etmeye olanak bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, davacı tarafın istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, harçtan muaf olmalarına rağmen yargılama gideri içerisinde harca hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu, TÜBİTAK MAM'ın ve ODTÜ PAL'ın teknik görüşlerinde sadece RON değeri parametresinin sonradan müdahale ile teknik standardın altında olacak şekilde değiştirilmesinin mümkün olduğunun ortaya koyulduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, benzin üretimi ve işlenmesi aşamasında yer almadıkları, RON değeri analizinin laboratuvarda bekletilmeden yapılması gerekirken numune alımından 34 gün sonra analize başlanıldığı, kasten bir parametrede değişiklik yapılmasının mali açıdan yüksek bedellere yol açacağından bu durumdan menfaat elde edilmesinin de mümkün olmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.