Danıştay 13. Daire E.2024/3308 K.2025/737

2- ... VEKİLİ : Av. ...

DAVACI

... Sanayi ve Dış Ticaret Ltd. Şti.

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Göndericisi davacı yanında müdahil Sem System Europe Merchandise GMBH, alıcısı davacı şirket olan 7.281 adet eşyanın, ... Sulh Ceza Hakimliğinin ... tarih ve ... D. İş sayılı el koyma kararı üzerine 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu uyarınca tasfiyesiyle Edirne Tasfiye İşletme Müdürlüğünce 10/09/2021 tarihinde yapılan e-ihale yoluyla satışa konu edilmesine yönelik işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda.

5607 sayılı Kanun'un 16. maddesinde, kaçak şüphesiyle el konulan kaçak akaryakıt hariç her türlü eşya hakkında el koyma tarihinden itibaren altı ay, ancak eşyanın zarara uğraması veya değerinde esaslı ölçüde kayıp meydana gelme tehlikesinin varlığı veya muhafazasının ciddi külfet oluşturması halinde bir ay içinde, gerekli tespitler yaptırılarak soruşturma aşamasında hakim, kovuşturma aşamasında mahkeme tarafından tasfiye kararı verileceğinin, ancak bu süreler içinde karar verilmemesi halinde eşyanın derhal tasfiye edileceğinin düzenlendiği, dava konusu olay ile ilgili yürütülen soruşturmanın 20/09/2021 tarihinde ...

Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen ... sayılı iddianameye kadar devam ettiği, yani belirlenen süreler içerisinde 30/01/2021 tarihinde el konulan eşyalar hakkında tasfiye kararı verme yetkisinin hakimde olduğu ancak herhangi bir karar verilmediği, bu durumda, belirlenen süreler içerisinde hakim tarafından verilen bir karar bulunmadığı ve eşyaların anılan süreler geçirildikten sonra tasfiye edilebileceği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı yanında müdahiller tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davacı yanında müdahiller tarafından, ihale konusu mallara el konulmasından itibaren TL'nin Euro karşısında değerinin oldukça azaldığı, ceza yargılamasında henüz herhangi bir karar verilmediği ve bu süreçte döviz kurunun yükselmesinin devam ettiği, dolayısıyla tasfiye sonrasında ödeme yapılacak olması halinde kanuni faiz uygulansa dahi bu durumun mağduriyete yol açacağı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 18. maddesiyle eklenen "İvedi yargılama usulü" başlıklı 20/A maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, ihaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemlerinden doğan uyuşmazlıklarda söz konusu yargılama usulünün uygulanacağı; ikinci fıkrasının (g) bendinde ise, verilen nihai kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde temyiz yoluna başvurulabileceği kurala bağlanmıştır.

2577 sayılı Kanun'un 6545 sayılı Kanun'un 19. maddesiyle değiştirilen "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin birinci fıkrasında, idare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda farklı bir kanun yolu öngörülmüş olsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabileceği; altıncı fıkrasında, bölge idare mahkemelerinin 46. maddeye göre temyize açık olmayan kararlarının kesin olduğu; sekizinci fıkrasında ise, ivedi yargılama usulüne tabi olan davalarda istinaf yoluna başvurulamayacağı belirtilmiştir.

Aktarılan düzenlemelere göre ivedi yargılama usulüne tabi olan işlemlerden doğan uyuşmazlıklarla ilgili olarak ilk derece mahkemelerince verilen kararlara karşı temyiz kanun yoluna başvurulabileceği, bunlar dışında kalan uyuşmazlıklarla ilgili olarak istinaf kanun yoluna başvurulabileceği, ancak 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinde tahdidi olarak sayılan uyuşmazlıklarla ilgili kararlara karşı istinaf kanun yolundan sonra temyiz kanun yoluna da başvurulabileceği açıktır.

Mahkeme kararına karşı istinaf kanun yoluna mı yoksa temyiz kanun yoluna mı başvurulabileceğinin belirlenmesi için öncelikle dava konusu uyuşmazlığın ivedi yargılama usulüne tabi olup olmadığının tespiti zorunludur. 2577 sayılı Kanun'a 6545 sayılı Kanun'un 18. maddesiyle eklenen "İvedi yargılama usulü" başlıklı 20/A maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, ihaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemlerinden doğan uyuşmazlıklarda ivedi yargılama usulünün uygulanacağı kurala bağlandığından, ihale işlemlerinden doğan uyuşmazlıklardan ne anlaşılması gerektiğinin açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.

İhale işlemlerine ilişkin idari usulü düzenleyen temel kanunlardan olan 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 4. maddesinde, ihalenin "Bu Kanunda yazılı usûl ve şartlarla işin istekliler arasından seçilecek birisi üzerine bırakıldığını gösteren ve yetkili mercilerin onayı ile tamamlanan sözleşmeden önceki işlemleri".

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 4. maddesinde ise, "Bu Kanunda yazılı usul ve şartlarla mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin istekliler arasından seçilecek birisi üzerine bırakıldığını gösteren ve ihale yetkilisinin onayını müteakip sözleşmenin imzalanması ile tamamlanan işlemleri" ifade ettiği belirtilmiş olup, bu kanuni tanımlamalar ve istikrar kazanan içtihatlar dikkate alınarak ihale ilanı ile başlayıp sözleşmenin imzalanması ile tamamlanan süreçte tesis edilen işlemlerin ivedi yargılama usulüne tabi ihale işlemleri olduğunun kabulü gerekir.

Dosyanın incelenmesinden, 7.281 adet eşyanın, ... Sulh Ceza Hakimliğinin ... tarih ve ... D. İş sayılı el koyma kararı üzerine 5607 sayılı Kanun uyarınca tasfiyesiyle Edirne Tasfiye İşletme Müdürlüğünce 10/09/2021 tarihinde yapılan e-ihale yoluyla satışa konu edilmesine yönelik işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı, dava konusu işlemin ihale işlemi kapsamında olduğu, bu nedenle uyuşmazlığın ivedi yargılama usulü uygulanarak çözümlenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, İdare Mahkemesince verilen kararın 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesi uyarınca ivedi yargılama usulü kuralları gereğince doğrudan temyize tabi olduğu ve ivedi yargılama usulüne tabi olan davalarda anılan Kanun'un 45. maddesinin 8. fıkrası uyarınca istinaf kanun yoluna başvurulmasının mümkün olmadığı dikkate alındığında, İstanbul Bölge İdare Mahkemesince esası incelenmeksizin dava dosyasının Danıştaya gönderilmesi gerekirken, esas incelemesi yapılmak suretiyle verilen istinaf başvurusunun reddi yolundaki kararda usul kurallarına uygunluk bulunmamaktadır.