Danıştay 13. Daire E.2024/3440 K.2025/193

Dava konusu istem: ... Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğünce ... tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı “... Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğümüze Bağlı Kuruluşların 01/10/2024-21/12/2024 Tarihleri Arası Malzeme Dâhil Yemek Hazırlama ve Dağıtımı” ihalesine ilişkin dokümana yönelik yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine tesis edilen 14/08/2024 tarih ve 2024/UH.I-999 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının, 1. ve 11. iddialar bakımından iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; 1. iddia yönünden yapılan incelemede;

Sözleşme konusu hizmetin yüklenici tarafından belli bir süre boyunca devamlı olarak ifa edileceği, bu durumda kesin ödeme mahiyetinde olmamak üzere yüklenicinin başvurusu üzerine geçici hakediş ödemelerinin yapılacağı ve sözleşme veya eklerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça ayda bir defa düzenleneceğinin ifade edildiği, Sözleşme Tasarısı'nda işçi ücretlerine dair İş Kanunu'nun ilgili maddesi göz önünde bulundurularak en geç ayda bir ödenmesine ilişkin düzenleme yapıldığı, söz konusu Sözleşme Tasarısı'nda ayın 1'i (biri) ile 10'u (onu) arasında yüklenicilere ödeme serbestisi sunulduğu,

bununla birlikte idare ile yüklenici arasında yapılan sözleşme ile yüklenici ile çalışanlar arasında yapılan iş akdinin birbirinden bağımsız iki sözleşme olduğu, işveren olarak yüklenicinin işçilere çalışmaları karşılığında iş akdinde öngörülen ücretleri süresinde ödeme zorunluluğunun bulunduğu, idarenin hakedişleri ödeme süreci ile işçilerin maaşlarının ödenmesi arasında doğrudan bir ilişkinin bulunmadığı,

idarece hakedişlerin süresinde ödenmemesi ya da ödenememesi durumunda dahi işçi ücretlerinin sözleşmede belirtilen süre içerisinde yüklenici tarafından ödenmesi gerektiği, işçi ücretlerinin zamanında ödenmemesi ya da ödenememesi halinde yükleniciye sözleşmede yer alan yaptırımların uygulanmasında mevzuata aykırılığın bulunmadığı, Sözleşme Tasarısı düzenlemelerinin işçi haklarının korunması ve işin sağlıklı yürütülmesi amaçlarını taşıdığı, idarelerin İş Kanunu'na ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'na aykırı olmamak üzere ihale dokümanında işçiyi koruyucu düzenlemelere yer verebileceği anlaşıldığından,

Kurul kararında bu iddia yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı;

11. iddia yönünden yapılan incelemede;

Sözleşme Tasarısı'nın 16.1.2. maddesinin 9 no'lu özel aykırılık halinin personelin istifa etmesi, iş akdine son verilmesi gibi durumlarda işe gelmeyen personel yerine hizmette aksamaya meydan vermemek için aynı gün içerisinde personel temin etmemesine yönelik olduğu, ayrıca bahse konu düzenlemede anılan Tasarı'nın 36.8. maddesine atıf yapıldığı, Tasarı'nın 36.8. maddesinde ise personelin mevzuat çerçevesinde izinli veya sağlık nedeniyle raporlu olması halinde işin aksatılmaması hususunun yüklenici firmanın sorumluluğunda olduğunun belirtildiği, dolayısıyla Tasarı'nın 16.1.2. maddesinin 9 no'lu aykırılık halinin personelin istifa etmesi,

iş akdine son verilmesi, personelin izinli veya sağlık nedeniyle raporlu olması durumlarını kapsadığı, iki düzenlemenin bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiği, söz konusu Sözleşme Tasarısı düzenlemeleri arasında çelişki bulunmadığı, diğer taraftan, ihale konusu işin “Malzeme Dâhil Yemek Hazırlama ve Dağıtımı” olduğu, ihale dokümanında hizmetin sunulmasıyla görevli toplam 321 personelin çalıştırılacağının belirtildiği, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 78.25. maddesinin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarına ilişkin olduğu,

ancak başvuruya konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı niteliği taşımadığı anlaşıldığından, Kurul kararında bu iddia yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, Sözleşme Tasarısı'nın 36.24. maddesinin ve bu maddeye aykırılık gerekçesiyle ceza uygulanacağını belirten aynı tasarının 16.1.2. maddesinin 4. sırasındaki düzenlemenin hukuka aykırılık teşkil ettiği, ihale konusu hizmet kapsamında çalıştırılan işçilerin ücretleri ile yemek, yol ve giyecek giderlerinin teklif fiyata dahil olduğunun açıkça belirtildiği,

dolayısıyla teklif fiyata ve sözleşme bedeline dahil olan söz konusu işçilik ücretlerinin zamanında ve tam olarak ödenebilmesinin her şeyden önce idarenin işçilik ücretleri dahil yüklenici tarafından gerçekleştirilen hizmetlerin bedelini zamanında ve tam olarak ödemesine bağlı olduğu,

bu sebeple idarenin hakediş ödemelerini hiç yapmamış olması halinde bile yüklenicinin teklif fiyata dahil olan işçilik ücretlerini tam ve zamanında ödememesi durumunda cezai işlem uygulanmasının, buna karşılık idarenin teklif fiyata dahil olan bu giderleri yükleniciye ödememesi halinde idareye gecikme cezası/faizi gibi herhangi bir yaptırım öngörülmemesinin hem 4734 sayılı Kanun'un 5. maddesine, hem de 4735 sayılı Kanun'un 4. maddesine aykırı olduğu, Sözleşme Tasarısı'nın 36.24. maddesinin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin 38. maddesinin 5. fıkrasına aykırı olduğu,

Sözleşme Tasarısı'nın 36.8. maddesi ile aynı tasarının 16.1.2. maddesinde yer alan 9. sıradaki özel aykırılık halinin, ihale dokümanında personel sayısının belirtildiği tüm ihalelerde işin devamı sırasında bu personelin İş Kanunundan kaynaklanan izin haklarını kullanması durumunu eksik işçi çalıştırılması olarak kabul edilemeyeceğinden, yıllık izin kullanan işçilerin yerine de personel temin edilmesinin istenmesinin ve bununla ilgili ceza uygulanmasının Kamu İhale Genel Tebliği'nin 78.25. maddesine aykırılık teşkil ettiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, Mahkeme kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.