Danıştay 13. Daire E.2024/3510 K.2025/79

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dava dilekçesi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ

23/08/2024 tarih ve 32641 sayılı Resmi Gazete'de "Kamu İhale Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ" yayımlanmıştır.

Kamu İhale Kurulunun... tarih ve ... sayılı kararıyla, Kamu İhale Genel Tebliği'nde yapılan söz konusu değişiklikler dikkate alınmak suretiyle Dicle Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığınca 20/11/2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen .../... ihale kayıt numaralı "Dicle Üniversitesi Merkez Öğrenci ve Personeline 2025 Yılı İçin Yemek Hizmet Alımı" ihalesi dokümanına yönelik dava dışı şirket tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusuna konu iddiaların bir kısmının haklı bulunarak ihalenin iptaline karar verilmesi üzerine davacı şirket tarafından,

söz konusu ihaleye ilişkin dokümanın indirildiği ve ihalenin iptaline karar verilmesi nedeniyle şirketlerinin menfaatinin olumsuz etkilendiğinden bahisle Kamu İhale Genel Tebliği'nde 23/08/2024 tarihinde yapılan değişikliğin iptali istemiyle 09/12/2024 tarihinde UYAP kaydına giren dilekçe ile bakılan dava açılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinde, idari davaların, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı, dilekçelerde tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya ünvanları ve adreslerinin, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin, davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihinin, tam yargı davalarında uyuşmazlık konusu miktarın gösterileceği, dava dilekçelerinin ve bunlara ekli evrakın örneklerinin karşı taraf sayısından bir fazla olacağı.

14. maddesinin üçüncü fıkrasında, dava dilekçelerinin, görev ve yetki, idari merci tecavüzü, ehliyet, idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, süre aşımı, husumet, 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden sırasıyla inceleneceği. 15. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde ise, dilekçelerin 3. ve 5. maddelere uygun olmadıklarının tespiti halinde, yeniden dava açılmak üzere dilekçenin reddedileceği kurala bağlanmıştır.

Anılan Kanun'un "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinde, dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay'da ve idare mahkemelerinde 60 gün olduğu; aynı maddenin dördüncü fıkrasında, "İlanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresi, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlar. Ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililer, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilirler. Düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmaz." kurallarına yer verilmiştir.

Yargılama hukukunun temel ilkelerinden biri taleple bağlılıktır. Bu ilke uyarınca iptali istenen idari işlemle sınırlı olarak mahkemelerce inceleme yapılması gerekmekte olup, talebin incelemeye konu olabilecek nitelikte açık, belirli ve somut olması gerekmektedir.

Aktarılan mevzuat kuralları değerlendirildiğinde, düzenleyici işlemin ilanından sonra dava açma süresi içerisinde bu işlemin iptali istemiyle dava açılabileceği gibi, dava açma süresinin geçmiş olması halinde, düzenleyici işlemin uygulanmasına ilişkin yeni bir işlem tesis edildiğinde uygulama işleminin veya dayanağı olan düzenleyici işlemin ayrı ayrı veya birlikte yine dava açma süresi içinde dava konusu edebileceği anlaşılmaktadır.

Düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davalarında, idari işlemin unsurları açısından hukuka aykırılık bulunduğu iddiasıyla düzenleyici işlemin/işlemlerin tamamının iptali istenebileceği gibi, düzenleyici işlemin belirli maddelerinin/ibarelerinin iptalinin istenebilmesi de mümkündür. Ancak, her durumda iptali istenen kısımların açıkça belirtilmesi ve bu kısımların davacının menfaatini nasıl etkilediğinin ortaya koyulması gerekmektedir.

Dava dosyasının incelenmesinden, dava dilekçesinin "Konu" kısmında, "23/08/2024 tarih ve 32641 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ'in 15.2. maddesinden sonra gelmek üzere eklenen maddenin iptali". "Netice ve Talep" kısmında, "Kamu İhale Genel Tebliği'nin ilgili maddelerinin iptali" şeklinde istemlere yer verildiği.

"Açıklamalar" kısmında ise, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 77.1. maddesinden sonra gelmek üzere eklenen 77/A maddesinin ve bu düzenleme uyarınca Dicle Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığınca 20/11/2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen .../... ihale kayıt numaralı "Dicle Üniversitesi Merkez Öğrenci ve Personeline 2025 Yılı İçin Yemek Hizmet Alımı" ihalesinin iptaline karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunun belirtildiği;

ayrıca, davacı şirket tarafından, anılan ihalenin dokümanına yönelik dava dışı şirketçe yapılan itirazen şikayet başvurusuna konu iddialardan bir kısmı ... tarih ve...sayılı Kurul kararıyla haklı bulunarak anılan ihalenin iptaline karar verilmesi üzerine,

bu işlem uygulama işlemi olarak değerlendirilerek söz konusu ihaleye ait dokümanın indirildiği ve ihalenin iptaline karar verilmesi nedeniyle şirketlerinin menfaatinin olumsuz etkilendiğinden bahisle Kamu İhale Genel Tebliği'nde 23/08/2024 tarihinde yapılan değişikliğin iptali istemiyle bakılan dava açılmış ise de söz konusu ihalenin iptal edilmesi nedeniyle şirketlerinin menfaatinin nasıl etkilendiğinin somut olarak ortaya koyulamadığı anlaşılmaktadır.

Öte yandan, 23/08/2023 tarih ve 32641 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ'de 8 maddeye yer verildiği; anılan Tebliğ'in 1. maddesiyle, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 15.2. maddesinden sonra gelmek üzere 15.3. maddesinin eklendiği ve "Dicle Üniversitesi Merkez Öğrenci ve Personeline 2025 Yılı İçin Yemek Hizmet Alımı" ihalesinin iptaline ilişkin Kurul kararında, bu düzenleme yönünden herhangi bir değerlendirme yapılmadığı; 6. maddesiyle, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 77.1 maddesinden sonra gelmek üzere 77/A maddesinin eklendiği ve ihalenin iptaline ilişkin Kurul kararında söz konusu düzenleme kapsamında inceleme yapılmak suretiyle sonuca ulaşıldığı görülmektedir.

Bu kapsamda, dava dilekçesinin "Açıklamalar" kısmında, Kamu İhale Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ'in 6. maddesiyle, Kamu İhale Genel Tebliği'ne eklenen 77/A maddesinin hukuka aykırı olduğu iddialarına yer verilmekle birlikte dava dilekçesinin "Konu" kısmında, "Kamu İhale Genel Tebliği'nin 15.2. maddesinden sonra gelmek üzere eklenen maddenin", "Netice ve Talep" kısmında ise "Kamu İhale Genel Tebliği'nin ilgili maddelerinin" iptaline karar verilmesi isteminde bulunulduğu dikkate alındığında, dava dilekçesinin "Konu", "Netice ve Talep" ile "Açıklamalar" kısımlarının birbirleriyle uyumlu olmadığı,

uygulama işlemi/işlemleriyle ilgili olarak davacı şirketin menfaatinin nasıl etkilendiğinin ve Kamu İhale Genel Tebliği'nin hangi maddelerinin/fıkralarının/ibarelerinin iptalinin istendiği açıkça ortaya koyulamadığı anlaşıldığından, dava dilekçesinin bu haliyle 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun olmadığı sonucuna varılmaktadır.

Bu itibarla, dava açma süresinin ve davanın konusunun belirlenmesi hususunda tereddüt oluştuğundan, bu konudaki çelişki ve belirsizliklerin giderilmesi ve iptali istenilen kısımların açıklığa kavuşturulması gerektiği sonucuna varıldığından, dava dilekçesinin "Konu", "Netice ve Talep" ile "Açıklamalar" kısımları tutarlı olacak ve tereddüde yol açmayacak şekilde, iptali istenilen düzenleyici işlemin hangi maddesinin/maddelerinin/ibarelerinin/kısımlarının hangi gerekçeyle iptalinin istendiğinin tereddüde yer vermeyecek şekilde açıkça ortaya koyulması,

bu kısımların her birinin hangi sebeplerle iptallerinin istenildiğinin ve davacının menfaatini ne şekilde ihlal ettiğinin dava dilekçesinin "Konu", "Açıklamalar" ile "Netice ve Talep" bölümlerinde bütünlük arz edecek şekilde her bir madde/kısım yönünden ayrı ayrı açıklanması gerekmektedir.