Danıştay 13. Daire E.2024/3579 K.2025/305

Dava konusu istem: Bayilik lisansı sahibi davacı şirketin lisansa kayıtlı satış tankeri ile tarımsal amaç dışında araçlara akaryakıt satışı yaptığının tespit edildiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendinin (2) numaralı alt bendi ile (f) bendi uyarınca 84.575,00-TL, otomasyon sistemi kurulu olmayan lisansa kayıtlı satış tankeri ile akaryakıt hareketine konu eylemi gerçekleştirdiğinden bahisle aynı Kanun'un 19. maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendinin (2) numaralı alt bendi ile (f) bendi uyarınca 84.575,00-TL olmak üzere toplam 169.150,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacıya ait akaryakıt istasyonunda 28/08/2016 tarihinde denetim yapıldığı, denetim neticesinde tarımsal amaç dışında araçlara akaryakıt satışı yapıldığı, otomasyon sistemi kurulu olmayan lisansa kayıtlı satış tankeri ile akaryakıt hareketine konu eylemin gerçekleştirildiğinin tespit edilmesi üzerine dava konusu işlemin tesis edildiği, ilgili mevzuat hükümleri ve olayın birlikte değerlendirilmesinden, davalı idare tarafından, idari para cezasının hangi nedenle üst sınırdan verildiğinin somut bilgi ve belgelerle ortaya konulamadığı,

ayrıca bu konuda herhangi bir açıklama da getirilmediği göz önünde bulundurulduğunda, herhangi bir kriter gözetilmeksizin salt takdir yetkisinden hareketle 5015 sayılı Kanun'da öngörülen üst sınırdan idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, davalının istinaf başvurusunun kabulü ile davanın reddi kararının Dairemizin 30/04/2024 tarih ve E:2020/1866, K:2024/1909 sayılı kararı ile dava konusu işlemin; lisansa kayıtlı satış tankeri ile tarımsal amaç dışında araçlara akaryakıt satışı yapma fiili nedeniyle idari para cezası verilmesine ilişkin kısmının onanması,

otomasyon sistemi kurulu olmayan lisansa kayıtlı satış tankeri ile akaryakıt hareketine konu eylemi gerçekleştirme fiil nedeniyle idari para cezası verilmesine ilişkin kısmının ise bozulması üzerine bozma kararına uyularak verilen kararda, dava konusu Kurul kararına dayanak teşkil eden 5015 sayılı Kanun'un dava konusu işleme ilişkin fiil tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan 19. maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendinin (2) numaralı alt bendinde,

lisans sahiplerinin kendilerine verilen lisansta belirtilen faaliyet konuları ve tanınan haklar dışında başka bir konuda ve alanda piyasa faaliyetinde bulunulması halinde uygulanacak idari para cezasına ilişkin bir düzenleme olduğu, Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 18. maddesinde, lisansın, sahibine lisansta yer alan faaliyetin yapılması ile bu konuda taahhütlere girişilmesi haklarını verdiği ve lisansla tanınan hakların, ilgili mevzuatta kayıtlı hususların yerine getirilmesi koşuluyla kullanılabileceği açıklandıktan sonra, 37. maddesinde bayilik lisansı kapsamında yürütülecek faaliyetlere yer verildiği,

38. maddesinde ise, bayilik lisansı sahiplerinin yükümlülüklerinin neler olduğunun belirtildiği, bu kapsamda, lisans ile tanınan hakların, 5015 sayılı Kanun'un, ilgili diğer mevzuatın ve lisansta yer alan kayıtlı hususların bir bütün olarak dikkate alınması suretiyle belirlenmesi gerektiği, bu itibarla, bayilik lisansı ile faaliyet gösteren davacıya isnat edilen "otomasyon sistemi kurulu olmayan lisansa kayıtlı satış tankeri ile akaryakıt hareketine konu eylemin gerçekleştirilmesi" fiilinin,

5015 sayılı Kanun'un 4. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarının ihlali anlamına geleceğinin kabulü ve davacıya 5015 sayılı Kanun'un 4. madde hükümlerini ihlal ettiğinden bahisle aynı Kanun'un 19. maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendinin (2) numaralı alt bendi uyarınca ceza verilmesinin mümkün olmadığı, zira, anılan hükümlerin bu şekilde yorumlanması,

ikincil düzenlemelerde yer alan herhangi bir yükümlülüğün ihlali halinde, piyasada faaliyet gösteren lisans sahiplerinin 5015 sayılı Kanun'un 4. maddesini ihlal etmiş olacağı ve tümüne 19. maddenin ikinci fıkrasının (e) bendinin (2) numaralı alt bendi uyarınca ceza verilmesi gerekeceği anlamına geleceği, bu durumun 19. maddenin düzenlenme biçimi ve amacıyla çelişeceği gibi, kanunilik ilkesine de aykırılık oluşturacağı, bunun yanında, 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinin yedinci fıkrasının dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan halinde, maddede belirtilenlerin dışında kalan,

ancak bu Kanun'un getirdiği yükümlülüklere aykırı davranılması durumunda ne şekilde ceza verileceği kurala bağlanmış olduğundan, ikincil mevzuatın ihlali halinde verilecek olan idari para cezası miktarının tayininde 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendinin (2) numaralı alt bendinin mi yoksa anılan Kanun'un 19. maddesinin yedinci fıkrasının mı uygulanacağı şeklinde bir belirsizlik doğacağı, bu durumun da kanunilik ilkesine aykırılık teşkil edeceği;

Bu itibarla, istinaf başvurusuna konu edilen İdare Mahkemesi kararıyla, otomasyon sistemi kurulu olmayan lisansa kayıtlı satış tankeri ile akaryakıt hareketine sebep olan fiil nedeniyle davacıya 84.575,00-TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin kısmında hukuka uygunluk bulunmadığından, dava konusu işlemin bu kısmının yukarıda belirtilen gerekçelerle iptaline karar verilmesi gerekirken, farklı gerekçelerle iptaline karar verilmesinde sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, dava konusu işlemin; otomasyon sistemi kurulu olmayan lisansa kayıtlı satış tankeri ile akaryakıt hareketine konu eylemi gerçekleştirmesi sebebiyle davacı hakkında 84.575,00-TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin (dava konusu Kurul Kararının (b) bölümünün iptaline ilişkin) kısmı yönünden davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davacı tarafından, temyize konu kararın vekalet ücreti yönünden düzeltilerek onanması gerektiği ileri sürülmektedir. Davalı idare tarafından, dava konusu idari para cezasına konu fiilin sabit olduğu, davacının lisansta tanınan haklar dışında faaliyet gösterdiği ve bu durumun 5015 sayılı Kanun'un 4. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarına aykırılık teşkil ettiği, tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu, işlemin iptali yolundaki kararda hukuki isabet bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı ve davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ

Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.