Danıştay 13. Daire E.2024/562 K.2024/2027

Dava konusu istem: Muratpaşa Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğü'nce ... tarihinde gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "1300 Adet Plastik Masa ve 5000 Adet Plastik Sandalye Alım İşi" ihalesine katılan davacı şirketin söz konusu ihalede birden fazla teklif vermek suretiyle 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 17. maddesinin (d) bendinde yer alan yasak fiil ve davranışlarda bulunduğunun tespit edildiğinden bahisle 1 (bir) yıl süreyle tüm kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin 05/11/2022 tarih ve 32004 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirket tarafından, Muratpaşa Belediye Başkanlığı'nca 06/09/2022 tarihinde gerçekleştirilen "1300 Adet Plastik Masa ve 5000 Adet Plastik Sandalye Alım İşi" ihalesine teklif sunulduğu, 06/09/2022 tarihli ihale komisyonu kararı ile davacı şirketin ortağı ve yönetim kurulu başkanı olan ...'ın aynı ihaleye teklif veren ...

Plastik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin de müdürler kurulu başkanı ve ortakları arasında olduğu, bu durumun ...'ın her iki isteklinin de teklif fiyatından haberdar olması sonucunu doğuracağı gerekçesiyle her iki isteklinin de tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, akabinde davacı şirketin 4734 sayılı Kanun'un 17/d maddesi uyarınca 1 yıl süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına karar verildiği,

Uyuşmazlıkta, her ne kadar davalı idarece davacı şirketin ortağı ve yönetim kurulu başkanı olan ...'ın aynı ihaleye teklif veren ...

Plastik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin müdürler kurulu başkanı ve münferiden temsile yetkilisi olduğu, bu durumun ...'ın her iki isteklinin de teklif fiyatından haberdar olması sonucunu doğuracağı ve sonuç olarak "ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekaleten birden fazla teklif vermek" fiili kapsamında kaldığı gerekçesiyle dava konusu yasaklama kararı verilmiş ise de, ...'ın dava dışı diğer istekli ... ...

Pazarlama Dağıtım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin teklifini şirket adına imzalayan kişi olduğu, davacı şirket teklifinin farklı kişi tarafından imzalandığı göz önüne alındığında, her iki şirketin teklifinin de farklı kişiler tarafından imzalanması ve ortaklık yapılarının farklı olması nedeniyle, bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekaleten birden fazla teklif verme koşullarının oluştuğu yönünde değerlendirme yapılmasının olanaklı olmadığı,

Bununla birlikte, ...'ın aynı ihaleye teklif sunan her iki şirketin de yönetiminde yer alması ve ihale tarihi itibarıyla iki şirketi de münferiden temsile yetkili bulunması nedeniyle teklif içeriklerinden haberdar olmadığı söylenemeyeceğinden, bu durumun 4734 sayılı Kanun'un 17/b maddesinde belirtilen rekabeti etkileme ihtimali olan davranışlar kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, rekabeti etkileyici davranışlar içerisinde bulunmak fiili de, bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekaleten birden fazla teklif vermek fiili ile aynı maddede düzenlenerek aynı ölçüde yasaklamayı gerektirdiğinden, davacı şirket hakkında tesis edilen yasaklama kararında netice itibarıyla hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, şirketlerin ortaklık yapılarının farklı olduğu, ...'ın yaş ve sağlık durumu gereğince teklifleri bilme durumunun olmadığı, hakkında verilen yasaklama kararı ile ilgili taraflarına herhangi bir bilgi verilmediği, ihalenin e-ihale usulüyle yapılması nedeniyle ihaleye kimlerin katıldığı konusunda herhangi bir bilgilerinin olmadığı, davacı şirketi münferiden temsile yetkili kişinin İ.İ.A. olduğu, işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Muratpaşa Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğü'nce 06/09/2022 tarihinde açık ihale usulüyle "1300 Adet Plastik Masa ve 5000 Adet Plastik Sandalye Alım İşi" ihalesi gerçekleştirilmiş davacı şirkette anılan ihaleye teklif sunmuştur.

06/09/2022 tarihli ihale komisyonu kararı ile davacı şirketin müdürler kurulu başkanı ve münferiden temsile yetkilisi olan ...'ın aynı ihaleye teklif veren dava dışı ...

Plastik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nde yönetim kurulu başkanı ve temsile yetkili olduğu, bu durumun her iki isteklinin de teklif fiyatından haberdar olması sonucunu doğurduğu gerekçesiyle her iki isteklinin de teklifleri değerlendirme dışı bırakılmış, Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın 02/11/2022 tarihli ve 4915463 sayılı Oluru ile de davacı ve diğer isteklinin 4734 sayılı Kanun'un 17. maddesinin (d) bendinde yer alan yasak fiil ve davranışlarda bulunduğundan bahisle 1 yıl süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına karar verilmiş,

bu kararın 05/11/2022 tarih ve 32004 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanması üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun “Yasak fiil ve davranışlar” başlıklı 17. maddesinde, "İhalelerde aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır: a) Hile, vaat, tehdit, nüfuz kullanma, çıkar sağlama, anlaşma, irtikap, rüşvet suretiyle veya başka yollarla ihaleye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak veya buna teşebbüs etmek. b) İsteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, isteklilere anlaşma teklifinde bulunmak veya teşvik etmek, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak. c) Sahte belge veya sahte teminat düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek.

D) Alternatif teklif verebilme halleri dışında, ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekaleten birden fazla teklif vermek. e)11. maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılmak. Bu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanun'un Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.".

58.maddesinde, "17. maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, üzerine ihale yapıldığı halde mücbir sebep halleri dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar hakkında ise altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar, 2. ve 3. maddeler ile istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir.

Katılma yasakları, ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili veya bağlı bulunulan bakanlık, herhangi bir bakanlığın ilgili veya bağlı kuruluşu sayılmayan idarelerde bu idarelerin ihale yetkilileri, il özel idareleri ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde İçişleri Bakanlığı; belediyeler ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından verilir." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

. İhalelerde etkin rekabetin, saydamlığın ve güvenilirliğin sağlanabilmesi için belirli fiil ve davranışlarda bulunmak yasaklanmış olup, isteklilerin birbirlerinin tekliflerinin içeriğinden haberdar olması ya da doğrudan veya dolaylı olarak birden fazla teklif verilmesi hali gibi rekabeti etkileyici her türlü davranış bu yasak fiil ve davranışlar arasında sayılmıştır. Bu kapsamda ihale iş ve işlemleri sürecinde yasak fiil ve davranış içerisine girdiği somut olarak tespit edilen isteklilere de bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama müeyyidesi uygulanacağı açıktır.

Olayda, davacı şirketin müdürler kurulu başkanı ve münferiden temsile yetkilisi ...'ın dava dışı diğer istekli ... Pazarlama Dağıtım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nde yönetim kurulu başkanı ve temsile yetkili olduğu, davacı şirket tarafından, her ne kadar iki şirketin birbirinden bağımsız olarak teklif verdiği, davacı şirket tarafından verilen teklifin başka bir kişi tarafından imzalandığı ve adreslerinin aynı olmadığı belirtilse de, ihale tarihi itibarıyla ...'ın her iki şirkette temsil ve ilzama münferiden yetkili olduğu, her iki şirketin de yönetiminde yer aldığı görülmüştür.

. Bu durumda, yetkili kişileri aynı olan davacı şirket ile diğer şirket ... Pazarlama Dağıtım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin aynı ihaleye katılarak teklif verdikleri, söz konusu şirketlerin birbirleri ile organik bağlarının bulunduğu ve birbirlerinin verdiği tekliflerin içeriğini bildiklerinin kabulü gerektiğinden, alternatif teklif verme yasağının ihlali nedeniyle tesis olunan dava konusu yasaklama işleminde hukuka aykırılık, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında ise sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.