Danıştay 13. Daire E.2024/592 K.2024/1920

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, Gökres-2 rüzgâr enerjisine dayalı elektrik üretim santraline (RES) ilişkin RES Katkı Payı Anlaşması uyarınca hesaplanan 8.996.595,59-TL tutarındaki 2016 yılı RES Katkı Payının ödenmesi gerektiğine dair ... tarih ve ... sayılı TEİAŞ Genel Müdürlüğü Erişim ve Uygulamalar Dairesi Başkanlığı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dairemizin 19/06/2023 tarih ve E:2019/2592, K:2023/3098 sayılı bozma kararı üzerine ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla bozma kararına uyularak istinaf başvurusunun kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Mahkemesi'ne gönderilmesi üzerine ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda;

Bir sözleşmenin idarî sözleşme mi yoksa özel hukuk sözleşmesi mi olduğunun tespiti noktasında iki ana kıstastan yola çıkılabileceği, bunlardan birincisinin, ilgili sözleşmenin kanun ile niteliğinin belirlenmesine, ikincisinin ise, böyle bir belirlemenin bulunmaması hâlinde yargısal içtihatlar ile ortaya çıkan maddî ve organik şartların araştırılmasına ilişkin olduğu, mevzuatta RES Katkı Payı Anlaşması'nın hukukî mahiyetine ilişkin açık bir nitelendirmeye gidilmediğinden,

taraflar arasında imzalanan RES Katkı Payı Anlaşması'nın nitelendirilmesinde ikinci kıstas açısından bir değerlendirme yapılması gerektiği, ikinci kıstas açısından gerçekleştirilecek değerlendirmede ise, sözleşmenin tarafları, sözleşmenin konusu ve sözleşmenin özel hukuku aşan hükümler içerip içermediği hususlarının irdelenmesi gerektiği;

Bir sözleşmenin idarî sözleşme olarak kabul edilebilmesi için taraflardan birinin kamu tüzel kişisi olması gerektiği, ancak, bu kıstasın belirleyici bir unsur sayılamayacağı, zira idarenin özel hukuk sözleşmeleri yapma olanağı da bulunduğuna göre, taraflardan biri kamu tüzel kişisi olan her sözleşmenin idarî sözleşme olmadığı;

Sözleşmenin konusunun TEİAŞ'ın üstlendiği kamu hizmeti niteliğindeki iletim faaliyetiyle ilgili ya da herhangi bir kamu hizmetinin yürütülmesine yönelik olmadığı, sözleşmede, rüzgâr enerjisine dayalı üretim tesisi kurmak üzere yapılmış lisans başvurularından aynı bölge ve/veya aynı trafo merkezi için birden fazla başvurunun bulunması durumunda, sisteme bağlanacak olanı/olanları belirlemek için yapılacak yarışmanın sonunda belirlenen RES Katkı Payı'nın nasıl hesaplanarak tahsil edileceği koşullarının belirlenmesinin amaçlandığı;

Dolayısıyla yarışmayı kazanan lisans başvuru sahibince TEİAŞ'a ödenecek RES Katkı Payı'nın, taraflar arasında imzalanan özel hukuk niteliğindeki bir sözleşmenin sonucu olduğu, sözleşmenin tip sözleşme niteliğinde olması ve Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından onaylanması hususlarının RES Katkı Payı Anlaşması'nın ticarî bir anlaşma olduğu gerçeğini değiştirmeyeceği;

Tip Sözleşme'nin 5. maddesinde, sözleşme hükümlerinin uygulanmasından dolayı doğacak veya çıkacak anlaşmazlıkların çözümünde Ankara Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkili olduğu belirtilerek, sözleşmenin uygulanmasından kaynaklanan uyuşmazlıklarda görevli organların belirtildiği, TEİAŞ'a ödenmesi gereken RES Katkı Payı'ndan kaynaklanan anlaşmazlıkların, yarışma ihale safhası tamamlanıp taraflar arasında sözleşme imzalandıktan sonra ortaya çıkan bir uyuşmazlık olduğu;

Sözleşmenin özel hukuku aşan hükümler içerip içermediği hususunda ise, TEİAŞ'ın hukukî statüsünden bağımsız olarak, RES Katkı Payı Anlaşması'nın imzalanmasından sonra TEİAŞ'a tanınan imtiyazlı bir yetkiden, sözleşmeyi tek taraflı değiştirme, denetleme, cezaî işlem tesis etme ve tek taraflı feshetme gibi üstün bir kamu gücünden söz etmenin mümkün olmadığı;

Tip Sözleşme'de, yıllık toplam RES Katkı Payı'nın ödenmemesi hâlinde 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 51. maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranında gecikme faizi uygulanacağı, sözleşmede belirtilen hâllerde teminat mektubunun TEİAŞ tarafından irat kaydedileceği ve mevzuata aykırılıktan doğacak tüm sorumlulukların şirkete ait olacağına yönelik kuralların öngörülmesinin özel hukuku aşan hüküm niteliğine karine teşkil etmeyeceği;

Bu durumda, idarî bir sözleşme olmayan RES Katkı Payı Anlaşması'nın uygulanmasından doğan uyuşmazlığın ancak adlî yargı yerlerinde açılacak davaya konu edilebileceğinin açık olması karşısında, davanın görev yönünden reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle davanın görev yönünden reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, idari sözleşmelere ilişkin uyuşmazlıkların idari yargının görev alanına dahil olduğu, sözleşme Yönetmelik'in eki olarak düzenlendiğinden tarafların sözleşmeyi imzalamak zorunda olduğu ve sözleşme maddeleri üzerinde değişiklik ya da müzakere şansının bulunmadığı, sözleşmenin özel hukuku aşan bir rejime tâbi olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, RES katkı payı hesaplanırken TÜFE'ye göre yapılan güncellemenin teklif tarihinden itibaren değil ilk geçici kabul tarihinden itibaren başlatılması ve TÜFE'nin kümülatif olarak değil yıllık olarak hesaplanması gerektiği, TÜFE güncellemesi hesaplamasının bilirkişi marifetiyle yapılabileceği, dosyaya sunulan bilimsel görüşün de bu doğrultuda olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge İdare Mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Anılan Kanun'un 50. maddesinin 4. fıkrasında, "Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır." hükmü bulunmaktadır. Aktarılan kurallar göz önünde bulundurulduğunda, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri, Dairemizin bozma kararındaki esaslara uyularak verilen temyize konu kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.