Danıştay 13. Daire E.2025/1136 K.2025/2536

Dava konusu istem: Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi Başhekimliğince 10/12/2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ve 9 kısımda oluşan 2024/1498022 ihale kayıt numaralı “Üniversitemiz Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi (Hastane) Biyokimya AD’nın 2025 Yılı İhtiyacı İçin Kit Alımı ile Birlikte Kit Karşılığı Geçici Cihaz Temini” ihalesinin 4. kısmına ilişkin olarak davacı tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusunun reddine dair ... tarih ve... sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; tıbbi cihazların kalibrasyonunda kullanılan kalibratörlerin ÜTS kaydının bulunmasının zorunlu olduğu, davaya konu ihalenin kit alımı ile birlikte geçici cihaz temini işine ilişkin olduğu,

İdari Şartname'nin 7. maddesinde yeterlik kriteri olarak öngürülen ÜTS belgelerinin ihaleye konu işte hangi ürünler bakımından yeterlik kriteri kapsamında istenildiği hususunun tek tek belirtilmediği görülmekle birlikte işin doğası gereği ihalenin 4. kısmına konu kan gazı cihazının sonuç üretmesi için cihazla birlikte kullanılması zorunlu olan Tıbbi Cihaz Yönetmelikleri uyarınca tıbbi cihaz kapsamında olup ÜTS kaydı gereken tüm ürünlerin de ÜTS belgelerine ilişkin bilgilere yeterlik tablosunda yer verilmesi gerektiği,

davacı şirket tarafından ihalenin 4. kısmında ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olan şirketin teklif ettiği Radiometer marka ABL800 isimli kan gazı cihazının “pO2” ve “pCO2” parametrelerinin kalibrasyonunda kullanılan “962-183 Calibration Gas 1 (34 bar)”, “962-184 Calibration Gas 2 (34 bar)”, “962-169 Calibration Gas 1 (10 bar)”, “962-170 Calibration Gas 2 (10 bar)” kalibratörlerinin ihale tarihi itibarıyla ÜTS kaydının bulunmadığı,

kan gazı parametrelerinin en önemlilerinden olan Oksijen (pO2) ve Karbondioksit (pCO2) parametreleri için cihazın otomatik olarak 2 saatte bir defa tek noktalı kalibrasyon ve 4 saatte bir defa iki noktalı kalibrasyon gerçekleştirdiği, cihazın söz konusu kalibrasyonu yapabilmesi için Calibration Gas 1 ve Calibration Gas 2 adlı ürünlerin bulunmasının şart olduğu, cihazın tam ve eksiksiz çalışması için söz konusu ürünlerinin kullanılmasının zorunlu olduğu yönünde somut ve ciddi iddialarda bulunulduğu;

Kurulun itirazen şikayet başvurularını karara bağlarken 4734 sayılı Kanun'un kendisine verdiği "araştırma ve inceleme yetkisi" çerçevesinde her türlü araştırma ve incelemeyi yapmasının kanuni bir zorunluluk olduğu, bu bağlamda Kurulun ihale uyuşmazlıklarını çözme yetkisini kullanırken itirazen şikayet başvurularındaki iddiaları tereddüde mahal bırakmayacak şekilde çözüme kavuşturma görevinin bulunduğu;

Bu durumda, uyuşmazlık konusu ihalenin 4. kısmında en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen şirket tarafından teklif edilen Radiometer marka ABL800 model kan gazı cihazının sonuç üretmesi için “962-183 Calibration Gas 1 (34 bar)”, “962-184 Calibration Gas 2 (34 bar)”, “962-169 Calibration Gas 1 (10 bar)”, “962-170 Calibration Gas 2 (10 bar)” kalibratörlerinin cihazla birlikte kullanılmasının zorunlu olup olmadığı hususunun ortaya konularak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken bu konuda herhangi bir inceleme, araştırma yapılmaksızın eksik inceleme ile verilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi tarafından ihalenin kan gazları analizörü kısmı için ... marka ... ve ... cihazlarının teklif edildiği, ilgili cihazlara, cihazlarda kullanılacak solüsyonu ile solüsyon paketine ve bayilik kaydına ilişkin ÜTS belgelerinin sunulduğu, ÜTS bilgi bankasından yapılan sorgulamada anılan istekli tarafından sunulan belgelerin sorgu sonucu ulaşılan belgelerle uyumlu olduğu, İdari Şartname'nin 7. maddesinde ÜTS belgelerine ilişkin yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilmesi gerektiğine yönelik düzenleme yapıldığı, ancak cihaz ile birlikte sunulacak bütün ürünlere yönelik ÜTS kayıt belgelerinin sunulacağına dair detaylı bir belirleme yapılmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi Başhekimliğince 10/12/2024 tarihinde 9 kısımdan oluşan “Üniversitemiz Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi (Hastane) Biyokimya AD’nın 2025 Yılı İhtiyacı İçin Kit Alımı ile Birlikte Kit Karşılığı Geçici Cihaz Temini” ihalesi gerçekleştirilmiş, ihalenin 4. kısmının dava dışı istekli üzerinde bırakılmasına, davacının teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı 2. teklif sahibi olarak belirlenmesine karar verilmiştir.

Söz konusu karar üzerine davacı tarafından şikayet başvurusunda bulunulmuş, anılan başvuru reddedilmiş, akabinde Kamu İhale Kurumuna itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuş, bu başvuru ise ... tarih ve ...sayılı Kurul kararıyla reddedilmiştir.

Bunun üzerine anılan Kurul kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "Temel ilkeler" başlıklı 5. maddesinde, "İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. ..."; "İhaleye katılımda yeterlik kuralları" başlıklı 10. maddesinde, "İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

(...)

İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir. ..."; "Tekliflerin değerlendirilmesi" başlıklı 37. maddesinde, "...isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır." kuralları yer almaktadır.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin "Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler" başlıklı 26. maddesinde, "(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez.

(2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur. ...".

"Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler" başlıklı 36. maddesinin dördüncü fıkrasında, "(4) İhale konusu malın satış faaliyetinin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında satış faaliyeti için özel olarak düzenlenen izin, ruhsat veya faaliyet belgeleri, ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak ön yeterlik şartnamesinde ve idari şartnamede düzenlenir.

İş ortaklığını oluşturan ortakların, bu belgeyi sunmasına ilişkin düzenleme ise alımın niteliği esas alınarak yapılır. Konsorsiyum ortaklarının her biri, teklif verdikleri kısmı esas alarak istenilen belgeyi sunar." kurallarına yer verilmiştir.

İhaleye ilişkin İdari Şartname'nin "İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri" başlıklı 7. maddesinde, "7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir. (…) ı) İhale konusu işin ya da malın satış faaliyetinin yerine getirilebilmesi için ilgili mevzuat gereğince alınması zorunlu olan sicil, izin, ruhsat, faaliyet belgesi vb. belgeler:

Belge Adı İhale/Kısım/Kısımlar Açıklama Ortak Girişimlerde

İhale Bazında Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün Genelgesinin ilgili maddeleri doğrultusunda ÜTS belgelerine ilişkin bilgiler yeterlik tablosunda belirtilecektir.

Tek ortağın sunması yeterlidir.

(...)

7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması ve/veya sağlaması gerektiği bu şartnamenin 7'nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler ve/veya yeterlik kriterleri:

{Belirtilmemiştir}

7.5.5. Bu Şartnamenin 7'nci maddesi dışında ihale dokümanında sayılan diğer belgeler ve/veya düzenlenen diğer yeterlik kriterleri tekliflerin değerlendirilmesinde dikkate alınmaz." kuralı yer almıştır.

İhaleye ilişkin Teknik Şartname'nin "Kit Karşılığı Alınacak Cihazlar Ve Kullanılacak Kitlerle İlgili Genel Yükümlülükler" kısmında, "(...) 20. Kalibrasyon ve kontrol işleminde kullanılacak kit, kalibratör ve her türlü sarf malzeme firma tarafından ücretsiz karşılayacaktır."; "Kit Karşılığı Kan Gazları Analizörü İhalesi İle İlgili Özel Yükümlülükler" kısmında, "Teklif verecek firmalar genel yükümlülükleri aynen kabul etmiş sayılır.

(...)

15. Cihazlar ile birlikte cihaz için gerekli olabilecek tüm sarflar yeter miktarda firma tarafından ücretsiz verilecektir. (...)" kuralları yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Aktarılan kuralların değerlendirilmesinden, İdari Şartnamelerde ihale konusu işin teknik kriterleri dışında ihalenin usulüne, yapılış şekline, sürecin nasıl yürütüleceğine, yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlere vb. şartlara yer verileceği, İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren kriterlerin Teknik Şartname'de belirtileceği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık konusu ihaleye ait İdari Şartname'nin 7.1.-ı maddesinde, Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün Genelgesi'nin ilgili maddeleri doğrultusunda ÜTS belgelerine ilişkin bilgilerin isteklilerin e-teklifleri kapsamında yeterlik tablosunda belirtileceğinin ifade edildiği, bu kapsamda sunulacak belgelere ilişkin bilgilerin yeterlik kriteri olarak belirlendiği, bunun dışında söz konusu cihaza ait kalibratör de dahil olmak üzere parçalarına yönelik ayrıntılı şekilde ÜTS kaydının sunulacağına yönelik açık bir düzenleme bulunmadığı, anılan Şartname'nin 7.5.5. maddesinde de, bu Şartname'nin 7. maddesi dışında ihale dokümanında sayılan diğer yeterlik kriterleri tekliflerin değerlendirilmesinde dikkate alınmayacağı görülmüştür.

İhalenin kit alımı ile birlikte geçici cihaz temini olduğu, uyuşmazlığın ihalenin 4. kısmı olan kan gazı analizörü cihaz temininden kaynaklandığı, asıl cihazın yanında cihaza ait birçok alet, teçhizat, yazılım vb. parçalarının da bulunabildiği,

bu kapsamda İdari Şartname'nin 7. maddesinde açıkça belirtilmediği ve istenmediği sürece ihale konusu kan gazı analizörü ile bunun parçalarının bir bütün olarak kabul edilmesi ve bu cihaza yönelik istenen belgeler üzerinden yeterlik değerlendirilmesi yapılması gerektiği, aksinin kabulü halinde, özellikle sağlık hizmetlerinde vatandaşa en yüksek kalitede, hızlı, güvenilir ve sürdürülebilir hizmetin sunulması,

ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla yükümlü olan idarelerce bu amacın yerine getirilmesinde birçok sorun çıkabileceği, bu durumun ise ihalenin yapılış amacına ve temel ilkelerine aykırılık teşkil edeceği kuşkusuzdur.

İhalenin 4. kısmı üzerinde bırakılan dava dışı şirket tarafından, anılan kısımda kan gazları analizörü için ... marka ... ve ... cihazlarının teklif edildiği, ilgili cihazlara, cihazlarda kullanılacak yıkama solüsyonu ile solüsyon paketine ve bayilik kaydına ilişkin ÜTS belgelerinin sunulduğu, ÜTS bilgi bankasından sorgulama yapıldığında, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan belgeler ile sorgu sonucu ulaşılan belgelerin uyumlu olduğu tespit edilmiştir.

Bu durumda, her ne kadar kan gazı analizörünün tam ve eksiksiz çalışması için elzem olduğu belirtilen kalibratörlerin de ÜTS kaydının sunulması gerektiği ileri sürülmüş ise de, İdari Şartname'nin 7. maddesinde açıkça yer verilmemesi nedeniyle tekliflerin sunulması aşamasında söz konusu cihazın parçaları için ayrıca ÜTS kaydı kapsamında belgelere ilişkin bilgilerin verilmesine gerek bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, Teknik Şartname'nin ilgili maddesinde kalibrasyon ve kontrol işleminde kullanılacak kit, kalibratör ve her türlü sarf malzemenin firma tarafından ücretsiz karşılanacağı dikkate alındığında, kalibratör de dahil olmak üzere diğer sarf malzemelerinin teknik değerlendirmesinin ihaleyi gerçekleştiren idarece sözleşme aşamasında yapılabileceği açıktır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.