Danıştay 13. Daire E.2025/2332 K.2025/2982

Dava, ... Mühendislik İnşaat Tekstil Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. vekili Av. ... tarafından, Kentsel Dönüşüm Başkanlığınca 25-26/02/2025 tarihlerinde açık artırma usulüyle gerçekleştirilen Tekirdağ ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parselde bulunan taşınmazın satışına ilişkin ihale üzerinde bırakıldığı halde süresi içerisinde yükümlülükler yerine getirilerek sözleşme imzalanmadığından bahisle gelir kaydedilen teminat (550.000,00-TL) ile cezai şart olarak tahsil edilen hizmet bedelinin (287.280,00-TL) toplamı olan 837.200,00-TL'nin, anılan taşınmazın hukuki ayıplı olduğu ileri sürülerek, en yüksek banka mevduat faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına karşı açılmıştır.

Tekirdağ 1. İdare Mahkemesinin 07/07/2025 tarih ve E:2025/412, K:2025/532 sayılı kararıyla; uyuşmazlığın, gelir kaydedilen teminat (550.000,00-TL) ile cezai şart olarak tahsil edilen hizmet bedelinin (287.280,00-TL) toplamı olan 837.200,00-TL'nin en yüksek banka mevduat faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi talebinden kaynakladığı, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 34. maddesinin birinci fıkrası kapsamında imar, kamulaştırma, yıkım, işgal, tahsis, ruhsat ve iskan gibi taşınmaz mallarla ilgili mevzuatın uygulanmasına veya taşınmaza bağlı hak kapsamında bulunan bir işleme yönelik olmadığı anlaşıldığından,

2577 sayılı Kanun'un 32. maddesinin birinci fıkrası ve 36. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca teminatın irat kaydedilmesi ve hizmet bedelinin cezai şart olarak tahsil edilmesi işlemini tesis eden idari merci olan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Kentsel Dönüşüm Başkanlığının bulunduğu yerdeki Ankara İdare Mahkemesinin zararı doğuran idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili olduğu sonucuna varılmıştır.

Ankara 3. İdare Mahkemesinin 24/07/2025 tarih ve E:2025/1065, K:2025/1212 sayılı kararıyla; davanın görüm ve çözümünde, 2577 sayılı Kanun'un 34. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, anılan taşınmazın bulunduğu yer idare mahkemesi olan Tekirdağ İdare Mahkemesinin yetkili olduğu sonucuna varılarak yetki uyuşmazlığının çözümlenmesi için dosyanın Danıştaya gönderilmesine karar verilmiştir. Aktarılan kararlar üzerine ortaya çıkan yetki uyuşmazlığına ilişkin dosya, 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 27. maddesi ve 2577 sayılı Kanun'un 43. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca incelenerek gereği görüşüldü:

2577 sayılı Kanun'un "İdari davalarda genel yetki" başlıklı 32. maddesinin birinci fıkrasında, "Göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesi, dava konusu olan idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir.".

"Tam yargı davalarında yetki" başlıklı 36. maddesinde, "İdari sözleşmelerden doğanlar dışında kalan tam yargı davalarında yetkili mahkeme, sırasıyla: a) Zararı doğuran idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili, b) Zarar, bayındırlık ve ulaştırma gibi bir hizmetten veya idarenin herhangi bir eyleminden doğmuş ise, hizmetin görüldüğü veya eylemin yapıldığı yer, c) Diğer hallerde davacının ikametgahının bulunduğu yer. İdari mahkemesidir." kurallarına yer verilmiştir.

2577 sayılı Kanun'un 32. maddesinin birinci fıkrasına göre, iptal davalarında yetki konusundaki genel kural, dava konusu idari işlemi tesis eden idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesinin yetkili olmasıdır. Anılan Kanun'un 36. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre idari sözleşmelerden doğanlar dışında kalan ve bayındırlık ve ulaştırma gibi bir hizmetten veya idarenin herhangi bir eyleminden doğmayan zararlardan kaynaklanan tam yargı davalarında yetkili mahkeme, zararı doğuran idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili idarenin bulunduğu yer mahkemesidir.

Dosyanın incelenmesinden, Tekirdağ ili, ... ilçesi, ...

Mahallesi, ... ada, ... parselde bulunan taşınmazın 18/08/2024 tarih ve 94870 sayılı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Oluru ile rezerv yapı alanı ilan edildiği ve 13/09/2024 tarih ve 10438248 sayılı Bakanlık yazısı ile anılan taşınmazın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Kentsel Dönüşüm Başkanlığına devredildiği, 25-26/02/2025 tarihlerinde açık artırma usulüyle gerçekleştirilen satış ihalesinin davacı şirketin üzerinde bırakıldığı,

... tarih ve ... sayılı Kentsel Dönüşüm Başkanlığı işlemiyle davacı şirketin süresi içerisinde yükümlülüklerini yerine getirip sözleşme imzalamadığından bahisle 550.000,00-TL tutarındaki teminatının irat kaydedildiği, 287.280,00-TL tutarındaki hizmet bedelinin cezai şart olarak tahsil edildiği, bunun üzerine davacı tarafından gelir kaydedilen teminat (550.000,00-TL) ile cezai şart olarak tahsil edilen hizmet bedelinin (287.280,00-TL) toplamı olan 837.200,00-TL'nin, anılan taşınmazın hukuki ayıplı olduğu ileri sürülerek, en yüksek banka mevduat faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Bu durumda, işbu davanın idari işlemden kaynaklı bir tam yargı davası olduğu, idari sözleşmelerden, bayındırlık ve ulaştırma gibi bir hizmetten veya idarenin herhangi bir eyleminden kaynaklanmadığı anlaşıldığından, uyuşmazlığın çözümünde 2577 sayılı Kanun'un 32. maddesinin birinci fıkrası ve 36. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca, teminatın irat kaydedilmesi ve hizmet bedelinin cezai şart olarak tahsil edilmesi işlemini tesis eden idari merci olan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Kentsel Dönüşüm Başkanlığının bulunduğu yerdeki Ankara İdare Mahkemesinin zararı doğuran idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili olduğu sonucuna varılmıştır.