Danıştay 13. Daire E.2025/417 K.2025/3401

Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Akçakale Belediye Başkanlığınca survey bedeli olarak 2022 yılı için düzenlenen 02/08/2022 tarihli ve 921.036,80-TL tutarlı ödeme emri ile bu ödeme emrine ait ... tarih ve ... sayılı ödeme emri icmalinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda. Sayıştay Başkanlığı tarafından yapılan denetimlerde, telekomünikasyon alt yapı ve şebekelerinden alınması gereken geçiş hakkı bedellerinin takip ve tahsilinin yapılmadığı bulgusuna yer verilmesi üzerine, Akçakale Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile "Sabit ve Mobil Haberleşme Alt Yapı Tesisleri, Geçiş Hakkı ve Ücret tarifesi"nin kabul edildiği,

söz konusu tarifeye dayanılarak davacı şirket aleyhine Sabit ve Mobil Haberleşme Altyapı Tesisleri Survey Bedeli Ödeme Emri İcmali adıyla gönderilen ...tarih ve ... sayılı ödeme emri icmalinin ve 02/08/2022 tarihli "Elektronik Haberleşme ve Telekomünikasyon Tesisleri Survey Bedeli" açıklamasıyla gönderilen 921.036,80-TL tutarlı ödeme emrinin iptaline karar verilmesi istemiyle de bakılan davanın açıldığı;

Davalı idare tarafından 2022 yılına dair 921.036,80-TL tutarlı sabit ve mobil haberleşme altyapı tesisleri survey bedeli tahakkuk icmaline ilişkin 27/06/2022 tarihinde tebliğ edilen Akçakale Belediye Başkanlığının...tarih ve ... sayılı işleminin ve tahakkuk fişinin iptali istemiyle açılan davada, Mahkemelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği, bu durumda, Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde kalan Akçakale Belediyesinin kendi yetki ve sorumluluk alanında bulunan yerlere ilişkin olarak geçiş hakkı sağlayıcısı olduğu,

kendi yetki ve sorumluluğunda bulunan yerlere ilişkin olarak geçiş hakkı ücretlerini ve bu kapsamdaki survey bedelini tahsil etme yetkisinin bulunduğu, ödeme emri ve ödeme emri icmali işlemlerinin dayanağı tahakkuk fişi ve tahakkuk icmaline karşı açılan davanın da reddine karar verildiği dikkate alındığında, kamu alacağının tahsili amacıyla düzenlenen dava konusu ödeme emri ile bu ödeme emrine ait ödeme emri icmalinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, ücretlendirilmesi Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının yetkisi dahilinde bulunan bir hususta davalı belediyenin yetkisini aşarak işlem tesis etmesinin hukuka aykırı olduğu, 2022 yılı geçiş hakkı ücreti için 635.760,90-TL (birim fiyat=9,69-TL) talep edilmesine rağmen 2022 yılı survey bedeli için 921.036,80-TL talep edilmesinin ölçülülük ilkesine aykırı olduğu, dava konusu survey bedeline ilişkin tahakkuk işleminin yasal dayanağı olarak gösterilen 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun 97. maddesinin somut olayda uygulanabilirliğinin bulunmadığı,

zira söz konusu maddede ilgililerin isteğine bağlı olarak verilen bir hizmet karşılığında ücret alınabileceği şart koşulmuş iken, somut olayda davalı belediye tarafından istekleri üzerine kendilerine sunulan bir hizmet bulunmadığından adlarına tahakkuk ettirilen survey bedelinin hukuka aykırı olduğu, işletmecilerden "survey bedeli" adı altında ücret alınabileceğine ilişkin mevzuatta bir düzenleme bulunmadığı, dolayısıyla, mevzuatta düzenlenmeyen bir hususta, davalı belediyenin yetkisini aşmak suretiyle işlem tesis etmesinin açıkça hukuka aykırı olduğu,

tahakkuk işlemine esas ücret tarifesinin (tablosunun) kanuni dayanağı olan 5809 sayılı Kanun hükümleri incelendiğinde sabit ve mobil haberleşme alanında faaliyet gösteren işletmecilerden alınacak ücretler arasında "survey bedeli" bulunmadığı, geçiş hakkına ilişkin yönetmeliğin eki tarifede de survey bedeline ilişkin herhangi bir ücret kalemi yer almadığı, davalı idarenin 406 sayılı Kanun zamanında tesis edilen altyapıyı survey bedeli altında ücretlendirmesinin kazanılmış hak ilkesine aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

Sayıştay Başkanlığı tarafından yapılan denetimlerde, telekomünikasyon alt yapı ve şebekelerinden alınması gereken geçiş hakkı bedellerinin takip ve tahsilinin yapılmadığı bulgusuna yer verilmesi üzerine Akçakale Belediye Meclisinin... tarih ve ... sayılı kararı ile geçiş hakkı ücretlerine ilişkin tarife kabul edilmiştir. Söz konusu tarifeye dayanılarak davacı şirket aleyhine düzenlenen 22/06/2022 tarihli survey bedeli tahakkuk fişi ve tahakkuk icmaline konu 921.036,80-TL'nin ödenmemesi üzerine davacı adına düzenlenen 02/08/2022 tarihli ve 921.036,80-TL tutarlı ödeme emri ile bu ödeme emrine ait ... tarih ve ... sayılı ödeme emri icmalinin iptali istenilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu ödeme emrinin, 22/06/2022 tarihli tahakkuk fişine dayanılarak tesis edildiği, söz konusu tahakkuk işleminin iptali istemiyle açılan davada ... İdare Mahkemesinin davanın reddine ilişkin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının, Dairemizin 05/11/2025 tarih ve E:2025/419, K:2025/3400 sayılı kararıyla, "... davacıya ait tesislerin kurulduğu tarih olan 2019 yılında davalı idarece survey (haritalandırma) hizmeti kapsamında bir hizmetin davacıya sunulmadığı, nitekim bu kapsamdaki bir alacağın 10/12/2021 tarihli meclis kararı uyarınca doğduğu, davalı idarenin tesislerin kurulduğu tarih itibarıyla vermediği bir hizmet doğrultusunda daha önceden mevcut bulunan tesisler için 2021 yılında aldığı kararla geçmişe yönelik survey bedeli adı altında bir talepte bulunamayacağı...

Bu durumda, davacı tarafından yeni bir geçiş hakkı başvurusunda bulunulmamasına ve talep edilen bedel karşılığında davalı idarece davacı işletmeciye sunulan bir hizmet olmamasına rağmen, geçmişte tesis edilmiş olan mevcut alt yapılara yönelik olarak 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun 97. maddesi uyarınca survey bedeli tahakkuk ettirilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmadığı" gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

Bu durumda, dava konusu işlemin yargısal denetiminin anılan bozma kararı dikkate alınarak yeniden yapılması gerektiğinden, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerekmektedir.