Danıştay 13. Daire E.2025/498 K.2025/1499

Dava konusu istem: İstanbul Büyükşehir Belediyesince, 30/10/2024 tarihinde 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca açık teklif usulüyle gerçekleştirilen İstanbul ili, Beykoz ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... ve ... sayılı parsellerin 872 m²'lik kısmında bulunan yapılar ile bahçenin restoran ve kafe olarak kullanılmak üzere 3 (üç) yıl süreyle kiraya verilmesine ilişkin ihalenin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; idari yargı yerlerinde iptal davasına konu edilen idari işlemlerle davacı arasında meşru, güncel, ciddi ve kişisel bir menfaat ilgisinin bulunması gerektiği; bakılan davada, davacının ihaleye katılmadığı gibi ihale isteklisi konumunda da bulunmadığı, ihale sonrasındaki yapılaşmaya dönük ileri sürülen iddialarının ihale işlemiyle ilgili olmadığı ve sırf ihale konusu yerde ikamet etmesinin ihale işlemine karşı dava açmasında meşru ve kişisel bir rabıta ilişkisi kurmayacağı anlaşıldığından, işbu davayı açmakta subjektif ehliyetinin bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, ihaleye konu taşınmazın komşu parselinde ikamet ettikleri, yan parselde gerçekleştirilecek olan faaliyetin yaşamlarına doğrudan etki edeceği, söz konusu taşınmazı ecrimisil bedeli ödemek suretiyle otopark-depo olarak kullandıkları, müşterilerin taşınmaza erişimini sağlayan bir yolun bulunmadığı, dava konusu ihaleden etkilenmeleri nedeniyle dava açma ehliyetlerinin bulunduğu, belde sakini sıfatıyla da dava açmakta menfaatlerinin olduğu, taşınmaz üzerindeki yapılar imar planlarına uygun olmadığından kafe olarak işletilemeyeceği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, ihaleye katılmayan davacının subjektif dava ehliyetinin bulunmadığı, ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak gerçekleştirildiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

İstanbul Büyükşehir Belediyesince, İstanbul ili, Beykoz ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... ve ... sayılı parsellerin 872 m²'lik kısmında bulunan yapıların ve bahçenin, restoran ve kafe olarak kullanılmak üzere 3 (üç) yıl süreyle kiraya verilmesine ilişkin 30/10/2024 tarihinde gerçekleştirilen ihalenin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, iptal davaları, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar olarak tanımlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2577 sayılı Kanun'un 2. maddesinde yer alan ve iptal davasının subjektif ehliyet koşulu olan "menfaat ihlali" kavramı doktrin ve içtihatlarda dava konusu işlemle davacı arasında kurulan kişisel, meşru, güncel bir menfaat ilişkisi olarak tanımlanmaktadır. Sözü edilen menfaat ilişkisinin varlığı ve sınırları her olayda yargı yerince ihtilafın niteliğine göre belirlenmektedir.

Yargısal denetim amacıyla her idari işleme karşı herkes tarafından iptal davası açılmasının idari işlemlerde istikrarsızlığa neden olmaması ve idarenin işleyişinin bu yüzden olumsuz etkilenmemesi için, dava konusu edilecek işlem ile dava açacak kişi arasında belli ölçüler içinde menfaat ilişkisi bulunması koşuluna ihtiyaç vardır.

İptal davası açılabilmesi için gerekli olan menfaat ilişkisi kişisel, meşru, güncel bir menfaatin bulunması halinde gerçekleşecektir. Başka bir anlatımla, iptal davasına konu olan işlemin davacının menfaatini ihlal ettiğinden söz edilebilmesi için, davacıyı etkilemesi, yani davacının kişisel menfaatini ihlal etmesi, işlem ile davacı arasında ciddi ve makul bir ilişkinin bulunması gerekmektedir.

“Meşru menfaat” ilgisinden kasıt, kişi ile işlem arasında hukuken kabul edilebilir, başka anlatımla, dinlenilebilir, korunmaya değer bir ilginin varlığı iken; “kişisel menfaat” ilgisiyle, işlemin, kişinin hukukunu etkilemesi, kişi bakımından hukuk aleminde sonuç doğurması kastedilmektedir.

Dava dilekçesinin incelenmesinden, ihaleye konu taşınmaza komşu parselde ikamet ettikleri ve söz konusu taşınmazı otopark-depo olarak ecrimisil karşılığında kullanmakta oldukları iddialarıyla bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Ehliyet kavramının yukarıda yer verilen ölçütleri dikkate alındığında, davacı Koru Apartman Yöneticiliği yönetimindeki taşınmazın ihaleye konu taşınmaza komşu parselde yer aldığı, davalı idareye ecrimisil bedeli ödemek suretiyle ihaleye konu taşınmazın otopark ve depo olarak kullanıldığı, söz konusu yapıların restoran ve kafe olarak kullanılmak üzere kiraya verilmesine ilişkin ihalenin davacı Koru Apartman Yöneticiliğinin hukukunu etkileyebilecek nitelikte olduğu anlaşıldığından, işbu davayı açmada meşru, kişisel ve güncel menfaatinin, başka bir anlatıma dava açma ehliyetinin bulunduğu sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, davanın ehliyet yönünden reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında usul kurallarına uygunluk bulunmamaktadır.