Danıştay 13. Daire E.2025/593 K.2025/2128

Dava konusu istem: 2021 yılı Haziran ayında 1.127 (bin yüz yirmi yedi) kaydın bağlantı süresi değerinin sıfırdan (0) büyük olmasına rağmen sıfır olarak hesaplandığı ve bağlantı süresi hesabına esas diğer verilerde de bağlantı talebinin alındığı günden aboneye hizmetin çalışır durumda verildiği güne kadar geçen sürede farklılıkların olduğundan bahisle Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu İdari Yaptırımlar Yönetmeliği'nin 15. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ve 44. maddesi uyarınca davacı şirkete 2020 yılı net satışlarının yüzbinde ikisi (%0,002) oranında 258.248,57-TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulu (Kurul) kararının 1. maddesinin ve söz konusu para cezasına ilişkin idari para cezası karar tutanağı ile tahakkuk fişinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; mevzuat uyarınca, evrensel hizmet yükümlüsü sabit telefon hizmeti sunan işletmecilerin, üçer aylık olarak bağlantı süresi, arama blokaj oranı, aramanın kurulma süresi, fatura şikayet oranı, arıza bildirme oranı, arıza giderme süresi, engelli abonelere yönelik arıza giderme süresi gibi hizmet kalitesi için gerçekleştirdikleri ölçüm sonuçlarını raporlamaları ve ilgili hedef değerleri sağlamaları gerektiği, “Tüm taleplerin en hızlı karşılanan %95’inin yerine getirilmesinde geçen süre” ölçüm değerine ilişkin hedef değerin “≤6 gün” olarak belirlendiği;

23-25/05/2022 tarihinde davalı idarece gerçekleştirilen yerinde denetim esnasında Sabit Telefon Hizmetine İlişkin Hizmet Kalitesi Tebliği'nin 5. maddesinin birinci ve yedinci fıkrası hükümlerine aykırı olarak 2021 yılı Haziran ayında 1.127 (bin yüz yirmi yedi) kaydın bağlantı süresi değerinin sıfırdan (0) büyük olmasına rağmen sıfır olarak hesaplandığı ve bağlantı süresi hesabına esas diğer verilerde de bağlantı talebinin alındığı günden aboneye hizmetin çalışır durumda verildiği güne kadar geçen sürede farklılıkların olduğu hususları sabit olduğundan, davacı şirkete idari para cezası verilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemler hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, temyize konu kararın gerekçesiz olduğu, ilk derece mahkemesi kararında hatalı mevzuatın uyuşmalığın çözümüne esas alındığı, kabul anlamına gelmemekle birlikte hizmet kalitesi yükümlülüğüne aykırı davranılmış ise Hizmet Kalitesi Yönetmeliği'nin ilgili hükmünün uygulanması gerektiği, söz konusu Yönetmeliğin 9. maddesinde işletmecinin önce uyarılacağının belirtildiği, davalı idarenin eşitlik ilkesine aykırı hareket ettiği iddiasının ve esasa etkili diğer iddialarının değerlendirilmediği,

2021 yılı Haziran ayına ilişkin bağlantı süresinde hizmet kalitesi hedef değerinin sağlandığı ve denetimden önce gerekli düzenlemelerin yapıldığı, esasa etkili olmayan bir durum nedeniyle idari para cezası uygulanmasının hakkaniyete aykırı olduğu, 2021 yılı Haziran ayına ilişkin bağlantı süresinin 4,68 olarak hesaplandığı ve bu sürenin idarece belirlenmiş olan hedef değeri sağladığı, rapora "0" olarak yansıyan kayıtların iyiniyetle düzeltildiği ve bu durumun tekrar etmediği, denetimden önce düzeltilen bu husus nedeniyle uygulanan para cezasının fahiş olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, davacının da açıkça ikrar ettiği üzere 2021 yılı Haziran ayında 1.127 (bin yüz yirmi yedi) kaydın bağlantı süresi değerinin sıfırdan (0) büyük olmasına rağmen sıfır olarak hesaplandığı ve bağlantı süresi hesabına esas diğer verilerde de bağlantı talebinin alındığı günden aboneye hizmetin çalışır durumda verildiği güne kadar geçen sürede farklılıkların olduğu, davacının hizmet kalitesi ile ilgili tuttuğu verilerin eksik veya yanlış olmadığı bilakis mevzuatta belirlenen hesaplamaların davacı tarafından doğru yapılmadığı,

bu nedenle Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu İdari Yaptırımlar Yönetmeliği'nin hizmet kalitesine ilişkin yükümlülüklerin ihlalini düzenleyen 15. maddesinin uygulandığı, farklı işletmeciler hakkında da ilgili mevzuat uyarınca işlem yapıldığından davacının eşitlik ilkesinin ihlal edildiği iddiasının yerinde olmadığı, ayrıca Yönetmeliğin 44. maddesinde kriterler gözetilerek mevzuatta belirlenen oranın çok altında idari para cezası uygulandığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

Elektronik Haberleşme Sektöründe Hizmet Kalitesi Yönetmeliği ve Sabit Telefon Hizmetine İlişkin Hizmet Kalitesi Tebliği düzenlemelerine uygunluğun tespit edilmesi amacıyla Bilgi Teknolojileri İletişim Kurumu Başkanlığının 29/09/2021 tarihli onayı ile başlatılan inceleme kapsamında düzenlenen denetim sorgusu raporu uyarınca Sabit Telefon Hizmetine İlişkin Hizmet Kalitesi Tebliği’nin 5. maddesinin 1. fıkrası ile 7. fıkrasına aykırı olarak 2021 yılı Haziran ayında 1.127 (bin yüz yirmi yedi) kaydın bağlantı süresi değerinin sıfırdan (0) büyük olmasına rağmen sıfır (0) olarak hesaplanması ve bağlantı süresi hesabına esas diğer verilerde de

bağlantı talebinin alındığı günden aboneye hizmetin çalışır durumda verildiği güne kadar geçen sürede farklılıkların olduğu gerekçesiyle davacıya 2020 yılı net satışı olan 12.912.428.640,49.-TL'nin yüzbinde ikisi (%0,002) oranında 258.248,57-TL idari para cezası verilmesine karar verilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu'nun "Kurumun görev ve yetkileri" başlıklı 6. maddesinde, "... ı) Elektronik haberleşmeyle ilgili olarak, işletmeciler, kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerden ihtiyaç duyacağı her türlü bilgi ve belgeyi almak ve gerekli kayıtları tutmak, Bakanlık tarafından elektronik haberleşme sektörüne yönelik strateji ve politikaların belirlenmesinde ihtiyaç duyulanları, talebi üzerine Bakanlığa iletmek. ... s) Elektronik haberleşme sektöründe faaliyet gösterenlerin mevzuata uymasını denetlemek ve/veya denetlettirmek, konu ile ilgili usul ve esasları belirlemek,

aykırılık halinde mevzuatın öngördüğü işlemleri yapmak ve yaptırımları uygulamak. ... u) İlgili kanun hükümleri dahilinde, evrensel hizmetlere ilişkin hizmet kalitesi ve standartları da dahil olmak üzere, gerektiğinde her türlü elektronik haberleşme hizmetine yönelik hizmet kalitesi ve standartlarını belirlemek, denetlemek, denetlettirmek ve buna ilişkin usul ve esasları belirlemek. ..." kuralına yer verilmiştir.

12/09/2010 tarih ve 27697 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Elektronik Haberleşme Sektöründe Hizmet Kalitesi Yönetmeliği'nin "Hizmet kalitesi ölçütleri ve yükümlü işletmeciler" başlıklı 5. maddesinde, "(1) İşletmeciler, yetkilendirme kapsamında ve ilgili mevzuatta belirtilen hizmet kalitesine ilişkin hükümlere uymakla ve hizmetin kesintisiz olarak sunulması için gereken özeni göstermekle yükümlüdür.

(2) Evrensel hizmet yükümlüsü sabit telefon hizmeti sunan işletmeciler Ek-1’deki, GSM mobil telefon hizmeti sunan işletmeciler Ek-2’deki, internet servis sağlayıcılığı hizmeti sunan işletmecilerden tebliğ veya Kurul kararı ile belirlenenler Ek-3’teki, son kullanıcılara hizmet veren işletmecilerden tebliğ veya Kurul kararı ile belirlenenler Ek-4’teki, IMT-2000/UMTS mobil telefon hizmeti sunan işletmeciler Ek-5’teki ölçütlere ilişkin hedeflere uymakla ve verileri Kuruma göndermekle yükümlüdür.".

"İdari para cezaları ve diğer yaptırımlar" başlıklı 9. maddesinde, (1) (Değişik:RG-21/1/2014-28889) İşletmecinin bir takvim yılı içindeki herhangi bir raporlama döneminde hizmet kalitesi ölçütlerine ilişkin bir veya daha fazla hedef değeri sağlayamaması durumunda Kurul tarafından kabul edilen haklı nedenleri olmaması halinde işletmeci bir defaya mahsus yazılı olarak uyarılır ve ilgili raporlama döneminde hizmet kalitesi yükümlülüklerini yerine getirmediği Kurum internet sayfasında bir ay süreyle duyurulur.

(2) İşletmecinin hizmet kalitesi ile ilgili olarak bildirdiği veriler ve/veya tuttuğu kayıtların eksik veya yanlış olduğunun tespit edilmesi veya bu Yönetmelikte yer alan bilgi ve belgelerin süresi içinde verilmemesi halinde, ilgili işletmeci yazılı olarak uyarılır. Söz konusu veri ve/veya hatanın düzeltilmesi veya bilgi ve belgelerin verilmesi için Kurum tarafından süre verilir. ..." kuralları yer almıştır.

27/08/2011 tarih ve 28038 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Sabit Telefon Hizmetine İlişkin Hizmet Kalitesi Tebliği’nin “Bağlantı süresi” başlıklı 5. maddesinde, “(1) Bağlantı süresi; işletmecinin geçerli bir bağlantı talebi aldığı günden, aboneye hizmeti çalışır durumda verdiği güne kadar geçen süredir.

(2) Bağlantı süresi; a) Tüm resmi tatiller de dâhil olmak üzere gün cinsinden ölçülür. b) Abonelik sözleşmesinin imzalandığı andan itibaren başlar. c) Abonenin işletmeciden birden fazla hizmet talep etmesi durumunda her bir hizmet talebi için ayrı ayrı ölçülür..

(5) Bağlantı süresine ilişkin ölçümler şunlardır: a) Tüm taleplerin en hızlı karşılanan %50’sinin yerine getirilmesinde geçen süre, b) Tüm taleplerin en hızlı karşılanan %95’inin yerine getirilmesinde geçen süre, c) Tüm taleplerin en hızlı karşılanan %99’unun yerine getirilmesinde geçen süre. (6) Bağlantı süresi ölçütüne ilişkin ölçümler, ölçüm döneminde yer alan her bir ay için verilerin tümü üzerinden, ek-1’de verilen açıklamalar dikkate alınarak yapılır.

(7) Bağlantı süresine ilişkin aylık raporlamalarda ilgili ayda işletmecinin aboneye hizmeti çalışır durumda verdiği bütün kayıtlar esas alınarak hesaplama yapılır.”.

"Yükümlülükler" başlıklı 13. maddesinin 1. fıkrasında, "Evrensel hizmet yükümlüsü sabit telefon hizmeti sunan işletmeciler; her yılın Ocak, Nisan, Temmuz, Ekim ayının sonuna kadar bir önceki ölçüm dönemine ilişkin olarak yapılan hizmet kalitesi ölçümlerini, ek-4’te verilen tabloyu da içerecek şekilde bir rapor hazırlayarak Kuruma gönderir.

Her bir ölçüm dönemine ilişkin hizmet kalitesi raporu, bir yıl boyunca işletmecinin internet ana sayfasından hizmet kalitesi ölçümleri bağlantısı aracılığıyla erişilebilecek şekilde yayımlanır. Ayrıca Kurum, söz konusu raporları yayımlama yetkisine sahiptir.".

2. fıkrasında, “Evrensel hizmet yükümlüsü sabit telefon hizmeti sunan işletmeciler, hizmet kalitesi ölçümlerine ilişkin olarak raporlanan bilgilerin doğruluğunu sağlar, ilgili kayıtları, on iki ay süreyle muhafaza eder ve istendiğinde Kuruma verir. ... ”.

3. fıkrasında, “Evrensel hizmet yükümlüsü sabit telefon hizmeti işletmecisi, bu Tebliğin ek-4’ünde yer alan tablodaki ölçütlere ilişkin ölçümleri yapmak ve ilgili hedef değerleri ölçüm döneminde yer alan her bir ay için sağlamakla yükümlüdür.”.

“İdari para cezaları ve diğer yaptırımlar” başlıklı 15. maddesinin 1. fıkrasında, “Evrensel hizmet yükümlüsü sabit telefon hizmeti sunan işletmecilere, bu Tebliğ'de yer alan yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumunda, 12/9/2010 tarih ve 27697 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektronik Haberleşme Sektöründe Hizmet Kalitesi Yönetmeliği'nin idari para cezaları ile diğer yaptırımlar başlıklı 9 uncu maddesi hükümleri uygulanır.” kurallarına yer verilmiştir.

15/02/2014 tarih ve 28914 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu İdari Yaptırımlar Yönetmeliği'nin "Hizmet kalitesine ilişkin yükümlülüklerin ihlali" başlıklı 15. maddesinin 1. fıkrasında, “(1) Aşağıda belirtilen hallerde, işletmecinin bir önceki takvim yılındaki net satışlarının yüzdeikisine (%2) kadar idari para cezası uygulanır: a) İşletmecinin ilgili mevzuat çerçevesinde vereceği hizmetlere ilişkin yükümlülüklerini mücbir sebep halleri veya Kurul tarafından kabul edilen haklı nedenler olmaksızın ilgili mevzuattaki koşullara uygun bir şekilde,

kesintisiz olarak yerine getirmemesi. b) İşletmecinin uluslararası standartlara ve/veya hizmet kalitesine ilişkin ilgili mevzuata uymaması, ilgili mevzuat ile diğer yükümlülükleri ihlal etmesi.” kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Aktarılan mevzuat düzenlemelerinden, evrensel hizmet yükümlüsü sabit telefon hizmeti sunan işletmecilerin üçer aylık raporlamalar ile bağlantı süresi, arama blokaj oranı, aramanın kurulma süresi, fatura şikayet oranı, arıza bildirme oranı, arıza giderme süresi, engelli abonelere yönelik arıza giderme süresi gibi hizmet kalitesi ölçüm sonuçlarını Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna (Kurum) raporlamaları ve ilgili hedef değerleri sağlamaları gerektiği anlaşılmaktadır.

Söz konusu yükümlülüklerin düzenlendiği Sabit Telefon Hizmetine İlişkin Hizmet Kalitesi Tebliği’nde (Tebliğ), işletmecilerin bu yükümlülükleri yerine getirmemesi durumunda, Elektronik Haberleşme Sektöründe Hizmet Kalitesi Yönetmeliği'nin idari para cezaları ile diğer yaptırımlar başlıklı 9. maddesi hükümlerinin uygulanacağı açıkça belirtilmiştir.

Elektronik Haberleşme Sektöründe Hizmet Kalitesi Yönetmeliği'nin "İdari para cezaları ile diğer yaptırımlar" başlıklı 9. maddesinde, işletmecinin hizmet kalitesi ile ilgili olarak bildirdiği veriler ve/veya tuttuğu kayıtların eksik veya yanlış olduğunun tespit edilmesi veya bu Yönetmelikte yer alan bilgi ve belgelerin süresi içinde verilmemesi halinde, ilgili işletmecinin yazılı olarak uyarılacağı, söz konusu veri ve/veya hatanın düzeltilmesi veya bilgi ve belgelerin verilmesi için Kurum tarafından süre verileceği düzenlenmiştir.

Bilgi Teknolojileri İletişim Kurumu Başkanlığının 29/09/2021 tarihli onayı ile başlatılan inceleme kapsamında düzenlenen denetim sorgusu raporu uyarınca, Sabit Telefon Hizmetine İlişkin Hizmet Kalitesi Tebliği’nin 5. maddesinin 1. fıkrası ile 7. fıkrasına aykırı olarak 2021 yılı Haziran ayında 1.127 (bin yüz yirmi yedi) kaydın bağlantı süresi değerinin sıfırdan (0) büyük olmasına rağmen sıfır (0) olarak hesaplanması ve bağlantı süresi hesabına esas diğer verilerde de bağlantı talebinin alındığı günden aboneye hizmetin çalışır durumda verildiği güne kadar geçen sürede farklılıkların olduğu tespit edilmiştir.

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu İdari Yaptırımlar Yönetmeliği'nin "Hizmet kalitesine ilişkin yükümlülüklerin ihlali" başlıklı 15. maddesinin 1. fıkrasında, işletmecinin uluslararası standartlara ve/veya hizmet kalitesine ilişkin ilgili mevzuata uymaması,

ilgili mevzuat ile diğer yükümlülükleri ihlal etmesi halinde uygulanacak idari para cezalarına ilişkin genel düzenlemeye yer verilmiş ise de, Sabit Telefon Hizmetine İlişkin Hizmet Kalitesi Tebliği’nde, Tebliğ'de yer verilen yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde, işletmecilerin ulusal ve uluslararası hizmet kalitesi standartlarında hizmet sunmalarına ve/veya altyapı işletmelerine ilişkin usul ve esasları belirlemek amacıyla yürürlüğe giren özel yönetmelik olan Elektronik Haberleşme Sektöründe Hizmet Kalitesi Yönetmeliği'nin "İdari para cezaları ile diğer yaptırımlar" başlıklı 9. maddesi hükümlerinin uygulanacağı düzenlenmiştir.

Bu durumda, davacı tarafından doğru yapılmayan hesaplamalar ve eksik tutulan kayıtlar nedeniyle mevzuatta yer alan yükümlülüklerin ihlal edildiği açık olmakla birlikte, davacının Elektronik Haberleşme Sektöründe Hizmet Kalitesi Yönetmeliği'nin 9. maddesi uyarınca yazılı olarak uyarılması, söz konusu hatanın düzeltilmesi ile bilgi ve belgelerin verilmesi için Kurum tarafından davacıya süre verilmesi gerekirken, doğrudan hizmet kalitesine ilişkin yükümlülüklerin ihlaline ilişkin genel yaptırım olan Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu İdari Yaptırımlar Yönetmeliği'nin 15. maddesi uyarınca davacıya idari para cezası verilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.