Danıştay 13. Daire E.2025/837 K.2025/3161

Dava konusu istem: Muğla Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Daire Başkanlığınca ... tarihinde açık ihale usulüyle yapılan "..." ihalesine ilişkin olarak davacı tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin 20/11/2024 tarih ve 2025/UM.I-1486 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; davacı şirket tarafından yeterlik standartlarına ilişkin olarak idari şartname kapsamında sunulan belgenin VIK-HR d.o.o adlı kuruluş tarafından 08/02/2024 tarihinde Zagrep'te düzenlenmiş olan "Muayene Belgesi Uygunluk Sertifikası" adlı belge olduğu, bu belgede imalatçı ...

Sanayi Ticaret A.Ş. tarafından üretilen ürünün özelliklerinin TS EN 14901-1.2014+A1 standardına uygun olduğunun beyan edildiğinin görüldüğü, ancak dosya içeriğinde yer alan bilgilerden, yurt dışında belgeyi düzenleyen kuruluşun yeterlik sertifikası düzenlemeye yetkili olduğuna ilişkin herhangi bir bilgi veya belgenin bulunmadığının anlaşıldığı, dolayısıyla, sunulan belgenin idari şartnamede belirtilen sertifika niteliğinde olmadığı,

bu durumun sunulan belgelere ilişkin bilgi eksikliği veya tereddüde yol açan bir durum olarak değerlendirilemeyeceği, teklif kapsamında sunulması gereken katılım ve yeterliğe ilişkin belge eksikliği niteliğinde bir durum olduğu, ihale kapsamında sunulan teklifte belgeleri eksik olduğu tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı ve ihale dokümanına eklenmesi zorunlu olan belgelerin sunulmaması halinde eksik belgelerin idarece tamamlattırılmayacağı, bu itibarla, davacının itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, idari şartname gereği aranan belgenin teklifle birlikte idareye sunulduğu, bilgi eksikliği bulunması halinde idare tarafından süre verilerek bu bilgi eksikliğinin giderilmesi gerektiği, Teklif Açma ve Belge Kontrol tutanağında belgelerin eksiksiz olduğunun belirtildiği, idarenin tereddüde düştüğü konularda bilgi talep etmesi gerektiği, belgeyi düzenleyen şirketin Avrupa Birliği tarafından yetkilendirildiği, bilirkişi incelemesi yapılması gerektiği, TSE tarafından da EN ... ve EN ... numaralı standartlara atıf yapıldığı,

sertifikasyon verme yetkisinin re'sen araştırılması gerektiği, subjektif gerekçelerle teklifinin değerlendirilme dışı bırakıldığı, idarenin GSK standardı olan şirketleri tercih ettiği, eşit muamele ilkesine aykırı davranıldığı, sunulan belgenin TSE’nin görüşüne de uygun olduğu, tedarikçisinin müşterinin talebine göre GSK standardına sahip boyayı temin ederek malzemeyi boyayabildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idarece, davacı tarafından sunulan sertifika uygunluk belgesindeki eksikliklerin idarece bilgi eksikliği kapsamında tamamlatılamayacağı, aksi takdirde ihale hukukunun temel ilkelerine aykırı davranılacağı, emsal yargı kararlarının da bu yönde olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Mahkeme kararının bozulması ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

... Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Daire Başkanlığınca ... tarihinde açık ihale usulüyle "..." ihalesi gerçekleştirilmiş, anılan ihaleye teklif sunan davacının teklifi değerlendirme dışı bırakılmış, davacı tarafından bu karara karşı yapılan şikayet başvurusu sonucunda, "1- VIK-HR (Sırbistan) tarafından düzenlenen belgeye dayanak olarak Royaltest (Türkiye) firmasınca yapılmış testler kullanılmıştır. Royaltest (Türkiye) firmasının ...- ... standardına ait testler yapmaya yeterliliği belirsizdir. Bu testleri yapma konusunda akreditasyona sahip olmadığı mütalaa edilmektedir.

2- V1K.-HR (Sırbistan) firmasına Avrupa Komisyonu tarafından verilmiş yetki belgesi Ek-1 Belgesinde görülmektedir. VIK-HR firmasının web sitesinde yayınlanan ve firma tarafından verilen belgeler incelendiğinde EN 14901 -1:2014+A 1:2019 belgesinin olmadığı görülmüştür. (...)

3- VIK-HR firmasının web sitesinde firma tarafından verilen belgeler arasında EN 14901- 1:2014-+-A1:2019 belgesinin olmaması sebebiyle belgenin muayene belgesi olarak düzenlendiği mütalaa edilmektedir." gerekçeleriyle şikayet başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Davacı tarafından anılan karara karşı yapılan itirazen şikayet başvurusu, standarda ilişkin belgenin, belgeyi düzenlemeye yetkili kuruluşça düzenlendiğine ilişkin bilgi ve belgelerin teklif kapsamında sunulmadığından bahisle, 20/11/2024 tarih ve 2025/UM.I-1486 sayılı Kurul kararıyla reddedilmiştir.

Bunun üzerine, anılan Kurul kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 37. maddesinin birinci fıkrasında, "İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz."; 53. maddesinde, "(...) Kurum, görevlerinin yerine getirilmesinde resmi ve özel bütün kurum, kuruluş ve kişilerden belge, bilgi ve görüş isteyebilir. Belge, bilgi ve görüşlerin istenilen süre içinde verilmesi zorunludur." kurallarına yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.6. maddesinde, "İhale dokümanında başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan eklerinden herhangi birinin, aday veya isteklilerce sunulmaması halinde, bu eksik belgeler ve ekleri idarelerce tamamlatılmayacaktır. Ancak,

a) Geçici teminat ve teklif mektuplarının Kanunen taşıması zorunlu hususlar hariç olmak üzere, sunulan belgelerde ihale sonucu açısından teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmayan bilgi eksikliklerinin bulunması halinde, bu tür bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler,

b) Aday ve isteklilerce sunulan ve başka kurum, kuruluş ve kişilerce düzenlenen belgelerde, belgenin taşıması zorunlu asli unsurlar dışında, belgenin içeriğine ilişkin tereddüt yaratacak nitelikte olan ve belgeyi düzenleyen kurum, kuruluş veya kişilerden kaynaklanan bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler,

İdarelerce tamamlatılacaktır. Bu çerçevede, bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler, idarece ilgili kurum veya kuruluştan re’sen istenebilir. Söz konusu belgelerin aday veya istekliler tarafından tamamlatılmasının istenilmesi halinde ise bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgelerin niteliği dikkate alınarak idarelerce aday veya isteklilere iki iş gününden az olmamak üzere makul bir tamamlama süresi verilecektir." kuralı yer almıştır.

İhaleye ait idari şartnamenin 7. maddesinde, "İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir. (...)

7.5.3.2. Standarda ilişkin belgeler :

¸

7.9. Belgelerin sunuluş şekli:

7.9.1. İdarece talep edilmesi halinde istekliler tarafından, e-teklifleri kapsamında beyan edilen bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak teyit edilemeyenler ekleri ile birlikte bu maddede düzenlenen şekil kurallarına uygun olarak sunulur.

7.9.2. İstekliler, bu madde kapsamında idarece talep edilen belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini vermek zorundadır. Ancak, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesinin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde Gazete idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca "aslının aynıdır" şeklinde onaylanarak isteklilere verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri ile bunların noter onaylı suretleri de kabul edilecektir.

7.9.3. Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile "ibraz edilenin aynıdır" veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmeyecektir.

7.9.4. İstekliler, istenen belgelerin aslı yerine belgelerin tesliminden önce İdare tarafından "aslı idarece görülmüştür" veya bu anlama gelecek şekilde şerh düşülen suretlerini sunabilirler." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Aktarılan mevzuattan, ihaleyi gerçekleştiren idarelerin ihale dokümanında belirtilmek şartıyla, isteklilerin çeşitli belgeleri, yeterlik kriterleri ve fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmelerini talep edebileceği, yine idarece talep edilmesi halinde istekliler tarafından e-teklifleri kapsamında beyan edilen bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak teyit edilemeyenlerin ekleriyle birlikte sunulmasının zorunlu olduğu,

ihale komisyonunun tekliflerle ilgili olarak tereddüt yaşaması halinde, ihaleyi gerçekleştiren idarenin tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak açıklama isteyebileceği, ancak ihale dokümanında başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan eklerinden herhangi birinin isteklilerce sunulmaması halinde bu eksik belgeler ve eklerin idarelerce tamamlatılamayacağı, bununla birlikte, isteklilerce sunulan ve başka kurum, kuruluş ve kişilerce düzenlenen belgelerde,

belgenin taşıması zorunlu asli unsurlar dışında, belgenin içeriğine ilişkin tereddüt yaratacak nitelikte olan ve belgeyi düzenleyen kurum, kuruluş veya kişilerden kaynaklanan bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgelerin idarece tamamlatılacağı, yine davalı idarenin görevlerinin yerine getirebilmesi için resmi ve özel bütün kurum, kuruluş ve kişilerden belge isteyebileceği anlaşılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlık konusu ihalenin idari şartnamesinin 7. maddesinde isteklilerin teklifleriyle birlikte, "EN 14901-1:2014+A1:2019 Sertifikası" veya "GSK Sertifikası"nı da sunmalarının istendiği, davacı tarafından yurt dışında yerleşik "VIK-HR d.o.o." ünvanlı şirket tarafından davacının teklif ettiği mala ilişkin olarak düzenlenmiş olan 08/02/2024 tarihli belge ile birlikte tercümesinin sunulduğu, anılan belgenin ihale komisyonu tarafından değerlendirilmesi üzerine, belgeye dayanak olan testlerin Türkiye'de yerleşik bir şirket tarafından yapıldığı,

bu şirketin "EN 14901-1:2014+A1:2019" standardına ait testler yapmaya yeterliğinin belirsiz olduğu, test yapma konusunda akreditasyona sahip olmadığının değerlendirildiği, "VIK-HR d.o.o." ünvanlı şirketin web sitesinin incelenmesinden, şirketçe verilen belgeler arasında "EN 14901-1:2014+A1:2019 Sertifikası" belgesinin olmadığı, davacı tarafından sunulan belgenin muayene belgesi olarak düzenlendiği değerlendirilerek davacının teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, bu karara karşı yapılan şikayet başvurusunun reddi üzerine yapılan itirazen şikayet başvurusunun ise belge eksikliği bulunduğundan bahisle reddedildiği görülmektedir.

İdari şartnamenin 7. maddesinde isteklilerden sunmuş oldukları sertifikanın yetkili kuruluş tarafından mevzuata uygun düzenlendiği konusunda bilgi ve belge sunulması gerektiği konusunda düzenleme bulunmadığı, sadece sertifikanın sunulmasının istenildiği dikkate alındığında, uyuşmazlığın belge eksikliği kapsamında değerlendirilmesi mümkün değildir.

İdari şartnamenin 7. maddesiyle, ihale kapsamında isteklilerden "EN 14901-1:2014+A1:2019 Sertifikası" veya "GSK Sertifikası" sunulması istenilmiş, davacı tarafından ise "VIK-HR d.o.o." ünvanlı şirketçe düzenlenmiş olan 08/02/2024 tarihli belge sunulmuş, ancak sunulan bu belgenin geçerliği konusunda ihale komisyonunda tereddüt bulunması üzerine davacının teklifi değerlendirme dışı bırakılmıştır. Bu bağlamda, 4734 sayılı Kanun'un 53. maddesinde davalı idareye tanınan yetkiler çerçevesinde, sertifikayla ilgili tereddüdün giderilmesi için bilgi ve belge istenilerek uyuşmazlığın giderilmesi gerekirken, belge eksikliği bulunduğundan bahisle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.