Danıştay 13. Daire E.2025/847 K.2025/1897

Dava konusu istem: Mersin Su ve Kanalizasyon İdaresi (MESKİ) Genel Müdürlüğünce ... tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen...ihale kayıt numaralı "İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmet Alımı İşi" ihalesine yönelik itirazen şikayet başvurusu üzerine alınan ... tarih ve ... sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının davacının teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde düzeltici işlem belirlenmesine ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; ihaleye istekli olarak katılan davacı şirketin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, dava dışı ...Madencilik Elektrik Çevre Sağlığı ve İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (... Ltd.

Şti.) tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusuna yönelik inceleme neticesinde, dava konusu Kurul kararı ile davacının iş deneyiminin tevsiki amacıyla yüklenen belgeler arasında sözleşmeye ait damga vergisinin ödendiğini gösteren belgeye yer verilmemesi sebebiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 59/A maddesi ve ihaleye ait İdari Şartname'nin 31. maddesi ile e-teklif alınan ihalelerde isteklilerin teklifleri değerlendirilirken öncelikli olarak yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgelerden, EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için sorgulama sonucunda elde edilen bilgilerin, belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgilerin esas alınarak işlem yapılacağının anlaşıldığı,

Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği'nin 24. maddesinde ise EKAP üzerinden sorgulanmasının mümkün olmaması nedeniyle bilgisayarda taratılarak sunulması gereken belgeler ve eklerinden herhangi birinin e-teklif kapsamında sunulmamış olması halinde, bu eksik belgelerin idarelerce tamamlatılamayacağı ve bu isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağının kurala bağlandığı,

belirtilen kurallar kapsamında davacı şirket tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosu incelendiğinde ise, "Mesleki ve Teknik Yeterliğe İlişkin Bilgiler" başlığı altında bulunan "İş Deneyim Belgesi Düzenlenemeyen Hallerde İş Deneyimini Gösteren Diğer Belgeler (Sözleşme, bu sözleşmeye ilişkin fatura, damga vergisi ve çalışan personele ilişkin SGK belgesi)" bölümünde "..._İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMETLERİ SÖZLEŞMESİ.pdf" şeklinde beyanın yer aldığı, bununla birlikte davacı tarafından iş deneyiminin tevsiki amacıyla yüklenen belgeler arasında sözleşmeye ait damga vergisinin ödendiğini gösteren herhangi bir belgeye yer verilmediği,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 47. maddesi kapsamında gerçekleştirilen işe ilişkin sözleşmenin damga vergisinin ödendiğini veya damga vergisi ödeme yükümlülüğünden muaf olduğunu gösteren herhangi bir belgenin de yüklenmediği anlaşıldığından, iş deneyim kriterini sağlamadığı sabit olan davacı şirketin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin ...tarih ve ... sayılı Kurul kararının davaya konu kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, iş deneyiminin tevsiki için sunulan iş sağlığı ve güvenliği sözleşmesi için damga vergisinin ödendiğini gösterir bir belge sunulmasının mümkün olmadığı, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 27. maddesinin 2. fıkrası uyarınca Kanun kapsamında düzenlenen kağıtların damga vergisinden müstesna olduğu, davalı idarenin Kanun hükmünü bilmekle ve somut olaya uygulamakla yükümlü olduğu, bu istisnadan faydalanmak için düzenlenen herhangi bir belgenin de bulunmadığı, yeterlik bilgileri tablosu üzerinde damga vergisinden muafiyet durumunun beyan edilebileceği bir satırın bulunmadığı, EKAP sistemine belge yüklenirken damga vergisi istisnasına ilişkin açıklama yapıldığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, Kurul kararının dava konusu kısmında belirtilen gerekçelerle temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ

6331 sayılı Kanun'un 27. maddesinin 2. fıkrasında, anılan Kanun'a göre düzenlenen kağıtların damga vergisinden muaf olduğunun düzenlendiği, davacı tarafından bu Kanun kapsamında düzenlenmiş bir sözleşmenin iş deneyimini tevsik eder nitelikte bir belge olarak sunulduğu,

her ne kadar Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 47. maddesi uyarınca sözleşmeye ait damga vergisinin ihale ilan tarihi itibarıyla ödendiğine ilişkin belgelerin sunulması zorunlu tutulmuş ise de, 6331 sayılı Kanun'un anılan hükmü dikkate alındığında, davalı idarenin sözleşmeye ilişkin yapacağı incelemenin 6331 sayılı Kanun kapsamında olup olmadığına ilişkin olacağı, eğer sözleşme Kanun kapsamında bir kağıt olarak görülürse damga vergisinin ödenmesine ilişkin bir belge sunulması zorunluluğunun aranmaması gerektiği,

nitekim sözleşmenin 6331 sayılı Kanun kapsamında bulunmaması halinde bu nedenle iş deneyim kriterinin sağlanmadığına karar verileceği ve davalı idarenin Kurul kararında böyle bir gerekçeye de yer vermediği gözetildiğinde, 6331 sayılı Kanun'un açık hükmü karşısında davacıdan damga vergisinin ödendiğini veya bu vergiden muaf olduğunu gösterir bir belgenin sunulmasının istenilmesinin ve davacıya yüklenilen bu yükümlülüğün yerine getirilmemesinden dolayı teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının hukuka aykırı olduğu anlaşıldığından,

temyiz isteminin kabulü ile davanın reddine ilişkin Mahkeme kararının bozulması ve dava konusu işlemin iptali gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

MESKİ Genel Müdürlüğünce ... tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen... ihale kayıt numaralı "İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmet Alımı İşi" ihalesine yönelik olarak... Ltd. Şti. tarafından itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuş, bu başvuru üzerine alınan dava konusu Kurul kararı ile davacının iş deneyiminin tevsiki amacıyla yüklenen belgeler arasında yer alan iş sağlığı ve güvenliği sözleşmesine ilişkin damga vergisinin ödendiğini veya damga vergisi ödeme yükümlülüğünden muaf olduğunu gösteren herhangi bir belgeye yer verilmemesi nedeniyle davacının iş deneyim kriterini sağlamadığından bahisle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde düzeltici işlem belirlenmiştir.

Bunun üzerine dava konusu Kurul kararının davacının teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde düzeltici işlem belirlenmesine ilişkin kısmının iptali istemiye bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin "İş deneyim belgesi düzenlenemeyen hallerde iş deneyimini gösteren diğer belgeler ve bu belgelerde aranacak kriterler" başlıklı 47. maddesinde; "(1) Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerde, iş deneyim belgesi düzenlenemez. Bu durumda, bitirilen işlere ilişkin iş deneyiminin belgelendirilmesinde aşağıdaki esaslar uygulanır:

(a) Yurtdışında gerçekleştirilen işler hariç bu madde kapsamında yer alan işlerde; sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen; fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri veya serbest meslek makbuzu nüshaları ya da bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri ile sözleşmeye ait damga vergisinin ihale ilan tarihi itibarıyla ödendiğine ilişkin belgeler,

personel çalıştırılan işlerde ise bu belgelere ek olarak o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgeler, iş deneyimini gösteren belgelerdir. Aday veya istekli, iş deneyimini gösteren bu belgeleri başvuru veya teklifi kapsamında sunar.

Bu maddede belirtilen işler için iş deneyim belgesi düzenlenmiş olsa bile, ihale komisyonunca dikkate alınamaz. (...)", "Elektronik ihale" başlıklı 59/A maddesinde; "(...) (9) İhale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirme, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden.

EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılır.

Bu değerlendirme sonucunda ihalede öngörülen şartları sağlamadığı anlaşılan teklifler değerlendirme dışı bırakılır. (...)" kuralları yer almıştır.

Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği'nin "e-tekliflerin değerlendirilmesi" başlıklı 24. maddesinde; "(...) (3) İhale dokümanında belirtilen katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile ilgili değerlendirme, e-teklif kapsamında yüklü olan belgelerin ve EKAP üzerinden ilgili kurum ve kuruluşların sistemlerinden sorgulama suretiyle elde edilen bilgilerin değerlendirilmesi suretiyle yapılır.

(4) Yeterlik kriterlerinin istekliler tarafından karşılanıp karşılanmadığına ilişkin değerlendirme ihale dokümanında yer alan hükümler çerçevesinde yapılır. Yeterlik kriterlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve bu husus gerekçesi de açıkça belirtilmek suretiyle EKAP’a kaydedilir.

(5) EKAP üzerinden sorgulanmasının mümkün olmaması nedeniyle bilgisayarda taratılarak sunulması gereken belgeler ve eklerinden herhangi birinin e-teklif kapsamında sunulmamış olması halinde, bu eksik belgeler ve ekleri idarelerce tamamlatılamaz ve bu isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır.

Ancak, bilgisayarda taratılarak e-teklif kapsamında sunulan belgelerde, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, bilgi eksikliği bulunması halinde idare tarafından bilgilerin tamamlanması istenir. Bu çerçevede, bilgi eksikliklerinin tamamlanması için iki iş gününden az olmamak üzere makul bir tamamlama süresi verilir. Bu süre içerisinde istekli tarafından eksik bilgilere ilişkin belgeler idareye sunulur.

Belirlenen sürede eksik bilgileri tamamlamayanların teklifleri dördüncü fıkrada belirtildiği şekilde değerlendirme dışı bırakılır. (...)" kurallarına yer verilmiştir.

Uyuşmazlığa konu ihaleye ait İdari Şartname'nin "İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri" başlıklı 7. maddesinde, "6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu hükümlerine göre gerçekleştirilmiş iş yeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanlığı hizmet işleri benzer iş olarak kabul edilecektir." düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, dava konusu işlemin, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeler içerisinde, davacının iş deneyimini tevsik için sunduğu sözleşmeye ilişkin damga vergisinin ödendiğini veya bu vergiyi ödeme yükümlülüğünden muaf olduğunu gösterir bir belgenin bulunmadığı gerekçesiyle tesis edildiği, temyize konu İdare Mahkemesi kararında da aynı gerekçeye yer verilerek davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Olayda davacı tarafından muhtelif tarihlerde dosyaya sunulan beyan dilekçeleriyle, damga vergisinden muaf olduklarının iş sağlığı ve güvenliği sözleşmesini EKAP sistemine yüklerken belge açıklamalarında belirtildiği ifade edilerek bu açıklamayı gösterir ekran görüntüsüne dilekçe ekinde yer verilmesi üzerine İdare Mahkemesinin 31/12/2024 tarihli ara kararı ile bu hususa ilişkin belgelerin ibraz edilmesi ve davacının beyanına yönelik açıklama yapılmasının istenildiği, ara kararına cevaben davalı idarece sunulan dilekçede, davacının beyan dilekçesi ekindeki ekran görüntüsünün "İstekli Belge Yükleme ve Görüntüleme" ekranına ait olduğu,

bu ekranda belge yükleme esnasında yazılan açıklamaların yeterlik bilgileri tablosuna kaydedilemediği, idarece bu açıklamanın görüntülenmediği ve sadece yüklenen belgenin görüntülenebildiğinin ifade edildiği görülmektedir.

Bu durumda, davacı tarafından sözleşmenin EKAP sistemine yüklenilmesi esnasında "6331 sayılı Kanun m.27'deki 'Bu Kanuna göre düzenlenen kağıtlar damga vergisinden, işlemler harçtan müstesnadır' hükmüne göre sözleşmemiz, damga vergisinden istisnadır." şeklinde bir açıklamaya yer verildiği, sisteme yüklenen belgenin ihaleye ilişkin yeterlik bilgileri tablosuna aktarılması esnasında EKAP sisteminden kaynaklandığı anlaşılan eksiklik nedeniyle belgeye ilişkin açıklamaların ilgili idarelerin görüntüleyebileceği şekilde sisteme aktarılamadığı anlaşıldığından,

sözleşmenin damga vergisinden muaf olduğuna ilişkin açıklamada bulunan davacı şirketin kusurlandırılarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde düzeltici işlem belirlenmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.