Danıştay 14. Daire E.2012/1363 K.2014/3701

3194 sayılı İmar Kanunu'nun 28. maddesinin 2. fıkrasında; fenni mesul mimar ve mühendislerin uzmanlık alanlarına göre; yapının, tesisatı ve malzemeleri ile birlikte, bu Kanuna, ilgili diğer mevzuata, uygulama imar planına, ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere, standartlara ve teknik şartnamelere uygun olarak inşa edilmesini denetlemekle görevli oldukları; aynı Kanun'un 42. maddesinin 2. fıkrasında ise; ruhsat alınmaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere veya imar mevzuatına aykırı olarak yapılan yapının sahibine, yapı müteahhidine veya aykırılığı altı iş günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesullere para cezası verileceği hüküm altına alınmıştır.

Yukarıda belirtilen Kanun hükümlerinin değerlendirilmesinden; yapı denetim şirketlerinin, yapının, ruhsat ve eklerine uygun olarak yapılmasını denetlemekle görevli oldukları, dolayısıyla sorumluluklarının da ruhsat tarihinden itibaren başladığı, ruhsatsız olarak başlanan bir yapıya ruhsat alınabilmesi için imzalanan yapı denetim hizmet sözleşmesinin, sorumluluğu başlatmayacağı, bu sözleşmenin ruhsat alınabilmesi için ön şart olduğu hususu da dikkate alındığında, dava konusu işlemin iptali yolundaki Mahkeme kararı ve dayandığı gerekçe hukuka uygun olduğundan, anılan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Ondördüncü Dairesince, işin gereği görüşüldü:

Dava;. İli,. İlçesi,. Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaz üzerindeki inşaata ruhsat alınmadan başlandığından bahisle, 3194 sayılı Kanunun 42. maddesi uyarınca yapının fenni mesulü olan davacı şirkete para cezası verilmesine ilişkin 02.11.2010 günlü, … sayılı.

Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle açılmış, İdare Mahkemesi'nce; … ada, … parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan inşaatın yapı ruhsatının 05.11.2010 tarih ve 2010/211 sayılı işlemle verildiği, söz konusu taşınmaz üzerine yapılan inşaatın tespit ve idari para cezası verildiği tarihinde ruhsatsız olduğu sabit olmakla birlikte, yapı denetim şirketinin ruhsat tarihi olan 05.11.2010 tarihinden itibaren sorumlu olduğu,

ruhsat tarihinden önce fenni mesul sıfatı ile sorumluluğu bulunmayan davacı yapı denetim şirketi hakkında para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş, bu karar davalı idare vekili tarafından temyiz edilmiştir.

3194 sayılı İmar Kanunu'nun 5940 sayılı Kanunun 2. maddesiyle değişik 42. maddesinin 2. fıkrasında; ruhsat alınmaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere veya imar mevzuatına aykırı olarak yapılan yapının sahibine, yapı müteahhidine veya aykırılığı altı iş günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesullere yapının mülkiyet durumuna, bulunduğu alanın özelliğine, durumuna, niteliğine ve sınıfına, yerleşmeye ve çevreye etkisine, can ve mal emniyetini tehdit edip etmediğine ve aykırılığın büyüklüğüne göre, beşyüz Türk Lirasından az olmamak üzere, maddede belirtilen şekilde hesaplanan idari para cezalarının uygulanacağı düzenlenmiş.

3. fıkrasında ise, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 8, 28, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 40 ve 41 inci maddelerde belirtilen mükellefiyetleri yerine getirmeyen veya bu maddelere aykırı davranan yapı veya parsel sahibine, harita, plan, etüt ve proje müelliflerine, fenni mesullere, yapı müteahhidine ve şantiye şefine, ilgisine göre ayrı ayrı olmak üzere ikibin Türk Lirası, bu fiillerin çevre ve sağlık şartlarına aykırı olması halinde dörtbin Türk Lirası, can ve mal emniyetini tehdit etmesi halinde altıbin Türk Lirası idari para cezası verileceği hükme bağlanmıştır.

Yukarıda aktarılan Kanun hükmüne göre; ruhsata aykırı olarak yapılan yapılar nedeniyle 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesi uyarınca fenni mesullere idari para cezası verilebilmesi için, yapı denetim işinin üstlendiği (yapı denetim hizmet sözleşmesinin imzalanığı) tarihten sonra; ruhsat alınmaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere veya imar mevzuatına aykırı olarak yapı yapıldığının altı iş günü içerisinde idareye bildirilmediğine yönelik olarak bir tespitin yapılması gerekmektedir.

Dosyanın incelenmesinden; davacı şirket ile yapı sahibi arasında … İli, … İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaz üzerinde yapılacak olan inşaatın, ruhsat ve ekerine uygun olarak yapılmasının denetlenmesi hususunda, 26.10.2010 tarihli "Yapı Denetim Hizmet Sözleşmesi"nin imzalandığı, davalı idare elemanları tarafından düzenlenen 01.11.2010 tarihli yapı tatil tutanağı ile, ruhsat alınmadan inşaata başlandığının ve bodrum + zemin kat toplam 396 m2 toplam alandan oluşan inşaatın yapıldığının tespit edilmesi üzerine, davacı şirkete para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmıştır.

Olayda; yapı denetim hizmet sözleşmesinin imzalandığı tarih ile ruhsatsız yapının tespit edildiği tarih arasında toplam 4 iş gününün geçtiği anlaşılmış olup; 3194 sayılı Kanun'un 42. maddesinde ise fenni mesul sıfatıyla yapı denetim şirketine para cezası verilebilmesi için aykırılığın altı iş günü içinde idareye bildirilmemesi şartının aranması karşısında, altı iş günü içinde ruhsata aykırılığı bildirmeme fiilinin sübuta ermemesi nedeniyle, tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından, dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu İdare Mahkemesi kararında sonucu itibariyle isabetsizlik görülmemiştir.