Danıştay 14. Daire E.2012/3665 K.2014/1593

Hüküm veren Danıştay Ondördüncü Dairesince, işin gereği görüşüldü: Dava; … İli, … İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaz üzerinde ruhsatsız yapı yapıldığından bahisle, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesi uyarınca para cezası verilmesine ilişkin 04.05.2011 günlü, … sayılı … Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle açılmış, İdare Mahkemesince; işleme konu yapının ruhsatsız olduğu, para cezasının maddedeki kriterlere uygun olarak hesaplandığı, bu nedenle işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş, bu karar davacı tarafından temyiz edilmiştir.

3194 sayılı İmar Kanunu'nun 5940 sayılı Kanunun 2. maddesiyle değişik 42. maddesinin 2. fıkrasında; ruhsat alınmaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere veya imar mevzuatına aykırı olarak yapılan yapının sahibine, yapı müteahhidine veya aykırılığı altı iş günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesullere yapının mülkiyet durumuna, bulunduğu alanın özelliğine, durumuna, niteliğine ve sınıfına, yerleşmeye ve çevreye etkisine, can ve mal emniyetini tehdit edip etmediğine ve aykırılığın büyüklüğüne göre, beşyüz Türk Lirasından az olmamak üzere, maddede belirtilen şekilde hesaplanan idari para cezalarının uygulanacağı düzenlenmiş,

(a) bendinde. "Bakanlıkça belirlenen yapı sınıflarına ve gruplarına göre yapının inşaat alanı üzerinden hesaplanmak üzere, mevzuata aykırılığın her bir metrekaresi için.

1) I. sınıf A grubu yapılara üç, B grubu yapılara beş Türk Lirası, 2) II. sınıf A grubu yapılara sekiz, B grubu yapılara onbir Türk Lirası, 3) III. sınıf A grubu yapılara onsekiz, B grubu yapılara yirmi Türk Lirası, 4) IV. sınıf A grubu yapılara yirmiüç, B grubu yapılara yirmibeş, C grubu yapılara otuzbir Türk Lirası, 5) V. sınıf A grubu yapılara otuzsekiz, B grubu yapılara kırkaltı, C grubu yapılara elliiki, D grubu yapılara altmışüç Türk Lirası, idari para cezası verilir.

Bu miktarlar her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl için 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında bir Türk Lirasının küsuru da dikkate alınmak suretiyle artırılarak uygulanır." hükmüne yer verilmiş, (c) bendinde ise; "...8) Ruhsatsız ise cezanın % 180’i,..." oranında artırılacağı ve para cezalarına konu alanın hesaplanmasında, aykırılıktan etkilenen alanın dikkate alınacağı kurala bağlanmıştır.

Dosyanın incelenmesinden; … İli, … İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaz üzerinde, 157m2 zemin kat, 157m2 1.kat olmak üzere toplam 314m2, betonarme duvarları tamamlanmış olarak 2 katlı ruhsatsız inşaat yapıldığının 28.04.2011 günlü yapı tatil zaptı ile tespit edildiği, yapının 4.sınıf A grubu olduğu değerlendirilerek, inşaat alanı üzerinden temel para cezası hesaplandıktan sonra ruhsatsız yapılmış olması nedeniyle para cezasına 3194 sayılı Kanunun 42.maddesinin 2.fıkrasının (c) bendinin 8 numaralı alt bendi uyarınca arttırım uygulanmak suretiyle toplam 22.261,34 TL para cezası belirlendiği anlaşılmıştır.

28.04.2011 tarihli ve 27918 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Mimarlık ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak 2011 Yılı Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğ'de; "Konutlar (dört kata kadar- dört kat dahil - asansörsüz ve kalorifersiz)" 3.sınıf A grubu, "Konutlar (asansörlü ve/veya kaloriferli)" 3.sınıf B grubu, "Apartman tipi konutlar (Bina yüksekliği 21.50 m.’yi aşan, asansörlü ve/veya kaloriferli)" 4.sınıf A grubu yapılar arasında sayılmıştır.

Bu durumda; işleme konu yapının 4.sınıf A grubu yapılar olduğu değerlendirilerek para cezası hesaplanmış ise de, toplam 314m2, betonarme duvarları tamamlanmış, 2 katlı ruhsatsız yapının "Bina yüksekliği 21.50 m.’yi aşan, asansörlü ve/veya kaloriferli Apartman tipi konutlar"dan olduğuna yönelik olarak herhangi bir tespitin bulunmadığı, 3.sınıf A ve B grubu yapılar arasında da konutların yer aldığı dikkate alındığında, anılan yapının 3.sınıf A grubu, 3.sınıf B grubu, 4.sınıf A grubu yapılar arasında sayılan hangi tip konutlardan olduğu açık ve kesin bir şekilde tespit edildikten sonra para cezası verilmesi gerektiğinden, aksi yönde tesis edilen işlemde hukuka uyarlık, Mahkeme kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.