Danıştay 15. Daire E.2013/5003 K.2014/7061

Hüküm veren Danıştay Onbeşinci Dairesi'nce gereği görüşüldü: Dava; davacı tarafından estetik ve güzellik merkezi açma istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

.... İdare Mahkemesi'nce; davacının başvurusu (18.01.2008) ve işyerinin güzellik ve estetik merkezi olarak açılmasının uygunluğuna ilişkin yapılan tespit (24.01.2008), dayanağı Yönetmeliğin yürürlükten kaldırıldığı 15.02.2008 tarihinden önceki bir tarihte olmakla birlikte başvurunun bu tarihten önce sonuçlanmadığı, dolayısıyla ortada davacı tarafından tüm sonuçları ile birlikte elde edilmiş bir hukuki statü ve kazanılmış bir hakkın bulunmadığı,

öte yandan yapılan ruhsat başvurusunun da 15.02.2008 tarihinden sonraki bir tarihte (20.02.2008) yapıldığı ve 15.02.2008 tarihinde yürürlüğe giren yeni düzenleme ile güzellik ve estetik merkeleri ile güzellik salonlarının sağlık kuruluşu statüsünden çıkarıldığı da göz önüne alındığında, davacı tarafından yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

12/5/2003 tarihli ve 25106 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Güzellik ve Estetik Amaçlı Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmeliğin 4.maddesinde 'Sağlık Kuruluşu: Güzellik ve estetik merkezi, güzellik salonu, saç ekim merkezi, güzellik enstitüsü gibi isimler altında faaliyet gösteren, güzellik ve estetik amaçlı olarak kişilere cilt ve vücut bakımı, makyaj, epilasyon ve benzeri hizmetlerin verildiği özel sağlık kuruluşlarını' ifade ettiği hüküm altına alınmıştır.

Söz konusu Yönetmeliğin 9. maddesinde; sağlık kuruluşu açacak olanların bizzat veya mesul müdürleri vasıtasıyla, hangi tür sağlık kuruluşunu açacaklarını belirten ve açılış ile ilgili işlemlerin başlatılmasını talep eden bir dilekçe ile başvuracakları, 10.maddesi ile Yönetmeliğin 9. maddesine göre gerçekleştirilen başvurunun, öncelikle dosya üzerinde inceleneceği, başvuru dosyasında eksiklik yok ise, sağlık kuruluşunun açılmasının Yönetmeliğe uygun olup olmadığının incelenmesi için Müdürlük tarafından görevlendirilen ve Yönetmelik kapsamındaki konularla ilgili olan birisi tabip olmak üzere,

en az iki kişiden oluşturulan denetim ekibi tarafından yerinde inceleme yapılacağı ve inceleme sonucunda Yönetmelik hükümlerine uygunluğu tespit edilen kuruluşlara, Uygunluk Belgesi ile Mesul Müdürlük Belgesi ve Personel Çalışma Belgeleri düzenleneceği belirtilmiş, 33.maddesinde de sağlık kuruluşunun Uygunluk Belgesi almadan faaliyete geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Diğer taraftan, ayakta teşhis ve tedavi yapılan özel sağlık kuruluşlarının yapılandırılmaları, ruhsatlandırma işlemleri, faaliyetleri ve faaliyetlerine son verilmesi, denetimleri ve diğer hususlar ile ilgili usûl ve esasları düzenlemek üzere 15.02.2008 tarih ve 26788 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Ayakta Teşhis Ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmeliği yayımlanmıştır.

Anılan Yönetmeliğin 5.maddesinde, bu Yönetmelik kapsamında bulunan sağlık kuruluşlarının tıp merkezi, poliklinik ve muayenehanelerden ibaret olduğu hüküm altına alınmış ve Yönetmeliğin 39/a. maddesi ile 9/3/2000 tarihli ve 23988 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmeliğin 39.maddesinin (b) bendi ile de yukarıda madde hükümlerine değinilen 12/5/2003 tarihli ve 25106 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Güzellik ve Estetik Amaçlı Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

Dava konusu işleme esas alınan Ayakta Teşhis Ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmeliğin geçici 1.maddesinde ise; '(1) 39 uncu maddenin birinci fıkrasının (a) bendiyle yürürlükten kaldırılan Yönetmeliğe göre uygunluk belgesi için 15/2/2008 tarihinden önce başvurusu yapılanlar ile 15/2/2008 tarihi itibarıyle bina inşaatı veya tadilatının tamamlandığı resmî olarak belgelenen ve dosyaları eksiksiz şekilde en geç 1/9/2008 tarihine kadar müdürlüğe verilen tıp/dal merkezlerinin uygunluk belgesi işlemleri 39 uncu maddenin birinci fıkrasının (a) bendi ile yürürlükten kaldırılan Yönetmelik çerçevesinde yürütülür.(2) 38 inci

maddede öngörülen tebliğ yürürlüğe girinceye kadar, dosyaları eksiksiz olan ve bina inşaatı veya tadilatı tamamlanmış bulunan poliklinik uygunluk belgesi başvuruları, 39 uncu maddenin birinci fıkrasının (a) bendiyle yürürlükten kaldırılan Yönetmelik çerçevesinde sonuçlandırılır.'hükmüne yer verilmiştir.

Yönetmeliğin geçici 4.maddesinde; '(1) 39 uncu maddenin birinci fıkrasının (b) bendi ile yürürlükten kaldırılan Yönetmeliğe göre açılan merkezlerin ve ünitelerin uygunluk belgelerinin geçerlilik ve faaliyet süresi, 1/1/2010 tarihinde sona erer. (2) Sağlık kuruluşu statüsü sona eren ve işleteni tabip olan müstakil merkezler, güzellik salonuna veya ilgili mevzuat ile belirlenen şartlar ve standartlar sağlanarak muayenehane veya polikliniğe dönüştürülür.

(3) İkinci fıkra uyarınca muayenehane veya poliklinik olarak faaliyet göstermesine izin verilenler ile tıp merkezi ve özel hastaneler bünyesinde ünite şeklinde olanların tabela, basılı ve elektronik ortam materyallerinde ve ünite isimlendirilmesinde "güzellik ve/veya estetik" ifadesi kullanılamaz.

(4) 39 uncu maddenin birinci fıkrasının (b) bendi ile yürürlükten kaldırılan Yönetmelikte sayılan tıbbî işlemlerin tamamı, sertifika veya buna benzer yetki belgesine dayanılarak unvanlarda, "estetik" veya bu anlama gelecek herhangi bir ibare kullanılmaksızın tıp mesleğini icra yetkisi sahasına göre tabip veya uzman tabiplerin tıbbi uygulaması şeklinde yürütülür.(5) Birinci fıkrada sözü edilen ve müstakil açılan merkezlerin işleteni tabip değil ise bunlar, işletenin tercihine göre güzellik salonuna dönüştürülebilir.'hükmü; 'Güzellik salonları' başlıklı geçici 5.maddesinde de;

'(1) 39 uncu maddenin birinci fıkrasının (b) bendi ile yürürlükten kaldırılan Yönetmeliğe göre açılmış güzellik salonları, sağlık kuruluşu statüsünden çıkarılmıştır. Güzellik salonu adı altında açılan işyerleri, 10/8/2005 tarihli ve 25902 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik kapsamında belediyelerce ruhsatlandırılır.

(2) Güzellik salonunda tıp fakültesi diploması olan biri çalışsa bile, tabip yetkisinde olan tıbbi işlemler güzellik salonunda yapılamaz. Bu hususa uymadığı tespit edilen kişiler hakkında ilgili mevzuat hükümleri uygulanır.'hükmü öngörülmüştür.

Bu hükümlerin birlikte değerlendirilmesinden de anlaşılacağı üzere, 15.02.2008 tarih ve 26788 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Ayakta Teşhis Ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik ile güzellik merkezlerinin sağlık kuruluşu statüsü sona erdirilerek mevcut olanlar sağlık kuruluşları kapsamından çıkarılmış ve yine mevcut olanların uygunluk belgelerinin geçerlilik ve faaliyet süresi de 01.01.2010 tarihi ile sınırlanmıştır.

Haklı beklenti, yönetimin bir düzenleyici işlemine veya bir taahhüdüne veyahutta uzun süren bir uygulamasına güvenerek olsun, bireylerin çıkarlarına ya da lehlerine olan bir sonuca ulaşabileceklerini ümit etmeleridir.

İdareler, kendi görev alanlarını ilgilendiren yasa ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, her zaman yönetmelik, tebliğ, genelge çıkarabilme ve bu düzenlemelerle, değişen koşullar dikkate alınarak, daha önceki düzenlemeler ile doğmuş bulunan objektif hukuki durumları, ileriye yönelik olarak yürürlükten kaldırma yetkisine sahip bulunmaktadırlar. Ancak idareler, bu konudaki yetkilerini kullanırken önceki düzenlemeler kapsamında kişilerin kazanılmış haklarını ve haklı beklentilerini korumak zorundadırlar. Bu durum, hukuk güvenliğinin ve hukuki istikrarın sağlaması açısından vazgeçilmez niteliktedir.

Düzenleyici işlemlerin, bireyin hukuki durumunda tüm hukuki sonuçlarını doğuracak şekilde bireyselleşmesinden önce değişikliğe uğraması halinde idareden beklenen geçiş hükümleri belirleyerek mağduriyetlerin önüne geçilmesidir. Genel düzenleyici işlemlerin geçiş hükümleri içermemesi ; değiştirilen veya kaldırılan genel ve soyut düzenlemeye güvenilerek gerekli hak kazanma sürecini başlatma yönünde iradesini ortaya koyan bireyin bu iradesine herhangi bir sonuç bağlanmaması anlamına gelecektir ki böyle bir durum hukuk devleti kavramı ile bağdaşmaz.

Genel ve soyut düzenlemelere güvenerek ve değişikliğe uğrayan düzenlemelere dayanarak bir hak elde etmeyi bekleyen bireylerin bu haklı beklentilerinin karşılanması hukuk devleti olmanın gereğidir.

Dava dosyasının incelenmesinden; medikal estetik programını tamamlayıp Güzellik ve Estetik Amaçlı Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik hükümleri kapsamında adına 01.11.2004 tarihli medikal estetik uygulama sertifikası düzenlenen davacının 18.01.2008 tarihli dilekçesi ile Adana Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü Tıp Meslekleri Şube Müdürlüğü'ne başvurarak güzellik merkezi açmak istediğini ve adresini de belirttiği işyerinin fiziki mekan olarak yeterliliğinin tespitini istediği, işyerinde 24.01.2008 tarihinde yapılan denetimde;

işyerinin tadilat halinde olduğu ve bu hali ile mevcut mevzuat doğrultusunda güzellik merkezi olarak kullanılmasının uygun olduğunun belirtilerek aynı günlü tutanağın tutulduğu, anılan tespite istinaden davacının 20.02.2008 tarihli dilekçesi ile işyerinin ruhsatlandırılması talebinde bulunduğu, talebine olumlu veya olumsuz cevap verilmemesi nedeniyle 20.05.2008 tarihli dilekçesi ile tekrar başvurarak tarafına bilgi verilmesi talebinde bulunduğu, davacının söz konusu başvurusunun da davalı idarece zımnen reddi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Olayda Güzellik ve Estetik Amaçlı Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik hükümleri yürürlükte iken davacının güzellik merkezi faaliyetinde bulunmak üzere anılan yönetmeliğin 9. Maddesinde aranan şartlara uygun olarak müracaatta bulunduğu, idare tarafından işyerinin anılan Yönetmelik hükümlerine uygun olduğu yönünde mahal raporu düzenlediğinin görüldüğü, bu durumun davacı açısından haklı beklenti doğuracağı sonucuna varıldığından, başvuru ve mahal raporunun tanzim edildiği tarihler itibarıyla yürürlükte bulunan yönetmelik uyarınca bütün şartları yerine getiren davacının güzellik merkezi uygunluk belgesi ve faaliyet izin belgesi düzenlenmesi talebinin salt yönetmelik yürürlükten kaldırıldığı gerekçesiyle reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuki isabet bulunmamaktadır.

Bu durumda dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerekirken davanın reddi yönündeki idare mahkemesi kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:...; K:... sayılı kararının BOZULMASINA, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen mahkemeye gönderilmesine, 2577 sayılı Kanunun 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 15.10.2014 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Temyiz isteminin reddi ile Mahkeme kararının onanması gerektiği görüşü ile aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyoruz.