Danıştay 2. Daire E.2018/1542 K.2024/3574

Davanın konusu

Davacının 671 sayılı KHK'nin 6. maddesi ile 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'na eklenen Ek Geçici 93. madde kapsamında kıta kaynağından kara havacılık sınıfına pilot adayı seçilmek üzere ilgili kursa tefrik edilme talebiyle yapmış olduğu başvurunun reddine ilişkin Kara Kuvvetleri Komutanlığının ... günlü ... sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı Kara Kuvvetleri Komutanlığının... günlü Kıta Kaynağından Kara Havacılık Sınıfına Pilot Adayı Seçimi konulu emrinin ekinde (Ek-A) yer alan Başvuru Şartları ve Nitelik Belgesi Esasları'nın (e) maddesinde düzenlenen "YDS sınavından 60 ve üzeri not almış olmak" ibaresinin iptali istenilmiştir.

DAVACININ İDDİALARI

Davacı tarafından;

2007 yılı Ağustos ayında Kara Kuvvetleri Komutanlığı Sınıflandırma Kurulları Yönergesi'ndeki şartları sağlayarak Kara Havacılık Sınıfına tefrik edildiği, 30/08/2008 tarihinde, teğmen rütbesiyle mezun olarak Kara Havacılık Okuluna Kursiyer olarak başladığı, Kasım 2008'de başarısız olması sebebiyle kurstan ilişiği kesilerek Piyade sınıfına yeniden sınıflandırıldığı,

17/08/2016 tarihli, 671 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'na Ek- Geçici 93. maddenin eklenmesi sonrasında Kara Kuvvetleri Komutanlığının 25/02/2017 günlü Kıta Kaynağından Kara Havacılık Sınıfına Pilot Adayı Seçimi konulu emrinin ekinde (Ek-A) yer alan Başvuru Şartları ve Nitelik Belgesi Esasları ile bu kapsamda başvuru yapacaklarda aranacak şartların belirlenmesi üzerine 02/03/2017 tarihli başvuru ile KPDS şartının kendisi ve kendisi ile aynı durumda olan personele uygulanmayarak, ilgili kursa tefrik edilme talebinde bulunduğu, başvurusunun reddedildiği,

Yabancı dil şartının kendisine tanınan yeniden pilotaj eğitimi hakkını ortadan kaldırdığı, 671 sayılı KHK ile getirilen Ek -Geçici 93. maddede kanun koyucunun sadece “herhangi bir nedenle uçuştan ayrılmış subaylar” için düzenleme yaptığı, bu personelin pilotaj eğitimine alınmaları için uçuş için gerekli şartları sağlamalarını öngördüğü, normlar hiyerarşisinde Yönergelerden üstte olduğu, geçmişte kara havacılık sınıfına seçilirken yabancı dil şartını yerine getirmiş olan personelden yeniden yabancı dil notu şartı istemenin yersiz olduğu, hali hazırda pilot olan personelden bir çoğunun Harp Okulundan mezun olurken yabancı dil şartını yerine getirip sonrasında yabancı dil sınavına girmedikleri,

Kanun koyucunun öngördüğü “uçuş için gerekli şartlar”ın sadece Sınıflandırma Yönergesinde yer alan “uçucu yetiştirilmeye elverişlidir” raporunun alınması ve “pilot seçme sistemi testinde başarılı olmak” şeklinde yorumlanması gerektiği, Yönergede yer alan diğer şartların uçuştan herhangi bir sebeple ayrılan subaylarda aranmaması gerektiği,

671 sayılı KHK ile getirilen Ek- Geçici 93. maddenin özel bir hüküm olup, 926 sayılı TSK Personel Kanunu'nun 24. maddesindeki yeniden sınıflandırma hükümlerinden ayrı olarak değerlendirilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

DAVALININ SAVUNMASI

Davalı idare tarafından;

Kara havacılık sınıfına personel teminine ilişkin hususların KKY 202-6 K.K.K.lığı Sınıflandırma ve Sınıflandırma Kurulları Yönergesi ile belirlendiği,

Kara havacılık sınıfında yabancı dil seviyesinin değerlendirilmesi kapsamında;

Uluslararası havacılık terminolojisinde ve kara havacılık sınıfı fonksiyon alanı içerisinde İngilizce dilinin hâkim olması ve aktif olarak kullanılması,

Kara havacılık sınıfına mensup uçucu personelin, eğitim, tatbikat ve çeşitli faaliyetler maksadıyla belirli dönemlerde yurt dışında görevlendirilmesi,

Gelişmiş hava aracı operatör talimnameleri, kullanıcı el ve uçuş hareketleri kitapları, havacılık ile ilgili diğer tüm yayınların takip edilmesinde (meteoroloji, airlaw, operating produres, jeppesen yayınları ve DHMİ'nin yol ve alçalma kartlarında, ayrıca uluslararası uçuş yapılan havalimanları kule konuşmaları ile meydan hizmetlerinde), İngilizce dilinin bilinmesinin gerekli olması,

Kr.Hvcl.K.lığına bağlı Kr.Hvcl.Okl.K.lığında verilen eğitimlerde Türkçe dili kullanılmakla birlikte, yukarıda bahsedilen hususları içeren yayınları okuyup anlayabilecek seviyede İngilizce bilinmesinin gerekli olması nedeniyle davaya konu olarak gösterilen “YDS sınavından 60 ve yukarısında not almış olmak” hükmünün KKY 202-6 K.K.K.lığı Sınıflandırma ve Sınıflandırma Kurulları Yönergesi'nde belirlenen kara havacılık sınıfına başvuracak personelin taşıması gereken şartlardan birisi olduğu,

Dava konusu emirlerin iptalini gerektirecek herhangi bir hukuka aykırılık ihtiva etmediği ileri sürülmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmüştür.

DANIŞTAY SAVCISI:...

DÜŞÜNCESİ

Davacının Kıta kaynağından Kara Havacılık Sınıfına pilot adayı seçilmek istemiyle yaptığı başvurusunun reddedilmesine ilişkin işlemin ve dayanağı olan Kara Kuvvetleri Komutanlığının " Kıta Kaynağından Kara Havacılık Sınıfına Pilot Adayı seçimi" konulu emirde başvuru şartları arasında yer alan "YDS sınavından 60 ve yukarısı not almış olmak " ibaresinin iptali istenilmektedir.

15.08.2016 tarih ve 671 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 6.maddesiyle 926 sayılı TSK Personel Kanununa Ek Geçici 93.madde ile. "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce herhangi bir nedenle uçuştan ayrılan subayları bir yıl içinde başvuruda bulunmaları ve uçuş için gerekli şartları sağlamaları kaydıyla ilgili Kuvvet Komutanlığınca yeniden pilotaj eğitimine alınabilirler......" ifadesi eklenmiştir.

Bu kapsamda 2017 yılında kara havacılık sınıfına kıta kaynağından pilot seçimi faaliyetine yönelik K.K.K.lığının 13.02.2017 tarihli " 671 ve 676 sayılı KHK Kapsamında Pilot Temini" konulu emri yayımlanmış ve K.K.K. lığının 25.02.2017 tarihli pilot adayı seçimi ile ilgili başvuru şartları ve nitelik belgesi esasları belirlenmiş, başvuruda aranan şartlar arasında da "YDS sınavından 60 ve yukarısında not almış veya ÖSYM Yönetim Kurulu tarafından oluşturulan 14.01.2015 tarihli "Yabancı Dil Sınavları Eşdeğerlik Çalışma Grubu" raporuna göre eşdeğer notu almış olmak" şartlar arasında yer almıştır.

Uluslararası havacılık terminolojisinde ve kara havacılık sınıfı fonksiyon alanı içerisinde ingilizce dilinin hakim olması ve aktif kullanılması, kara havacılık sınıfına mensup uçuçu personelin ,eğitim, tatbikat ve çeşitli faaliyetler amacıyla belirli dönemlerde yurt dışında görevlendirilmeleri, gelişmiş hava aracı operatör talimnameleri, kullanıcı el ve uçuş hareketleri kitapları, havacılık ile ilgili diğer tüm yayınların takip edilmesinde ingilizce dilinin bilinmesinin gerekli olması karşısında pilot adaylarının yabancı dillerinin yeterli bir seviyede olması hizmet gereği olduğundan, buna yönelik getirilen düzenlemede ve bu düzenleme uyarınca tesis edilen işlemde hukuka ve kamu yararına aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenle davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği düşünüldü:

MADDİ OLAY

671 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 6. maddesi ile 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'na eklenen Ek- Geçici 93. maddede "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce herhangi bir nedenle uçuştan ayrılan subaylar, bir yıl içinde başvuruda bulunmaları ve uçuş için gerekli şartları sağlamaları kaydıyla ilgili Kuvvet Komutanlığınca yeniden pilotaj eğitimine alınabilirler." düzenlemesi yer almıştır.

Dosyanın incelenmesinden.

Kara Kuvvetleri Komutanlığının ... günlü ... sayılı emri ile 671 sayılı Kanun ile eklenen Geçici 93. madde kapsamında 2004 ve sonrası neşetli olup herhangi bir sebeple Kara Havacılık Okul Komutanlığında açılmış pilot subay temel kurslarından ayrılan subayların tefrik edileceğinin bildirilmesi ve Kara Kuvvetleri Komutanlığının 25/02/2017 günlü Kıta Kaynağından Kara Havacılık Sınıfına Pilot Adayı Seçimi konulu emrinin ekinde (Ek-A) yer alan Başvuru Şartları ve Nitelik Belgesi Esasları ile bu kapsamda başvuru yapacaklarda aranacak şartların belirlenerek,

(e) maddesinde: "YDS sınavından 60 ve üzeri not almış veya ÖSYM Yönetim Kurulu tarafından oluşturulan 14/01/2015 tarihli Yabancı Dil Sınavları Eşdeğerlik Çalışma Grubu raporuna göre eşdeğer not almış olmak" şartının yer alması sonrasında davacının 02/03/2017 tarihli başvurusu ile. KPDS şartının kendisi ve kendisi ile aynı durumda olan personele uygulanmayarak, ilgili kursa tefrik edilme talebinde bulunduğu, Kara Kuvvetleri Komutanlığının 17/04/2017 tarihli yazısı ile.

2017 yılı Kıta Kaynağından Kara Havacılık sınıfına pilot adayı seçimi faaliyetinin Kara Kuvvetleri Komutanlığı Sınıflandırma ve Sınıflandırma Kurulları Yönergesi esasları doğrultusunda yürütüldüğü, 671 sayılı KHK ile 926 sayılı Kanun'a eklenen Ek Geçici 93. maddenin “uçuş için gerekli şartları sağlamaları “ kaydıyla pilotaj kursuna tefrik edilmeye yönelik hükümleri içerdiği,

bu kapsamda Kara Kuvvetleri Komutanlığı Sınıflandırma ve Sınıflandırma Kurulları Yönergesi'ne göre pilotaj kursuna tefrik edilmek için gerekli şartlar arasında yabancı dil notu kriterinin bulunduğu ve uygulamaya yönelik esasların bu çerçevede belirlendiği cevabının verildiği,

17/04/2017 günlü 900387 sayılı bu cevap ile bu işlemin dayanağı Kara Kuvvetleri Komutanlığının 25/02/2017 günlü Kıta Kaynağından Kara Havacılık Sınıfına Pilot Adayı Seçimi konulu emrinin ekinde (Ek-A) yer alan Başvuru Şartları ve Nitelik Belgesi Esasları'nın (e) maddesinde düzenlenen "YDS sınavından 60 ve üzeri not almış olmak" ibaresinin iptali istemi ile bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun "subay sınıfları" başlıklı 21. maddesinde "Türk Silahlı Kuvvetlerine mensup subayların sınıfları ve bu sınıflardan hangilerinin muharip, hangilerinin yardımcı sınıflara dahil bulunduğu Genelkurmay Başkanlığının görüşü alınarak Milli Savunma Bakanlığınca tespit edilir ve Subay Sınıflandırma Yönetmeliğinde gösterilir."; Sınıflandırma kurulları ve sınıflandırma yönetmeliği başlıklı 25. maddesinde, "İlk sınıflandırma ve yeniden sınıflandırma, sınıflandırma kurulları tarafından yapılır. Sınıflandırma kurullarının kuruluşları, çalışma usulleri, kararlarını nasıl alacakları, kurul üyelerinin nitelikleri ve sınıflandırmanın ne zaman ve nasıl yapılacağına ait hususlar sınıflandırma yönetmeliğinde gösterilir." düzenlemelerine yer verilmiştir.

17/08/2016 tarihli Resmi Gazate'de yayımlanan 671 sayılı KHK'nin 6. maddesi ile 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'na eklenen Ek Geçici 93. maddede, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce herhangi bir nedenle uçuştan ayrılan subaylar, bir yıl içinde başvuruda bulunmaları ve uçuş için gerekli şartları sağlamaları kaydıyla ilgili Kuvvet Komutanlığınca yeniden pilotaj eğitimine alınabilirler. (Ek cümle: 20/11/2017-KHK-696/24 md..

Aynen kabul: 1/2/2018-7079/20 md.) Bunlardan pilotaj eğitiminde başarılı olanların 30 Ağustos 2016 tarihine kadar subaylıkta geçirdikleri sürelerin yarısı, beş yılı geçmemek üzere uçuş hizmet süresinden sayılır. Pilotaj eğitiminde başarılı olanların yükümlülük süresi, bu eğitime başlama tarihinden itibaren onbeş yıldır. Pilotaj eğitiminde başarısız olanların bu eğitimde geçirdikleri süre, yükümlülük süresine dahil edilir." hükmüne yer verilmiştir.

Türk Silâhlı Kuvvetleri Subay Sınıflandırma Yönetmeliği'nin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde "Bu Yönetmeliğin amacı; 27/7/1967 tarihli ve 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunundaki personel sınıflandırılması ve 25/6/2019 tarihli ve 7179 sayılı Askeralma Kanunundaki sınıflandırma ile ilgili hükümleri açıklamak, sınıflandırma faaliyetlerinin ne şekilde ve nasıl cereyan edeceğine dair esasları tespit etmek ve bu Yönetmelik esasları dâhilinde yürütülmesini sağlamaktır." hükmü yer almış; "Yönergeler" başlıklı 13. maddesinde, "Sınıflandırma faaliyeti, işlemleri, vasıtaları ve sınıflandırmanın ne şekilde yapılacağına dair teferruatlı hususlar bu Yönetmelik esaslarına göre Millî Savunma Bakanlığınca hazırlanacak yönergelerde gösterilir." düzenlemesine yer verilmiştir.

KKY 202-6 (A) Kara Kuvvetleri Komutanlığı Sınıflandırma ve Sınıflandırma Kurulları Yönergesi'nin “Kara Havacılık Sınıfına Geçirilecek Personelin Yeniden Sınıflandırılması” başlıklı 9. maddesinin, (c) bendinin (5) numaralı alt bendinde "YDS/e-YDS'den İngilizce dilinden 60 ve yukarısında not almış olmak, şartı düzenlenmiş; 11. maddesinde, "Kara havacılık sınıfına personel seçimi yapılacak dönem için yayımlanacak olan uygulama emrinde belirtilen ilave şartları taşımak" kuralı yer almıştır.

Bu doğrultuda yayımlanan 25/02/2017 günlü Kara Kuvvetleri Komutanlığının Kıta Kaynağından Kara Havacılık Sınıfına Pilot Adayı Seçimi konulu emrinin ekinde (Ek-A) yer alan Başvuru Şartları ve Nitelik Belgesi Esasları'nın ''Başvuruda Aranan Şartlar'' başlıklı bölümünün (e) alt bendinde "YDS sınavından 60 ve üzeri not almış veya ÖSYM Yönetim Kurulu tarafından oluşturulan 14.01.2015 tarihli "Yabancı Dil Sınavları Eşdeğerlik Çalışma Grubu" raporuna göre eşdeğer notu almış olmak " şartına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Kanuni düzenleme ilkesi, düzenlenen alanda temel ilkelerin kanunla konulmasını ve çerçevenin kanunla çizilmesini ifade etmektedir. Bu ilke gereğince yönetmeliklerin bir üst norma dayanması gerektiği, kanunun daha önce düzenleme yapmadığı bir alanda yönetmelik çıkarılması mümkün olmayıp, idarenin düzenleme yetkisinin aslında ikincil, türev nitelikte olduğu hususunda bir duraksama bulunmamaktadır. Anayasa'ya göre, idarenin düzenleme yetkisinin kanunlar çerçevesinde ve hukuka uygun olarak kullanılması gerekmektedir. Kanunun öngördüğü düzenleme yetkisinin yine kanunda belirtildiği gibi kullanılması zorunludur.

Kamu hizmetinin eksiksiz, düzenli, etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesinden sorumlu olan idarenin, kendisine verilen yetki uyarınca mevzuatın öngördüğü şekilde, üst normun verdiği yetki çerçevesinde, kamu yararı ve hizmetin gereklerini esas alarak, bu hizmeti yürütecek personelin atanmasını belirli kurallara bağlama, hizmetin etkin ve verimli bir şekilde yürütülebilmesini sağlama amacını geçekleştirecek düzenlemeleri yapma zorunluluğu, bu çerçevede takdir yetkisi bulunduğu da kuşkusuzdur.

Kara Kuvvetleri Komutanlığının 25/02/2017 günlü Kıta Kaynağından Kara Havacılık Sınıfına Pilot Adayı Seçimi konulu emrinin ekinde (Ek-A) yer alan Başvuru Şartları ve Nitelik Belgesi Esasları'nın (e) maddesinde düzenlenen "YDS sınavından 60 ve üzeri not almış olmak" şartının ilgili mevzuat ile birlikte değerlendirilmesi sonucunda; iptali istenilen başvuru şartlarına ilişkin esasların dayanağının, 926 sayılı Kanun'un 25. maddesi uyarınca yayımlanan Türk Silâhlı Kuvvetleri Subay Sınıflandırma Yönetmeliği olduğu;

söz konusu Yönetmelik'in "Yönergeler" başlıklı 13. maddesinde yer alan hüküm ile sınıflandırma faaliyeti, işlemleri, vasıtaları ve sınıflandırmanın ne şekilde yapılacağına dair teferruatlı hususların Yönergelerde gösterileceğinin düzenlendiği, görevin niteliği gereği değişkenlik gösteren şartların Yönergelerce düzenlendiği,

bu amaçla çıkarılan KKY 202-6 (A) Kara Kuvvetleri Komutanlığı Sınıflandırma ve Sınıflandırma Kurulları Yönergesi'nin “Kara Havacılık Sınıfına Geçirilecek Personelin Yeniden Sınıflandırılması” başlıklı 9. maddesinin, (c) bendinin (5) numaralı alt bendinde yer alan "YDS/e-YDS'den İngilizce dilinden 60 ve yukarısında not almış olmak" düzenlemesi ile yabancı dil şartının Yönerge ile de arandığı,

keza havacılık sınıfı personelinin yürüttükleri görevin gereği olarak uluslararası havacılık terminolojisine hakim olmaları, bu kapsamda ingilizce dilini yeterli seviyede kullanabilmeleri gerektiği, uçuş için gerekli olan ingilizce bilmek şartının getirildiği görülmüş olup, görevin niteliği gereği, üst normun verdiği yetki çerçevesinde getirilen dava konusu düzenlemede ve bu düzenlemeye dayalı tesis edilen bireysel işlemde üst hukuk normlarına, kamu yararına ve hizmet gereklerine aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

(X) KARŞI OY

Normlar hiyerarşisi kuramına göre hukuk düzeni, farklı kademede yer alan Anayasa, kanun, tüzük, yönetmelik ve diğer düzenleyici işlemlerden oluşan birçok normu içermekte ve her norm geçerliliğini bir üst basamakta yer alan normdan almaktadır. Bu nitelikleri gereği, dayandıkları üst hukuk normlarına aykırı hüküm ihtiva etmeleri mümkün değildir.

Dolayısıyla, bir kuralın, kendisinden daha üst konumda bulunan ve dayanağını oluşturan bir kurala aykırı veya bunu değiştirici (daraltıcı ya da genişletici) nitelikte bir hüküm getirmesi mümkün bulunmamaktadır. İdarelerin yönetmelik ve daha alt düzenleyici işlemler ile düzenleme yapma yetkisi, yasama organının çizdiği sınırlar içinde, başta Anayasa olmak üzere üst hukuk normlarına aykırı olmamak ve bu hükümleri kısıtlayacak şekilde kullanılmamak kaydıyla gerçekleşebilmektedir.

Dava konusu düzenleme incelendiğinde, Kara Kuvvetleri Komutanlığının 25/02/2017 günlü Kıta Kaynağından Kara Havacılık Sınıfına Pilot Adayı Seçimi konulu emrinin ekinde (Ek-A) yer alan Başvuru Şartları ve Nitelik Belgesi Esasları ile bu kapsamda başvuru yapacaklarda aranacak şartların belirlenerek, (e) maddesinde: "YDS sınavından 60 ve üzeri not almış veya ÖSYM Yönetim Kurulu tarafından oluşturulan 14/01/2015 tarihli Yabancı Dil Sınavları Eşdeğerlik Çalışma Grubu raporuna göre eşdeğer not almış olmak" şartının arandığı anlaşılmakla birlikte;

söz konusu koşula, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun "subay sınıfları" başlıklı 21. maddesinde, Yeniden sınıflandırmayı düzenleyen 24. maddesi ile 17/08/2016 tarihinde yayımlanan 671 sayılı KHK'nin 6. maddesi ile 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'na eklenen Ek Geçici 93. maddede ve Türk Silâhlı Kuvvetleri Subay Sınıflandırma Yönetmeliği'nde yer verilmediği görülmektedir.

Bu itibarla; üst norm niteliğindeki yasal düzenlemeye ve Yönetmeliğe aykırı şekilde tesis edilen Kara Kuvvetleri Komutanlığının 25/02/2017 günlü Kıta Kaynağından Kara Havacılık Sınıfına Pilot Adayı Seçimi konulu emrinin ekinde (Ek-A) yer alan Başvuru Şartları ve Nitelik Belgesi Esasları'nın (e) maddesinde düzenlenen "YDS sınavından 60 ve üzeri not almış olmak" düzenlemesinde ve bu düzenlemeye dayalı tesis edilen bireysel işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline karar verilmesi gerektiği oyuyla aksi yöndeki karara katılmıyorum.