Danıştay 2. Daire E.2019/1195 K.2021/4791

2- ... Valiliği VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU

Kocaeli ili, Gebze ilçesi, Halk Eğitim Merkezinde Sınıf Öğretmeni olarak görev yapan davacı tarafından;

A. Daha önce Müdür Yardımcısı olarak görev yapmış olması nedeniyle, yeniden görevlendirme kapsamında yönetici olarak görevlendirilme isteminin reddine dair Kocaeli Valiliğinin ... günlü, ... sayılı işleminin;

B. 21/06/2018 günlü, 30455 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Eğitim Kurumlarına Yönetici Görevlendirme Yönetmeliği'nin;

1. "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde yer alan "... ile daha önce yöneticilik görevinde bulunup hâlen öğretmen olarak görev yapanlardan yöneticiliğe görevlendirilecekleri," ibarelerinin,

2. "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasının (i) bendinin eksik düzenleme nedeniyle,

3. "Yönetici olarak yeniden görevlendirileceklere ilişkin duyuru ve başvuru" başlıklı 26. maddesinin 2. fıkrasının eksik düzenleme nedeniyle,

4. "Müdür yardımcılığına yeniden görevlendirme" başlıklı 28. maddesinin 1. fıkrasının eksik düzenleme nedeniyle, iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI

Davacı tarafından; ilk defa müdür yardımcısı olacakların, öncelikle yazılı sınava, sonrasında sözlü sınava girerek ve aldıkları puanlara göre tercihlerde bulunabilecekleri, yeniden müdür yardımcısı olacak mevcut yöneticilerin ise, dört veya sekiz yıllık görev süresini doldurması üzerine, yazılı ve sözlü sınava girmeden, Yönetmelik eki EK-1 değerlendirme formunda yer alan kriterlere göre yapılacak değerlendirme sonucunda ortaya çıkan puanlama ile görevlendirildiği,

yani daha önce müdür yardımcılığı görevi yapmış ve herhangi bir sebeple yöneticilik görevi sona eren öğretmenlerin, tekrar okul müdür yardımcısı olarak görevlendirilmek istemesi durumunda, ilk defa görevlendirme kapsamında, dava konusu Yönetmeliğin 25. maddesi uyarınca tekrar yazılı ve sözlü sınavlara girmesi gerektiği, ilk defa görevlendirme kavramının, "bir görevi daha önce hiç yapmamış olmak" anlamına geldiği, bu kavram genişletilerek, daha önce görev yapmış olsa da şu an yönetici değil ise bunun da ilk defa görevlendirme olduğunun ifade edildiği, yani ortada mantık ve temel dil bilgisine aykırı bir tanımlamanın söz konusu olduğu,

dava konusu Yönetmeliğin 26. maddesindeki düzenlemeye göre; öncelikli olarak mevcut, halihazırda görev yapan yöneticilerin tercihleri alınarak görevlendirilmeleri yapılmakta, yani bunlar önce kendi aralarında görevlendirilmekte, eğer ki bu tercih ve görevlendirmelerden sonra bir boş yöneticilik kadrosu açıkta kalırsa o zaman ilk defa görevlendirme yoluna gidildiği; mevcut yöneticilerin devamlı olarak görev sürelerini uzatmaları durumunun, yöneticiliğin asli görev değil, ikincil bir görev olması niteliğini de ortadan kaldırdığı, mevcut okul yöneticilerine ölçüsüz ve amaca uygun olmayan bir ayrıcalık sağlandığı,

dava konusu düzenlemede, görev süresi bu yıl dolmakta olan yöneticileri kayırmaya, geçmişte hizmeti bulunanlara yönelik ise zorlaştırmaya yönelik bir uygulamanın söz konusu olduğu, daha önce yöneticilik yapmış olan davacı ile aynı konumda olanların, yeniden atanma kapsamında değerlendirilmemelerinin eşitlik ilkesine de aykırı olduğu, idarenin bu tür düzenleyici işlem yapmadaki takdir yetkisinin.

İdare Hukukunun bilinen ilkelerinden olan "ölçülülük, gereklilik, amaca uygunluk, hizmetin gerekliliği ve kamu yararı" gibi ilkelerle de uyum içerisinde kullanması gerektiği ileri sürülmüştür.

DAVALI İDARELERİN SAVUNMASI

1- Milli Eğitim Bakanlığı tarafından.

Anayasa'nın 124. maddesinde, Bakanlıkların kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların uygulanmasını sağlamak üzere ve üst hukuk normlarına aykırı olmamak şartıyla yönetmelikler çıkarabilecekleri hususunun düzenlendiği, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 88. maddesinde, okul müdürlüğü, müdür başyardımcılığı ve müdür yardımcılığı görevlerinin öğretmenlerce ikinci görev kapsamında yürütüleceğinin hüküm altına alındığı, bu hüküm uyarınca ikinci görev kapsamında yürütülmesi gereken söz konusu görevler bakımından tahsis edilmiş bir kadro bulunmadığı, dolayısıyla bu görevleri yürütenlerin asıl kadrolarının öğretmenlik olduğu,

buradan hareketle, 652 sayılı KHK'nın 6528 sayılı Kanunla değişik 37. maddesinin 8. fıkrasında düzenlemeler yapıldığı, bu çerçevede hazırlanarak yürürlüğe konulan "Milli Eğitim Bakanlığı Eğitim Kurumlarına Yönetici Görevlendirme Yönetmeliği"nin dava konusu olan maddeleri ile, eğitim kurumlarına yeniden ve ilk defa yönetici görevlendirmelerine ilişkin usul ve esasların düzenlendiği, daha önce yöneticilik görevinde bulunup herhangi bir nedenle yöneticilik görevinden ayrılmış ve halen öğretmen olarak görev yapanların ilk defa yönetici görevlendirme kapsamında değerlendirileceğinin öngörüldüğü,

dava konusu düzenlemelerin, bizzat kanun koyucu tarafından konulan kanun hükmünün tekrarı niteliğinde olup, üst hukuk normlarına uygun olduğu ve değiştirici, genişletici veya daraltıcı bir durumun bulunmadığı, dava konusu bireysel işlemin, ilgili mevzuata ve üst hukuk normlarına uygun olarak, kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilerek tesis edildiği, yasal dayanaktan yoksun bulunan davanın reddine karar verilmesi gerektiği yolunda savunma yapılmıştır.

2- Kocaeli Valiliği tarafından; usul yönünden, husumetin sadece Milli Eğitim Bakanlığına yönetilmesi gerektiği, idarelerine karşı açılan davanın husumet yönünden reddi gerektiği, esas yönünden ise, dava konusu işlemin, ilgili Yönetmelik hükümlerine uygun olarak tesis edildiği, Yönetmelik uyarınca davacının okul yöneticiliğine sınavsız başvuru hakkının bulunmadığı, bu nedenle davacının söz konusu talebi kabul edilmeyerek kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilmek suretiyle tesis edilen dava konusu işlemin, usul ve esas bakımından, ilgili mevzuat hükümlerine uygun olduğu, hukuki dayanaktan yoksun bulunan davanın reddine karar verilmesi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Dava konusu olan düzenlemeler yönünden karar verilmesine yer olmadığına; dava konusu bireysel işlem yönünden ise davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmüştür.

DANIŞTAY SAVCISI : ...

DÜŞÜNCESİ

Dava, Kocaeli ili, Gebze ilçesi, Halk Eğitim Merkezinde Sınıf Öğretmeni olarak görev yapan davacı tarafından; yeniden görevlendirme kapsamında yönetici olarak görevlendirilme isteminin reddine dair Kocaeli Valiliğinin ... günlü, ... sayılı işlemi ile. 21/06/2018 günlü, 30455 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Eğitim Kurumlarına Yönetici Görevlendirme Yönetmeliği'nin.

"Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde yer alan "... ile daha önce yöneticilik görevinde bulunup hâlen öğretmen olarak görev yapanlardan yöneticiliğe görevlendirilecekleri," ibarelerinin, "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasının (i) bendinin eksik düzenleme nedeniyle, "Yönetici olarak yeniden görevlendirileceklere ilişkin duyuru ve başvuru" başlıklı 26. maddesinin 2. fıkrasının eksik düzenleme nedeniyle, "Müdür yardımcılığına yeniden görevlendirme" başlıklı 28. maddesinin 1. fıkrasının eksik düzenleme nedeniyle, iptali istemiyle açılmıştır.

Anayasa'nın 124. maddesinde, Bakanlıkların kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların uygulanmasını sağlamak üzere ve üst hukuk normlarına aykırı olmamak şartıyla yönetmelikler çıkarabilecekleri öngörülmüştür.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 88. maddesinde, okul müdürlüğü, müdür başyardımcılığı ve müdür yardımcılığı görevlerinin öğretmenlerce ikinci görev kapsamında yürütüleceğinin hüküm altına alındığı, bu hüküm uyarınca ikinci görev kapsamında yürütülmesi gereken söz konusu görevler bakımından tahsis edilmiş bir kadro bulunmadığı, dolayısıyla bu görevleri yürütenlerin asıl kadrolarının öğretmenlik olduğu, buradan hareketle, 652 sayılı KHK'nın 6528 sayılı Kanunla değişik 37. maddesinin 8. fıkrasında düzenlemeler yapıldığı,

bu çerçevede hazırlanarak yürürlüğe konulan "Milli Eğitim Bakanlığı Eğitim Kurumlarına Yönetici Görevlendirme Yönetmeliği" ile, eğitim kurumlarına yönetici görevlendirmelerine ilişkin usul ve esaslarının düzenlendiği, bu bağlamda, dava konusu olan Yönetmelik maddeleri ile de, yeniden ve ilk defa görevlendirileceklere ilişkin usul ve esaslar düzenlenmiştir.

Dava konusu düzenlemelerin, üst hukuk normlarına uygun olduğu ve değiştirici, genişletici veya daraltıcı bir durumun bulunmadığı, dava konusu düzenlemelerde usul ve paralellik bulunduğu, dava konusu işlem, ilgili mevzuata ve üst hukuk normlarına uygun olarak, kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilerek tesis edildiğinden anlaşıldığından davanın reddine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; davalı idarelerden Kocaeli Valiliğinin husumet itirazı yerinde görülmeyerek, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ

Dava dosyasının incelenmesinden. Kocaeli ili, Gebze ilçesi, Halk Eğitim Merkezinde Sınıf Öğretmeni olarak görev yapan davacının, daha önce 27/06/2011 ile 13/06/2012 tarihleri arasında Gebze ... İlköğretim Okulunda Müdür Yardımcısı olarak ve yine 13/06/2012 ile 17/06/2016 tarihleri arasında ...

İlkokulunda Müdür Yardımcısı olarak görev yaptığı ve yöneticilik görev süresini doldurduğu, 19/03/2019 tarihli dilekçesi ile, daha önce Müdür Yardımcısı olarak görev yapmış olması nedeniyle, 21/06/2018 günlü, 30455 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Eğitim Kurumlarına Yönetici Görevlendirme Yönetmelik maddelerinde yöneticiler için belirlenen genel ve özel şartları taşıdığından bahisle, mevcut yöneticiler gibi yeniden görevlendirme kapsamında yönetici olarak başvurusunun kabul edilmesi ve EK-1 Yönetici Değerlendirme Formu kriterlerine göre yapacağı tercihlere görevlendirilmesinin yapılması yolunda talepte bulunduğu,

Kocaeli Valiliğinin ... günlü, ... sayılı işlemi ile, 21/06/2018 günlü, 30455 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Eğitim Kurumlarına Yönetici Görevlendirme Yönetmeliği'nin "Yönetici olarak yeniden görevlendirileceklere ilişkin duyuru ve başvuru" başlıklı 26. maddesinin 2. fıkrası uyarınca, davacının sınavsız yeniden yönetici olarak başvurma hakkının olmaması nedeniyle talebi hakkında yapılacak herhangi bir işlem bulunmadığı yolunda davacıya cevap verilmesi üzerine görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE

İLGİLİ MEVZUAT

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 124. maddesinde; "Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilirler." hükmü yer almıştır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 88. maddesinin 2. fıkrasında, "(Değişik: 23/2/1995 – KHK-547/8 md.) Asıl görevlerinin yanında;

a) (Değişik: 4/7/2012-6354/ 3 md.) Tabiplere; il ve ilçe sağlık müdürlüğü, il sağlık müdür yardımcılığı, halk sağlığı müdürlüğü, halk sağlığı müdür yardımcılığı, sağlık grup başkanlığı, baştabiplik, baştabip yardımcılığı ile il sağlık ve halk sağlığı müdürlüklerinde ilgili mevzuatı uyarınca tabipler tarafından yürütülmesi öngörülen şube müdürlükleri,

b) Diş hekimlerine ve veterinerlere, meslekleri ile ilgili baştabiplik,

c) Veteriner, dişhekimi ve eczacılara; baştabip yardımcılığı,

d) Öğretmenlere; okul ve enstitü müdürlüğü, başyardımcılığı ve yardımcılığı görevleri,

ikinci görev olarak yaptırılabilir." hükmüne yer verilmiştir.

652 sayılı Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 37. maddesinin 8. fıkrasında, "(Değişik: 1/3/2014-6528/22 md.) Okul ve Kurum Müdürleri, İl Millî Eğitim Müdürünün teklifi üzerine, Müdür Başyardımcısı ve Yardımcıları ise Okul veya Kurum Müdürünün inhası ve İl Millî Eğitim Müdürünün teklifi üzerine Vali tarafından dört yıllığına görevlendirilir. Bu görevlendirmelerin süre tamamlanmadan sonlandırılması, süresi dolanların yeniden görevlendirilmesi ile bu fıkranın uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir. Bu fıkra kapsamındaki görevlendirmeler özlük hakları, atama ve terfi yönünden kazanılmış hak doğurmaz." hükmüne yer verilmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 88. maddesi ile 652 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 36. ve 37. maddelerine dayanılarak hazırlanıp, 21/06/2018 günlü, 30455 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Eğitim Kurumlarına Yönetici Görevlendirme Yönetmeliği'nin;

"Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde, "(1) Bu Yönetmelikte geçen; ...

f) İlk defa görevlendirme: Müdür ve müdür yardımcılığına ilk defa görevlendirilecekler ile daha önce yöneticilik görevinde bulunup hâlen öğretmen olarak görev yapanlardan yöneticiliğe görevlendirilecekleri,

i) Yeniden görevlendirme: Bulundukları eğitim kurumunda aynı unvanda dört yıllık görev süresini dolduran yöneticilerin aynı ya da farklı eğitim kurumlarına, bulundukları eğitim kurumunda aynı unvanda sekiz yıllık görev süresini dolduran yöneticilerin ise farklı eğitim kurumlarına görevlendirilmelerini, ... ifade eder." hükmüne;

"Yönetici görevlendirmede izlenecek yöntem" başlıklı 14. maddesinde, "(1) Yöneticiliğe ilk defa görevlendirme yazılı sınav ve sözlü sınav sonucuna göre; yöneticiliğe yeniden görevlendirme ise Ek-1’de yer alan Form üzerinden yapılacak değerlendirme sonucu belirlenen puanlar dikkate alınarak puan üstünlüğüne göre yapılır." hükmüne;

"Yönetici olarak yeniden görevlendirileceklere ilişkin duyuru ve başvuru" başlıklı 26. maddesinde, "(1) Müdür veya müdür yardımcısı olarak yeniden görevlendirilecekler bakımından, ilk defa yönetici görevlendirmesi yapılmadan önce olmak üzere, boş bulunan eğitim kurumları ile dört ve sekiz yıllık görev süresini dolduran müdür ve müdür yardımcılarından boşalacak eğitim kurumları, il millî eğitim müdürlüklerinin internet sitesinde duyurulur.

(2) Bulundukları eğitim kurumunda aynı unvanda dört yıllık görev süresini dolduran yöneticilerden aynı ya da farklı eğitim kurumlarına, bulundukları eğitim kurumunda aynı unvanda sekiz yıllık görev süresini dolduran yöneticilerden ise farklı eğitim kurumlarına aynı unvanla yeniden görevlendirilme isteğinde bulunanların başvuruları elektronik ortamda alınır.

(3) Müdür veya müdür yardımcısı olarak yeniden görevlendirilmek üzere başvuruda bulunanlara en fazla 10 eğitim kurumu tercih etme hakkı verilir." hükmüne;

"Müdür yardımcılığına yeniden görevlendirme" başlıklı 28. maddesinde, "(1) Bulundukları eğitim kurumunda aynı unvanda dört yıllık görev süresini dolduran müdür yardımcılarının aynı ya da farklı eğitim kurumlarına, bulundukları eğitim kurumunda aynı unvanda sekiz yıllık görev süresini dolduran müdür yardımcılarının ise farklı eğitim kurumlarına müdür yardımcısı olarak yeniden görevlendirilmelerinde, Ek-1’de yer alan Form üzerinden yapılacak değerlendirmeye göre belirlenen puanlar dikkate alınır. ..." hükmüne yer verilmiştir.

Dava Konusu Yönetmeliğin İncelenmesi :

21/06/2018 günlü, 30455 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ve dava konusu olan Milli Eğitim Bakanlığı Eğitim Kurumlarına Yönetici Görevlendirme Yönetmeliği, 05/02/2021 günlü, 31386 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Eğitim Kurumlarına Yönetici Seçme ve Görevlendirme Yönetmeliği'nin 41. maddesiyle yürürlükten kaldırılmış olup, karar tarihi itibarıyla yürürlükte olmayan Yönetmeliğin davaya konu maddeleri bakımından, davanın konusuz kaldığı anlaşılmaktadır.

Ancak, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre irdeleneceği, bireysel işlemin tüm hukuki sonuçları ile birlikte ortadan kaldırılmadığı sürece, anılan işlemin dayanağı olan düzenleyici işlemin sonradan yürürlükten kaldırılmasının, söz konusu bireysel işlemle ilgili olarak açılan davanın sonuçlanmasına engel oluşturmayacağı açıktır.

Dava Konusu Bireysel İşlemin İncelenmesi :

Kocaeli ili, Gebze ilçesi, Halk Eğitim Merkezinde Sınıf Öğretmeni olarak görev yapan davacının, daha önce Müdür Yardımcısı olarak görev yapmış olması nedeniyle, yeniden görevlendirme kapsamında yönetici olarak görevlendirilme isteminin reddine dair Kocaeli Valiliğinin ... günlü, ... sayılı işleminin iptali istemi yönünden;

Dava konusu Yönetmeliğin üst hukuk normu olarak 657 sayılı Kanun'da ve 652 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'de; öğretmenlere, okul ve enstitü müdürlüğü, başyardımcılığı ve yardımcılığı görevlerinin, ikinci görev kapsamında verilebileceği; eğitim kurumu yöneticiliğine görevlendirilmenin dört yıllığına yapılabileceği ve süresi dolanların yeniden görevlendirilmesine ilişkin usul ve esasların yönetmelikle düzenleneceği ve söz konusu görevlendirmelerin özlük hakları, atama ve terfi yönünden kazanılmış hak doğurmayacağı yolunda düzenlemelere yer verildiği görülmektedir.

Bu durumda, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 88. maddesi ile 652 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 37. maddesi kapsamı ve sınırları çerçevesinde, bu yasal düzenlemelerin uygulanmasına yönelik olarak, ikincil bir düzenleme yapıldığı anlaşılmakta olup, dava konusu olan düzenlemelerde, kamu yararına, hizmet gereklerine ve üst hukuk normlarına aykırılık görülmemiştir. Diğer taraftan, Yönetmeliğin 4. maddesinin 1. fıkrasının (i) bendinde, 26. maddesinin 2. fıkrasında, 28. maddesinin 1. fıkrasında ise, daha önce yöneticilik görevinde bulunup hâlen öğretmen olarak görev yapanların yeniden yönetici görevlendirilmelerine yönelik düzenlemelere yer verilmemiş olması eksik düzenleme olarak görülmemiştir.

Bununla birlikte, yukarıda yer verilen Yönetmelik hükümlerinde belirtildiği üzere, daha önce yöneticilik görevinde bulunup hâlen öğretmen olarak görev yapanların, yazılı sınav ve sözlü sınav sonucuna göre okul yöneticiliğine görevlendirilmeleri gerektiğinden, bu kapsamda olan davacının, mevcut yöneticiler gibi görev süresinin uzatılması yolundaki isteminin reddi yolunda tesis edilen dava konusu bireysel işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

İdari Yargı denetiminin amacının "hukuka uygunluk" olduğu ve bu denetimin de dava konusu işlemin kurulduğu tarih itibarıyla gerçekleştirilmesi gerektiği İdare Hukukunun ve İdari Yargının bilinen en temel ilkeleridir. Bu nedenle, dava konusu düzenleyici işlemin hukuka uygunluğunun denetlenerek bir karar verilmesi ve tarafların davadaki haklılık durumuna göre de yargılama giderlerine hükmedilmesi gerekmekte iken, dava konusu edilen Yönetmeliğin daha sonra yürürlüğe giren Yönetmelikle yürürlükten kaldırılması nedeniyle, düzenleyici işlem bakımından davanın konusuz kaldığından bahisle, karar verilmesine yer olmadığı yolunda verilen kararın bu kısmına katılmıyorum.