Danıştay 2. Daire E.2019/443 K.2021/427

Dava Konusu İstem

Dava.

06/12/2014 günlü, 29197 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Danıştay Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin 4. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendinde yer alan "sözlü" ibaresinin, 6. maddesinin 1. fıkrasının (a/4) bendinde yer alan "sözlü" ibaresinin, 6. maddesinin 1. fıkrasının (b/3) bendinde yer alan "sözlü" ibaresinin, 7. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "Görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavlarına başvurabilmek için son üç yıl içerisinde aylıktan kesme ve üstü disiplin cezası almamış olmak gerekir." hükmünün, 8. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "sözlü" ibaresinin,

10. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "sözlü" ibaresinin, "Sözlü Sınav" başlıklı 11. maddesinin tümünün, 12. maddesinin 1. fıkrasında geçen "sözlü" ibaresinin, 13. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendinde geçen "altı aylık süreyi aşmamak üzere" ve aynı maddenin 3. fıkrasında geçen "altı ay içindeki" ibaresinin, 14. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "sözlü" ibaresinin, 15. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "sözlü" ibaresinin, 18. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde geçen "yönetmelik eki Ek-1 değerlendirme formu esas alınarak" ibaresinin iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla; Dava konusu Yönetmelik'in sözlü sınava ilişkin hükümleri yönünden:

Davranış ve düşüncelere ilişkin bilgi edinme amacıyla bir kişiyle yapılan sorulu cevaplı görüşme olan mülakatın, kamu görevlerine girişte yapılan yazılı sınavı tamamlayıcı nitelikte olduğu, yazılı sınavla bilgisi ölçülen kişilerin, adayın mesleğe uygun tavır ve davranışlara, yeteneğe ve kültürel birikime sahip olup olmadığını belirlemek amacıyla yapıldığı, sözlü sınavın ise, amacı bakımından yazılı sınava benzediği ve bilgi ölçme amacıyla yapıldığı,

ancak, sözlü sınava ilişkin benzer düzenlemelere yer veren bazı yasa ve yönetmeliklerde sözlü sınava tabi tutulacak adayların bilgi yanında mesleki ehliyete yönelik diğer özel niteliklere de sahip olunup olunmadığı yönünden değerlendirmeye tabi tutulacağına ilişkin düzenlemelere yer verildiği, dolayısıyla yazılı sınavın tamamlayıcısı olan sözlü sınavın ölçme ve değerlendirme bakımından mülakatı da kapsadığı sonucuna varıldığı,

Olayda, dava konusu Yönetmelik'in 11. maddesinin başlığında "sözlü sınav" ibaresine yer verildiği, madde içeriğinde de sözlü sınavının amacı olan bilgi ölçmeye yönelik hususlara yer verildiği, Yönetmelik'in 11. maddesinin 2. fıkrasında "Yüz üzerinden en az yetmiş puan alanlar sözlü sınavda başarılı sayılır." hükmüne yer verildiği, Yönetmelik'in 12. maddesinin 1. fıkrasında başarı puanının Yazı İşleri Müdürü ve aynı düzeydeki kadrolara atanacaklar için yazılı sınav puanı ve sözlü sınav puanının aritmetik ortalaması alınmak suretiyle tespit edileceğinin belirtildiği,

dolayısıyla sözlü sınav hükümlerinin bu haliyle somut olarak değerlendirilebilecek ve adaylar arasında objektifliği sağlayabilecek nesnel bir değerlendirme ölçütü olan yazılı sınav puanını değerlendirmede etkisiz kılmayacağı ve yazılı sınavın tamamlayıcısı niteliğinde olması gereken sözlü sınavı seçimin tek belirleyici unsuru haline getirmeyeceği, kaldı ki dava konusu Yönetmelik hükümlerinin, 31/08/2013 günlü,

28751 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmelik'in 15. maddesiyle Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik'e eklenen Geçici 8. maddenin amir hükmü uyarınca Danıştay Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik'e uygun hale getirilmesi amacıyla düzenlendiği anlaşıldığından,

dava konusu düzenlemelerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı,

Dava konusu Yönetmelik'in "Unvan değişikliği suretiyle atanacaklarda aranacak şartlar" başlıklı 7. maddesinin 2. fıkrası yönünden:

Olayda, dava konusu Yönetmelik'in 7. maddesinin 2. fıkrası ile görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavlarına başvurabilmek için son üç yıl içerisinde aylıktan kesme ve üstü disiplin cezası almamış olma şartının getirildiği, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik'in 7. maddesiyle kurumlara atama yapacakları kadrolar için başvuranlarda aranacak disiplin şartlarını çıkaracakları özel yönetmeliklerinde belirleme yetkisinin verildiği,

Danıştayın yerine getirmiş olduğu kamu hizmetinin niteliği ve önemi göz önüne alındığında görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavlarına başvurabilmek için son üç yıl içerisinde aylıktan kesme ve üstü disiplin cezası almamış olma şartının getirilmesinin tabii olduğu anlaşıldığından, dava konusu düzenlemelerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı,

Dava konusu Yönetmelik'in "Görevde yükselme suretiyle atama" başlıklı 13. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendinde geçen "altı aylık süreyi aşmamak üzere" ve aynı maddenin 3. fıkrasında geçen "altı ay içindeki" ibaresi yönünden:

Olayda, dava konusu Yönetmelik'in 13. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendinde geçen "altı aylık süreyi aşmamak üzere" ve aynı maddenin 3. fıkrasında geçen "altı ay içindeki" ibaresinin, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik'in "Görevde yükselme suretiyle atanma" başlıklı 12/C maddesinin 2. fıkrasının (b) bendi ve aynı maddenin son fıkrası hükmüne uygun olarak düzenlendiği, hiçbir sınav sonucunun süresiz olarak geçerli olmasının beklenemeyeceği, dolayısıyla dava konusu düzenlemelerde hukuka aykırılık bulunmadığı,

Dava konusu Yönetmelik'in "Görev grupları arasında geçişler" başlıklı 18. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde geçen "yönetmelik eki Ek-1 değerlendirme formu esas alınarak" ibaresi yönünden:

Olayda, dava konusu Yönetmelik'in 18. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi ile; aynı hizmet grubu alt görev grubunun kendi içinde kalmak kaydıyla sınav yapılmaksızın ilgili personelin isteği ve atanılacak kadronun gerektirdiği özellikleri taşımak şartıyla ve birden fazla müracaat olması halinde, Yönetmelik eki Ek-1 değerlendirme formu esas alınarak yapılacak puanlama sonucunda toplam puanı en fazla olandan başlamak üzere diğer kadrolara atama yapılabileceği düzenlemesine yer verildiği, dava konusu Yönetmelik'in eki Ek-1 Değerlendirme Formunun değerlendirme kıstasları incelendiğinde;

başvuru tarihi itibarıyla öğrenim durumu için öğrenim durumuna göre 4 ila 12 puan arasında değişen puanların, kamu kurum ve kuruluşlarında geçen fiili hizmet süresi için 10 yıla kadar (10 yıl dahil) her yıl için 1 puan ve 10 yıldan sonraki her yıl için 0,15 puan, her takdirname için 2 puan ve her ödül için 4 puan, her bir hizmet içi eğitim programı için eğitim programının süresine göre 0,5 ila 3 puan arasında değişen puanların, yabancı dil bilgisi seviye tespit sınavından (D) alanlara 2 puan ve (A) alanlara 8 puan olmak üzere 2 ila 8 puan arasında yabancı dil seviyesine göre değişen puanların verileceğinin,

aldığı her disiplin cezası için ise disiplin cezasının niteliğine göre -2 puan ila -6 puan düşüleceğinin belirtildiği, dolayısıyla Yönetmelik'in 18. maddesi uyarınca yapılan atamalarda esas alınacak Ek-1 Değerlendirme Formunun tamamıyla objektif unsurlardan oluştuğu anlaşıldığından, dava konusu düzenlemelerde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen temyize konu karar ile davacı Sendikanın istinaf talebinin reddine hükmedilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; sözlü sınavın, uygulama birliğini sağlamaktan ve objektiflikten uzak; ırk, renk, dil, din, cins, siyasi düşünce gibi kişisel saiklerle değerlendirme yapmaya açık, hakkaniyete aykırı sonuç doğurmaya müsait olduğundan, eşitlik ve liyakat ilkelerine uygun olmadığı, bu yolla eşit durumda olanlar arasında liyakatli olanı seçmenin mümkün olmadığı,

Davalı idarede görev yapan personel arasından sadece yazılı sınavla değil, ayrıca sözlü sınav yapılmak suretiyle üst kadrolara atama yapılmasının hukuka uygun olmadığı,

Emsal yargı kararlarında sözlü sınav düzenlemelerinin iptaline karar verildiği ve sözlü sınavların objektif bir şekilde yazılı sınavların tamamlayıcı unsuru olarak gerçekleştirilmesi gerektiğinin belirtildiği,

Dava konusu Yönetmelik'in 10. maddesinin 2. fıkrasında; sözlü sınava alınacak Yazı İşleri Müdürleri için yazılı sınav başarı puanının (60) olarak belirlendiği halde, diğer kadrolarda görev yapan personel açısından yazılı sınav başarı puanının (70) olarak belirlenmesinin eşitsiz bir durum yarattığı,

Dava konusu Yönetmelik'in 7. maddesi, 2. fıkrası ile Yönetmelik kapsamındaki tüm personel için görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavlarına başvurabilme koşulu olarak son üç yıl içerisinde aylıktan kesme ve üstü disiplin cezası almamış olmak koşulu getirilerek 657 sayılı Kanun'un 132. maddesinde belirtilenler dışında olan personel için yasal düzenleme ile tanınan hakkın kullanımının sınırlandırılarak daraltıldığı,

Anayasa'nın 70. maddesinin, kamu hizmetine alınmada, görevin gerektirdiği niteliklerden başka hiçbir ayrım yapılmayacağı yolundaki hükmü ile kariyer ve liyakat ilkeleri gereği, açık kalan kadrolara, usulüne uygun yapılmış olan görevde yükselme sınavı sonrası atama bekleyen personelin, yeniden görevde yükselme sınavı açılmasını beklemeksizin ve süre sınırı gözetilmeksizin atamasının yapılması gerektiği, aksi yönde tesis edilen dava konusu düzenlemede hukuka uyarlık bulunmadığı,

Dava konusu Yönetmelik eki "Ek-1 Değerlendirme Formu"nun davalı idare tarafından gerçekleştirilecek sınavdan sonra, yani nesnel bir değerlendirmeden sonra, sınavın sonucunu aşacak şekilde hakkaniyete aykırı ve ayrımcı sonuç doğuracağı, amirlerin memurları hakkında, haklı ve somut dayanağı olmadan, kişisel saiklerle olumsuz mütalaa vermelerinin mümkün bulunduğu, davalı idare bünyesinde veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere, görevde yükselme sınavına tabi tutulmadan yapılacak atamalarda sınav şartı aranmamasının hukuka uygun olmadığı belirtilerek, … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen söz konusu kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Davacının temyiz isteminin kısmen kabulüyle, kararın dava konusu düzenleyici işlemin 7. maddesinin 2. fıkrası ile ilgili olarak istinaf talebinin reddine ilişkin kısmının bozulması; kısmen reddiyle, diğer maddeler ile ilgili olarak istinaf talebinin reddine ilişkin kısmının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı Sendikanın, 06/12/2014 günlü, 29197 sayılı Resmi Gazete'de Danıştay Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin yayımlanması üzerine, anılan Yönetmelik'in yukarıda belirtilen hükümlerinin iptali istemiyle görülmekte olan davayı açtığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Disiplin" başlıklı 7. Bölümünün "Uygulama" başlıklı 132. maddesinin 6111 sayılı Kanun'un 112. maddesi ile değişik 4. fıkrasında; "Aylıktan kesme cezası ile tecziye edilenler 5 yıl, kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile tecziye edilenler 10 yıl boyunca daire başkanı kadrolarına, daire başkanı kadrosunun dengi ve daha üstü kadrolara, bölge ve il teşkilatlarının en üst yönetici kadrolarına, düzenleyici ve denetleyici kurumların başkanlık ve üyeliklerine, vali ve büyükelçi kadrolarına atanamazlar." hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge İdare Mahkemeleri tarafından verilen kararların temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Davacı tarafından ileri sürülen hususlar, Bölge İdare Mahkemesi kararının dava konusu düzenleyici işlemin 4. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendinde yer alan "sözlü" ibaresine, 6. maddesinin 1. fıkrasının (a/4) bendinde yer alan "sözlü" ibaresine, 6. maddesinin 1. fıkrasının (b/3) bendinde yer alan "sözlü" ibaresine, 8. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "sözlü" ibaresine, 10. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "sözlü" ibaresine, "Sözlü Sınav" başlıklı 11. maddesinin tümüne, 12. maddesinin 1. fıkrasında geçen "sözlü" ibaresine,

13. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendinde geçen "altı aylık süreyi aşmamak üzere" ve aynı maddenin 3. fıkrasında geçen "altı ay içindeki" ibaresine, 14. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "sözlü" ibaresine, 15. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "sözlü" ibaresine, 18. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde geçen "yönetmelik eki Ek-1 değerlendirme formu esas alınarak" ibaresine ilişkin kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu düzenleyici işlemin 7. maddesinin 2. fıkrasına ilişkin kısmına gelince:

Dava konusu düzenleyici işlemin, dava tarihi itibarıyla yürürlükte olan haliyle ''Unvan değişikliği suretiyle atanacaklarda aranacak şartlar'' başlıklı 7. maddesinin 2. fıkrasında; "Görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavlarına başvurabilmek için son üç yıl içerisinde aylıktan kesme ve üstü disiplin cezası almamış olmak gerekir." düzenlemesine yer verilmiştir.

657 sayılı Kanun'un 132. maddesinin 4. fıkrasında, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesi cezası ile tecziye edilenlerin hangi görevlere ne kadar süre ile atanamayacağı belirtilmiş olup, normlar hiyerarşisi gereği Kanun hükmünün Yönetmelik ile daraltılarak son üç yıl içerisinde aylıktan kesme ve üstü disiplin cezası alanların, mühendis, fizyoterapist, programcı, tekniker, hemşire, laborant, teknisyen, sağlık teknikeri kadroları için açılacak unvan değişikliği sınavına katılmalarının ve anılan kadrolara atanmalarının engellenmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.

Bu durumda, son üç yıl içerisinde aylıktan kesme ve üstü disiplin cezası alanların, mühendis, fizyoterapist, programcı, tekniker, hemşire, laborant, teknisyen, sağlık teknikeri kadroları için açılacak unvan değişikliği sınavına katılmalarının ve anılan kadrolara atanmalarının engellenmesine ilişkin düzenleyici işlemde hukuka uygunluk, söz konusu işlemin iptali talebine ilişkin olarak davanın reddi yolundaki Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.