Danıştay 2. Daire E.2020/2459 K.2023/5592

Davacının iddiaları

Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü görevinden alındıktan sonra 16/04/2020 günlü işlem ile Hayvancılık Genel Müdürlüğü emrine veteriner hekim olarak atandığı; dava konusu görevden alma işlemini haklı kılacak hukuken geçerli hiçbir nedenin bulunmadığı, görev yaptığı dönemde birçok ülkesel projede yer aldığı, idareye tanınan takdir yetkisinin mutlak ve sınırsız olmadığı; davalı idarece görevden alma işlemine sebep olarak ileri sürülen disiplin cezasının Bakanlık Disiplin Kurulunca iptal edildiği; henüz bu disiplin cezasına yaptığı itiraz süreci tamamlanmadan dava konusu işlemin tesis edildiği, nihayetinde disiplin cezasının ortadan kalktığı;

öte yandan anılan disiplin soruşturmasının Genel Müdürlük görevinden önce, ... Tarım İl Müdürü olarak çalıştığı dönem olan 2017 yılına ait olup, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

DAVALININ SAVUNMASI

Usule ilişkin olarak; davacının Tarım ve Orman Bakanlığı personeli olduğu, dava konusu işlemin dayanağı bilgi ve belgelerin anılan idarede bulunduğu, bu nedenle Tarım ve Orman Bakanlığının da hasım mevkiine alınması gerektiği; esasa yönelik ise; davalı idarenin personeli atama konusunda takdir yetkisi bulunduğu, Genel Müdürlük görevine bir kere atanmış olmanın bu göreve atanan kişiler bakımından sürekli olarak bu görevde kalmayı gerektiren müktesep bir hak oluşturmayacağı; davacının ...

İl Müdürü Vekili olarak görev yaptığı süreçte, bu göreve ilişkin yapılan şikayetler üzerine hakkında başlatılan disiplin soruşturması sonucunda, 1/8 oranında aylıktan kesme cezası ile tecziye edildiği, davacı tarafından anılan disiplin cezasına yapılan itirazın kabul edilerek disiplin cezasının kaldırıldığı; ancak, hakkında Aydın Cumhuriyet Savcılığınca yürütülen adli soruşturmanın halen sürdüğü; dava konusu işlemin üst hukuk normlarına, hizmetin gerekleri ile kamu yararına uygun olduğu savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Yasal dayanaktan yoksun davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI: ...

DÜŞÜNCESİ

Dava, Tarım ve Orman Bakanlığı Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü bünyesinde Genel Müdür olarak görev yapan davacı tarafından, görevden alınmasına dair... tarih ve ... sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararının iptali ile bu karar nedeniyle yoksun kaldığı maddi haklarının tazmini istemi ile açılmıştır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 71. maddesinin, 2. fıkrasında, kurumların, memurlarını meslekleri ile ilgili sınıftan genel idare hizmetleri sınıfına veya genel idare hizmetleri sınıfından meslekleri ile ilgili sınıfa, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle atayabilecekleri hükme bağlanmış; aynı Kanun'un 76. maddesinin 1. fıkrasında da; "Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler." hükmüne yer verilmiştir.

10/07/2018 günlü, 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren, Üst Kademe Kamu Yöneticileri ile Kamu kurum ve Kuruluşlarında Atama Usullerine Dair 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin "Atama usulü" başlıklı 2. maddesinde; (1) Anayasanın 104 üncü maddesine göre yürütme yetkisinin sahibi olan Cumhurbaşkanı, atamaya yetkili amirlere ait yetkileri haizdir.

(2) Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine ekli (I) sayılı cetvelde yer alan kadro, pozisyon ve görevlere Cumhurbaşkanı kararıyla, (II) sayılı cetvelde yer alan kadro, pozisyon ve görevlere Cumhurbaşkanı onayı ile atama yapılır. Bu cetvellerde sayılmayan kadro, pozisyon ve görevlere, ilgili Cumhurbaşkanı yardımcısı, bakan veya atamaya yetkili amirler tarafından atama yapılır. Cumhurbaşkanı yardımcısı ve bakan bu yetkisini alt kademedeki yöneticilere devredebilir.

(3) Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine ekli (I) sayılı cetvelde yer alan kadro, pozisyon ve görevlerin boşalması hâlinde rektörler bakımından Yükseköğretim Kurulu Başkanı, diğerleri bakımından ilgili Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan tarafından görevlendirme yapılabilir. Bu görevlendirmeler aynı gün Cumhurbaşkanlığına bildirilir." hükmüne; "Görevleri sona erenler ve görevden alınanlar" başlıklı 6. maddesinin 6. fıkrasında ise; "Bu madde hükümleri, atanma şartlarını kaybetme, ceza kovuşturması veya disiplin soruşturması sonucunda görevden alınanlar hakkında uygulanmaz." hükmüne yer verilmiştir.

Dosyada mevcut bilgi, belge ve ekli hizmet cetvelinin incelenmesinden, "Genel Müdür" görevinin 3 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine ekli (I) sayılı cetvelde yer alan kadro görevleri arasında gösterildiği, davacının davalı idare bünyesinde Strateji Geliştirme Başkanlığında veteriner hekim kadrosunda görev yapmakta iken,... tarih ve ...sayılı Cumhurbaşkanı kararı ile Bitkisel Üretim Genel Müdürü olarak atandığı, bu defa ..... tarih ve ...... sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile, Genel Müdürlük görevinden alınmasına ilişkin davaya konu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.

Genel Müdür gibi üst düzey kamu yöneticilerinin, kamu kurum ve kuruluşlarının geleceğe dönük planlarını ve politikalarını saptayan, bu plan ve politikalardaki hedefleri gerçekleştirmek için gerekli kaynakları ve bu kaynakların kullanım yerlerini belirleyen ya da bu kişilerin emir ve direktifleri yönünde uygulamayı yapan veya onlara yardımcı olan kişiler oldukları; kamu hizmetlerinin etkin ve verimli şekilde yürütülmesini sağlamakla yükümlü olan davalı idarenin, bu amacına yönelik olarak görevli memurları yasal takdir yetkisinin hukuksal sınırları içerisinde atayabileceği, atama yapma ve görevden alma konusunda idareye tanınan takdir yetkisinin bu tür kadrolar için daha geniş olduğu açıktır.

Davacının bulunduğu göreve herhangi bir sınavla değil idarenin takdir hakkı çerçevesinde atandığı, Genel Müdürlük görevinde yaklaşık 20 ay görev yapmış olduğu, idarenin kamu hizmetinin gerekleri doğrultusunda personelin görevini değiştirme konusunda kanunen sahip olduğu takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gerekleri dışında subjektif (öznel) nedenlerle kullandığına dair dosyada herhangi bir bilgi belgenin de bulunmadığı,

kaldı ki, davacı tarafından dava konusu işleme dayanak oluşturduğu ileri sürülen ve 657 sayılı Kanunun 125/C-a maddesi uyarınca 02/09/2019 tarihinde kendisine verilen disiplin cezası,... tarihinde Bakanlık Disiplin Kurulunun ... sayılı kararıyla kaldırılmış ise de, söz konusu disiplin cezasının davacının disiplin cezasına konu eylemi gerçekleştirmediği gerekçesiyle değil, davacının eylemi ile verilen disiplin cezasının orantılı olmadığı gerekçesiyle kaldırılmış olduğu, ayrıca davacı hakkında ...

Cumhuriyet Başsavcılığınca... soruşturma numarası ile yürütülmekte olan soruşturma bulunduğu dikkate alındığında, dava konusu idari işlemin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak tesis edildiği, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, davanın reddine karar verilmesinin gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği düşünüldü:

MADDİ OLAY

Davacı, Tarım ve Orman Bakanlığı Bitkisel Üretim Genel Müdürü olarak görev yapmakta iken, ... günlü, ... sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı ile bu görevden alınması üzerine bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 76. maddesinin 1. fıkrasında; "Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler." hükmüne yer verilmiştir.

10/07/2018 günlü, 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren, Üst Kademe Kamu Yöneticileri ile Kamu kurum ve Kuruluşlarında Atama Usullerine Dair 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin "Atama usulü" başlıklı 2. maddesinde; (1) Anayasanın 104 üncü maddesine göre yürütme yetkisinin sahibi olan Cumhurbaşkanı, atamaya yetkili amirlere ait yetkileri haizdir.

(2) Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine ekli (I) sayılı cetvelde yer alan kadro, pozisyon ve görevlere Cumhurbaşkanı kararıyla, (II) sayılı cetvelde yer alan kadro, pozisyon ve görevlere Cumhurbaşkanı onayı ile atama yapılır. Bu cetvellerde sayılmayan kadro, pozisyon ve görevlere, ilgili Cumhurbaşkanı yardımcısı, bakan veya atamaya yetkili amirler tarafından atama yapılır. Cumhurbaşkanı yardımcısı ve bakan bu yetkisini alt kademedeki yöneticilere devredebilir.

(3) Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine ekli (I) sayılı cetvelde yer alan kadro, pozisyon ve görevlerin boşalması hâlinde rektörler bakımından Yükseköğretim Kurulu Başkanı, diğerleri bakımından ilgili Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan tarafından görevlendirme yapılabilir. Bu görevlendirmeler aynı gün Cumhurbaşkanlığına bildirilir." hükmüne; "Görevleri sona erenler ve görevden alınanlar" başlıklı 6. maddesinin 7. fıkrasında ise; "Bu madde hükümleri, atanma şartlarını kaybetme, ceza kovuşturması veya disiplin soruşturması sonucunda görevden alınanlar hakkında uygulanmaz." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ile memurların naklen atanmaları konusunda idareye takdir yetkisi tanındığı açık olup, bu yetkinin ancak kamu yararı ve hizmet gerekleri gözardı edilerek kullanıldığının kanıtlanması ya da idari yargı merciince saptanması halinde, sözü edilen bu durumun dava konusu idari işlemin neden ve amaç yönlerinden hukuka aykırılığı nedeniyle iptalini gerektireceği yerleşmiş yargı içtihatlarıyla kabul edilmiş bulunmaktadır.

Dosyada mevcut bilgi, belge ve ekli hizmet cetvelinin incelenmesinden, davacının davalı idare bünyesinde, Strateji Geliştirme Başkanlığında veteriner hekim kadrosunda görev yapmakta iken, idarenin takdir yetkisi kapsamında ... tarihinde Bitkisel Üretim Genel Müdürü olarak atandığı, bu defa ... günlü,... sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı ile Genel Müdürlük görevinden alınmasına ilişkin davaya konu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık konusu olayda, kamu hizmetlerinin etkin ve verimli şekilde yürütülmesini sağlamakla yükümlü olan davalı idarenin, bu amacına yönelik olarak görevli memurları yasal takdir yetkisinin hukuksal sınırları içerisinde atayabileceği ve dava konusu işlemin bu çerçevede tesis edildiği anlaşılmakta olup, takdir yetkisinin hukuka aykırı olarak kullanıldığına dair geçerli bilgi ve belgenin ortaya konulamaması karşısında, davacının geçmiş hizmetleri de göz önüne alındığında kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak tesis edildiği sonucuna varılan dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.