Danıştay 2. Daire E.2021/10058 K.2025/212

Dava Konusu İstem

Komiser olarak görev yapan davacının, Mersin İl Emniyet Müdürlüğü İstihbarat Şube Müdürlüğünde görev yaptığı dönemde hakim A.A.'nın, yetkili mahkemelerden alınmış CMK'nın 140. maddesi uyarınca fiziki takip kararı olmaksızın fiziken takip edilmesi olayı ile ilgili olarak "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanmak" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/7 maddesi uyarınca "meslekten çıkarma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin ... günlü,...sayılı İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı maddi haklarının yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle dava açmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesince verilen... günlü, E:..., K:... sayılı kararla; dosyaya ibraz edilen, soruşturma raporu ile eklerinin birlikte değerlendirilmesinden, hakim olarak görev yapan A.

A.'nın, Ağır Ceza Mahkemesinden teknik araçlarla izleme yapılabileceğine dair bir karar alınmaksızın fiziki olarak takip edilerek özgürlüğünün hukuka aykırı olarak kısıtlandığı ve bu takibin polislerin amiri konumunda olan davacının bilgisi haricinde yapılmasının, takip edilen şahsın hakim sıfatını taşıdığı göz önünde bulundurulduğunda, mümkün olmadığı sonucuna varılmış olup, sübuta eren bu fiilinin yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla kötüye kullanmak disiplin suçu kapsamında olduğu anlaşıldığından,

meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava reddedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi, ... İdari Dava Dairesince verilen temyize konu kararıyla; istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün dayanağı olan Kanun maddesinin Anayasa Mahkemesi kararı ile iptal edildiği, dayanaksız kalan Tüzük uyarınca verilen cezanın hukuka aykırı olduğu, isnat edilen fiiller nedeniyle hakkında devam eden ceza yargılamasının sonucunun beklenilerek karar verilmesi gerektiği, soruşturmanın usulüne uygun yapılmadığı, savunma hakkının kısıtlandığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, davacının adli yardım talebinin ... Bölge İdare Mahkemesi, ...İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:...sayılı kararı ile kabul edildiği görüldüğünden, 6100 Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 335. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "Adli yardım, hükmün kesinleşmesine kadar devam eder." düzenlemesi uyarınca, karar düzeltme aşamasındaki adli yardım talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Mersin İl Emniyet Müdürlüğünde komiser olarak görev yapan davacının da aralarında bulunduğu KOM Şube Müdürlüğü ve İstihbarat Şube Müdürlüğü görevlileri hakkında yürütülen soruşturma sonucunda; hakim A.A.'nın yetkili mahkemelerden alınmış CMK'nın 140. maddesi uyarınca fiziki takip kararı olmaksızın fiziken takip edilmesi nedeniyle davacının Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün 8/7 maddesi uyarınca meslekten çıkarılmasına ilişkin işlemin tesis edildiği anlaşılmıştır. Davacı anılan işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı maddi haklarının yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenmekte olan davayı açmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/7 maddesinde, "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanmak" fiili meslekten çıkarma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Kamu görevlilerinin disiplin cezasıyla cezalandırılabilmeleri için; disipline aykırı eylem veya işlemlerinin sübut bulup bulmadığının, usulüne uygun olarak yapılacak soruşturma ile ortaya konulması, soruşturma aşamasında kamu görevlisinin lehinde ve aleyhinde olan her türlü bilgi ve belgenin toplanması, bilahare disipline aykırı davranış olarak tespit edilen eylemin şüpheye yer bırakmayacak şekilde ispatlanarak bu eyleme uygun olan disiplin cezası maddesinin tayini ve uygulanması gerekmektedir.

Bu bağlamda, yapılan soruşturma sonucunda disiplin cezası verilebilmesi için, suça esas fiilin sübuta erdiğine ilişkin tespitin, hukuken geçerli, her türlü şüpheden uzak, kesin ve somut delillere dayanması gerektiği; aksi durumda; Anayasa, uluslararası sözleşmeler ve yargı kararları ile güvence altına alınmış bulunan masumiyet karinesinin ihlali sonucunun doğabileceği açıktır.

Nitekim. Anayasa Mahkemesi Genel Kurulunun, Karar Tarihi: 02/07/2020, Başvuru Numarası:2016/14253 olan "Barış Baş" başvurusunda verdiği kararın 56. paragrafında. "Ceza muhakemesi hukuku ve disiplin hukuku farklı kural ve ilkelere tabi disiplinlerdir.

Disiplin hukuku kurumun iç düzenini korumayı amaçlayan ve bunun için kamu görevlilerinin mevzuata, çalışma düzenine, hizmetin gereklerine aykırı fiillerine yönelik olarak uygulanacak yaptırımları ve bu yaptırımların uygulanmasındaki usul ve esasları düzenleyen bir hukuk alanıdır.

Bazı hâllerde ise kamu görevlisinin fiili ceza hukuku kapsamında suç tanımına uymasının yanı sıra disiplin hukuku yönünden de sorumluluk gerektiren bir mahiyet taşıyabilir (benzer yöndeki değerlendirmeler için bkz. Özcan Pektaş, B. No: 2013/6879, 2/12/2015, § 25; Kürşat Eyol, § 30).". 58. paragrafında ise.

"Adli ve idari makamların kendi görev sınırlarını aşarak kişiyi suçlu ilan etmesi veya bu bağlamda birtakım çıkarımlarda bulunması masumiyet karinesinin ihlaline yol açabilir. Masumiyet karinesi kapsamındaki güvencelerin sağlanıp sağlanmadığının tespiti yapılırken ise kararın gerekçesinin bir bütün olarak değerlendirilmesi gerekir (Galip Şahin, § 48; M.I., B. No: 2012/1268, 30/12/2014, § 50). Bu kapsamda karar vericilerin kullandıkları dil kritik önem taşır (Mustafa Kıvrak, B.

No: 2013/3175, 20/2/2014, § 36). Kamu makamlarının işlem ya da kararlarında belirttikleri gerekçeler veya kullandıkları dil nedeniyle bireye cezai sorumluluk yüklememeleri, ceza mahkemeleri tarafından suçlu bulunmamış bireyin masumiyeti üzerine gölge düşürülmesine sebebiyet vermemeleri gerekmektedir (Galip Şahin, § 47)." değerlendirmelerine yer verildiği görülmektedir.

Dava dosyasına sunulan belgeler ile Ulusal Yargı Ağı Projesi (UYAP) üzerinden gerçekleştirilen incelemelerde; davacının, dava konusu işleme dayanak gösterilen hakim A.A.'ya yönelik özel hayatın gizliliğini ihlal etme suçundan yargılandığı ceza davasında; ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla "özel hayatın gizliliğini ihlal" suçundan beraatine karar verildiği; anılan kararın ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla bozulduğu görülmektedir.

Tüm bu açıklamalar doğrultusunda, davacıya isnat edilen fiilin aynı zamanda Türk Ceza Kanunu bakımından da suç olduğu göz önüne alındığında; bu suça yönelik ceza yargılaması sonunda verilecek kararın sonucu beklenilerek bakılan uyuşmazlıkta yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.