Danıştay 2. Daire E.2021/10787 K.2023/2358

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti

... İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; davacı tarafından müzikhol olarak işletilen işyerinde "Binaların Yangından Korunması Hakkındaki Yönetmelik hükümlerine aykırı davrandığı" hususunun tespit edilmesi üzerine İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümlerine göre işlem tesis edilmesi gerekirken, ruhsatlı olarak işletilen içkili gazino faaliyetlerini kapsayacak şekilde ticari faaliyetten men edilmesine ilişkin dava konusu encümen kararında hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; işyerinde yapılan kontrolde, işyerinin genel temizliğinin olmadığı, bitkisel atık yağ protokolünün yapılmadığı, yangın söndürme cihazının bakımının yapılmadığı, binanın salon kısmında ikinci çıkış olmadığı, bodrum kattaki mutfak kısmında ikinci çıkış olmadığından gaz kullanılmaması gerektiği, yapılacak olan ikinci çıkışla birlikte çıkışların acil aydınlatma ve yönlendirmeler ile gösterilmesi gerektiği tespit edildiği, bu eksikliklerin giderilmesi için işletmeye 15 gün süre verildiği,

davacı işyerine verilen süre sonunda yapılan kontrolde, Binaların Yangından Korunması Hakkındaki Yönetmeliğin 150/1-A maddesine aykırı olarak gazinoya ait salona ikinci çıkış yapılmadığı tespit edildiğinden, encümen kararı ile işletmenin ticaret ve sanat icrasından menine karar verildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesi tarafından Danıştay Onuncu Dairesine ve Danıştay Onuncu Dairesi tarafından ise, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Eskişehir ili, … Caddesi, 110/A numaralı adreste bulunan işyerinin işletmecisi olan davacı şirket tarafından, anılan işyerinin 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 32/1. maddesi ve Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmeliğin 150/1-A maddesi uyarınca "ticaret ve sanat icrasından men'ine" ilişkin … günlü, … sayılı Eskişehir Büyükşehir Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle temyizen bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmeliğin “Acil çıkışı zorunluluğu” başlıklı 150. maddesinde; "(1) Mevcut yapılarda, acil çıkış zorunluluğu için aşağıda belirtilen hususlara uyulur.

a) Mevcut yapılarda, 147 nci ve 148 inci maddeler esas alınarak her bir çıkışın genişliği 200 cm’yi aşmayacak şekilde çıkış sayısı bulunur. Bir katta veya katın bir bölümünde, hesaplanan değerden az olmamak üzere 25 kişinin aşıldığı yüksek tehlikeli yerlerde ve 60 kişinin aşıldığı yerlerde en az 2 çıkış, 600 kişinin aşıldığı yerlerde en az 3 çıkış ve 1000 kişinin aşıldığı yerlerde en az 4 çıkış olması şarttır.

b) Kapıların birbirinden olabildiğince uzakta olması gerekir. Bölünmemiş mekânlarda kapılar arasındaki mesafe, en uzun köşegenin 1/3’ünden, yağmurlama sistemli yapılarda ise, 1/4’ünden az olamaz." hükmüne yer verilmiştir.

5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun "Emre aykırı davranış" başlıklı 32. maddesinde; "(1) Yetkili makamlar tarafından adlî işlemler nedeniyle ya da kamu güvenliği, kamu düzeni veya genel sağlığın korunması amacıyla, hukuka uygun olarak verilen emre aykırı hareket eden kişiye yüz Türk Lirası idarî para cezası verilir. Bu cezaya emri veren makam tarafından karar verilir.

(2) Bu madde, ancak ilgili kanunda açıkça hüküm bulunan hallerde uygulanabilir.

(3) 1.3.1926 tarihli ve 765 sayılı Türk Ceza Kanununun 526 ncı maddesine diğer kanunlarda yapılan yollamalar, bu maddeye yapılmış sayılır." hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta; işyerinin ticaret ve sanat icrasından men'ine ilişkin 25/02/2015 günlü, 545 sayılı dava konusu işleme dayanak gösterilen 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 32/1. maddesi ve Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmeliğin 150/1-a maddesi uyarınca işlem tesisi mümkün ise de; bahsi geçen hükümlerde "ticaret ve sanat icrasından men'e" ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği anlaşılmaktadır.

Kaldı ki; Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik uyarınca itfaiye teşkilatının denetim yapma yetkisi bulunmakla birlikte; sıhhi müesseselerde denetim ve işlem yapma yetkisi ilçe belediyesinde olduğundan, sıhhi müessese olan dava konusu işyerinin "ticaret ve sanat icrasından men'ine" ilişkin işlem tesis etmeye büyükşehir belediyesinin yetkisinin de bulunmadığı açıktır.

Bu durumda; bahsi geçen işyerinin ticaret ve sanat icrasından men'i yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk; dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmemiştir.