Danıştay 2. Daire E.2021/10901 K.2023/3160

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti

... İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; akaryakıt satış istasyonunun, başkasına devredilmek istenmesi üzerine davalı idarece, dosyasında yapılan inceleme neticesinde, ...

Köyü'nde bulunan yerin tapusu olmadığı, istasyon binasının ve yakıt deposunun kısmen köy yolunda kısmen de köy deresinde kaldığının anlaşıldığı, dolayısıyla toplum ve çevre sağlığı bakımından zararlı olduğu gerekçesiyle ... günlü, ... sayılı Kaymakamlık işlemiyle söz konusu işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği, bu işlemin iptali istemiyle açılan davada ise, ruhsatı iptal etme yetkisinin Valilik makamında olduğu ve Kaymakamlık tarafından tesis edilen işlemde yetki yönünden mevzuata uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmesi üzerine,

mahkeme kararının uygulanması mahiyetinde davalı idarenin ... günlü, ... sayılı işlemiyle, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilerek mühürleme işlemlerine başlanmasına karar verildiği, ancak; söz konusu akaryakıt istasyonuna, davacı şirket tarafından 2002 yılında işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı alındığı, bu tarihten sonra şartlarda bir değişiklik olmadığı,

söz konusu akaryakıt istasyonunun çevre ve sağlık şartlarına uygun değil ise, bu hususun konusunda uzman kişiler tarafından yerinde tespit edilmesi ve eğer bu konuda bir sorun var ise, Yönetmeliğin 21. maddesi uyarınca süre verilerek işletmenin çevre ve sağlık şartlarına uygun hale getirilmesinin istenilmesi ve verilen bu süre boyunca faaliyetinin durdurulması gerekirken, bu usule uyulmadan, konusunda uzman olmayan kişiler tarafından tutulan tutanağa istinaden tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından.

Akaryakıt istasyonunun bulunduğu noktanın hazine arazisi üzerinde, halkın ortak kullanım alanı olan yolda ve dere yatağında bulunduğu; halk ve çevre için tehlike arz ettiği, nitekim, derenin taşkın ve sele maruz kaldığı; ruhsat verilmesi sırasında yol açılan hukuka aykırılığın şu aşamada devam ettirilmesinin doğru olmayacağı, yaşamsal bir tehlikenin ortadan kaldırılması gerektiği; ruhsatın düzenlendiği tarihte gerekli incelemenin yapılmadığı, verilmemesi gerekirken ruhsat verildiğinin tespit edilmesi üzerine tesis edilen dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu;

ayrıca, Yönetmeliğin 21. maddesinin dava konusu olaya uygulanamayacağı çünkü, aykırılığın, istasyonun bulunduğu yerden kaynaklandığı ve kaldırılmasının gerekli olduğu ileri sürülerek kararın bozulması istenilmiştir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 01/08/2016 günlü, K:2016/32 sayılı kararı uyarınca Danıştay Onuncu Dairesine; Danıştay Onuncu Dairesi tarafından ise, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve Vergi Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanunun, 4. maddesinde, yetkili idarelerin, ruhsat verilmesi için yapacağı incelemelerde "a) İnsan sağlığına zarar vermemek, b) Çevre kirliliğine yol açmamak, c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı" davranmama kriterlerine göre düzenlenecek yönetmeliği esas alacağı ve bu doğrultuda hazırlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 23. maddesinde, "...Yetkili idareler, ...yapılacak beyan ve incelemelerde; insan sağlığına zarar verilmemesi,

çevre kirliliğine yol açılmaması, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemeleri esas alır." "...İkinci sınıf gayrisıhhî müesseselerden yakıcı, parlayıcı, patlayıcı ve tehlikeli maddelerle çalışılan işlerle oksijen LPG dolum ve depoları, bunlara ait dağıtım merkezleri, perakende satış yerleri, akaryakıt ile sıvılaştırılmış petrol gazı, sıvılaştırılmış doğal gaz ve sıkıştırılmış doğalgaz istasyonları,

atık işleme sanayi tesisleri ve benzeri yerlere müsaade verilmezden evvel civarında ikamet edenlerin sıhhat ve istirahatleri üzerine gerek tesisatları ve gerekse vaziyetleri itibarıyla bir zarar vermeyeceğine kanaat oluşturulması için yetkili idarelerce inceleme yapılması zorunludur..." düzenlemelerine yer verilmiştir.

Dava dosyasının incelenmesinden; davacı şirket tarafından işletilen, akaryakıt istasyonunun 2. sınıf gayrı sıhhi müessese işyeri açma ve çalışma ruhsatının , 27/05/2014 günlü başvuru ile başka bir şirkete devredilmek istenilmesi üzerine Kırklareli İl Özel İdaresince, dosya üzerinden yapılan inceleme ve tetkik neticesinde, ...

Köyü'nde bulunan yerin tapusu olmadığı ve Kadastro Teknisyeni Fen bilirkişisine başvurularak hazırlatılan rapor ve krokide, istasyon binasının ve yakıt deposunun kısmen köy yolunda kısmen de köy deresinde kaldığının anlaşıldığı, dolayısıyla toplum ve çevre sağlığı bakımından zararlı olduğu gerekçesiyle, yetkili Valilik tarafından ... günlü, ... sayılı işlemle, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilerek mühürleme işlemlerine başlanmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Ruhsatın iptaline neden olan aykırılığın, Akaryakıt istasyonun kurulu bulunduğu alandan kaynaklandığında ve herhangi bir taşınmaza "Akaryakıt İstasyonu" faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilip verilemeyeceği hususunda, mevzuatın bu faaliyet alanı yönünden getirdiği sınırlayıcı düzenlemeler nedeniyle, yapılması gerekli incelemelerde, imar, harita ve kadastro konularında da değerlendirme yapılması gerektiğinde tereddüt bulunmamaktadır.

Dava konusu uyuşmazlık bakımından; "aykırılıkların giderilmesini" teminen süre verilmesinin, uyuşmazlığın niteliği bakımından uygulanabilirliğinin bulunmadığı, istasyonun kurulu bulunduğu alana, idarece yeterli inceleme yapılmadan ruhsat düzenlendiği ve bu hususun açık hata kapsamında kabul edilmesi gerektiği ve alana ilişkin olarak, Fen bilirkişisinden (tapu-fen amirliklerinden talep edilen teknik personel) alınan rapor dikkate alınarak tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyu ile aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.