Danıştay 2. Daire E.2021/11085 K.2022/3955

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti

… İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; ruhsatlandırılması istenilen işyerinin bulunduğu taşınmazın 1957 yılından beri tapu kaydında niteliğinin "fırın" olarak belirtildiği ve bu taşınmazın 2981 sayılı Yasaya göre iskanlı bina kapsamında kabul edildiğinden, Yönetmelik'e eklenen Geçici 3. maddenin yayım tarihi olan 26/11/2014 tarihinde önce ekmek fırını olarak yapı ruhsatı hakkı kazanıldığı dikkate alındığında, ekmek fırını olarak ruhsatlandırılabilmek için yukarıda belirtilen geçici madde kapsamında kaldığı anlaşılan taşınmaza ilişkin ruhsat başvurusunun reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlem iptal edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; Yönetmelik gereği ekmek fırınlarının bu amaca tahsisli olarak ayrık nizamda müstakil olarak açılmış olması gerektiği; aynı yere ilişkin 07/07/2015 tarihinde “Unlu mamüller” satış ruhsatı ve aynı yerin üst katına da “Ekmek hariç, unlu mamüller üreten işyeri ruhsatı” düzenlendiği; ruhsat başvurusunun, devir başvurusu değil, ilk ruhsat olarak değerlendirildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Onuncu Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından, Samsun ili Bafra ilçesi … Mahallesi … Caddesi No:… adresinde bulunan işyerine ekmek fırını ruhsatı verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

14/07/2005 günlü, 2005/9207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edilerek 10/08/2005 günlü, 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in "İşyerlerinde aranacak genel şartlar" başlıklı 5.maddesinde; "... c) Özel yapı şeklini gerektiren sinema, tiyatro, düğün salonu, otel, hamam, sauna; ekmek fırını ile akaryakıt, sıvılaştırılmış petrol gazı, sıvılaştırılmış doğal gaz ve sıkıştırılmış doğal gaz istasyonu için yapı kullanma izin belgesinin alınmış olması..." hükmü ile geçici 1.maddede;

" bu Yönetmelik yürürlüğe girmeden önce mevzuatına uygun olarak ruhsatlandırılmış bulunan işyerleri yeniden ruhsatlandırılmaz. Bu Yönetmelik yürürlüğe girmeden önce yapılmış bulunan işyeri açma ve çalışma ruhsat başvuruları bu Yönetmelik hükümlerine göre sonuçlandırılır." hükmü yer almaktadır.

Aynı Yönetmeliğin EK-2/C 6.19(Değişik: 19/3/2007-2007/11882 K.) 'da "Günlük üretimi 1000 kg/günden az olan ekmek, sade pide ve ekmek çeşitleri üreten büyükşehir belediyesi sınırları içinde en az 250 m², büyükşehir belediyesi olmayan illerde en az 200 m², köy, belde ve ilçe belediye sınırları içinde en az 100 m² olması " koşulunun üçüncü sınıf fırınlarda arandığı görülmektedir.

Anılan Yönetmelik'in 5. maddesinin 1. fıkrasının (m) bendinde (25/07/2010 günlü, 27652 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren).

"Büyükşehir belediyesi ile nüfusu 100.000'i geçen belediye sınırları içinde açılacak ekmek fırınlarının bu amaca tahsisli ayrık nizamda müstakil binalarda açılmış olması (Ancak, alışveriş merkezleri içinde bulunan 1000 m² ve üstü alana sahip hipermarket, süpermarket, grosmarket ve megamarket gibi adlarla açılan işyerleri bünyesinde yer alan fırınlarda ayrık nizamda müstakil bina şartı aranmaz.)" hükmü yer almakta iken.

Danıştay Sekizinci Dairesinin 25/06/2014 günlü, E:2010/9072, K:2014/5707 sayılı kararıyla anılan bendin iptaline karar verildiği, ilgili kararın Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 23/12/2015 günlü, E:2014/3722, K:2015/5499 sayılı kararı ile bozulduğu, Dairemizin 04/11/2019 günlü, E:2019/914, K:2019/7372 sayılı kararı ile bozmaya uyularak davanın reddine karar verildiği görülmüştür.

26/11/2014 tarihli ve 29187 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 1. maddesi ile anılan Yönetmelik'in 5. maddesinin 1. fıkrasının (m) bendi.

"Ekmek fırınlarının bu amaca tahsisli ayrık nizamda müstakil binalarda açılmış olması (Ancak, alışveriş merkezleri içinde bulunan 1000 m² ve üstü alana sahip hipermarket, süpermarket, grosmarket ve megamarket gibi adlarla açılan işyerleri bünyesinde yer alan fırınlarda ayrık nizamda müstakil bina şartı aranmaz.)" şeklinde değiştirilmiştir.

Ruhsatlandırılma şartları arasında sayılmaya devam edilmekle birlikte, Yönetmelik'e eklenen Geçici 3. madde ile bu maddenin yayımı tarihinden önce yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi özel yapı şekline uygun olarak düzenlenen ve bu haliyle tapu kütüğüne tescil edilen yapılarda açılacak fırınlarda ayrık nizamda müstakil bina şartı aranmayacağı, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı bulunan; ancak ayrık nizamda müstakil binada bulunmayan ekmek fırınlarının devredilemeyeceği düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta, 03/07/2015 tarihinde, davacı … tarafından, tapuda iki katlı kargir fırın ve dükkan olarak kayıtlı (83,42m²) işyeri için, ekmek fırını işletmek amacıyla işyeri ruhsatı talep edildiği, davalı idarenin … günlü, … sayılı işlemi ile Yönetmelikte ekmek fırını için belirtilen şartları sağlamadığı gerekçesiyle bu talebin reddedildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde; ekmek fırınlarının bu amaca tahsisli ayrık nizamda müstakil binalarda olması yönünde düzenleme yapıldığı, yapılan bu düzenleme ile ülkemizde en çok tüketilen gıda maddelerinden biri olan ekmek ve ekmek çeşitlerinin üretiminden tüketicilere ulaşıncaya kadar halk sağlığının ve güvenliğinin korunması amacıyla sağlık ve çevre şartlarına göre belirli standartların sağlanabilmesine yönelik koşullar getirildiği, bu tür işyerlerinin kamu sağlığı ve güvenliği bakımından müstakil bina ve ayrık nizamda bulunması şartı getirilerek kamu yararının amaçlandığı anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla, yeni işletmeci adına ruhsat düzenlenebilmesi için mevcut durumda mevzuatta aranan şartların tamam olması gerektiği gerçeği karşısında; konunun yeni bir ruhsat başvurusu olarak değerlendirilmesi ve başvuru tarihi itibariyle, büyükşehir belediyesi ile nüfusu 100.000'i geçen belediye sınırları içinde açılacak ekmek fırınlarının bu amaca tahsisli ayrık nizamda müstakil binalarda açılması şartı arandığından ve Yönetmelik hükümlerine göre kazanılmış bir hakda bulunmadığından, başvuru tarihi itibarıyla mevzuatın aradığı koşulları sağlamayan işyerine, işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmemesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.