Danıştay 2. Daire E.2021/1236 K.2022/1465

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti

… İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; davacı hakkında birden fazla kişiyi usulsüz olarak dinlediğinden bahisle soruşturma açıldığı, … tarih ve … sayılı soruşturma raporunda "kasıtlı olarak gerçek dışı rapor vermek veya tutanak düzenleyip imza etmek veya ettirmek" suçundan "meslekten çıkarma" cezası ile cezalandırılmasının teklif edildiği, 22/3/2014 tarihinde görevden uzaklaştırıldığı, soruşturmaya konu fiilerin niteliği ve ağırlığı göz önüne alındığında davacının terfi ettirilmemesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği, öte yandan, işlemde hukuka aykırılık bulunmadığının saptanmış olması karşısında davacının maaş farklarının yasal faiziyle tazmini talebinin de yerinde görülmediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; sicil notlarının ve performans puanlarının çok iyi düzeyde olduğu, çok sayıda başarı belgesinin ve maaş taltifinin bulunduğu, kendisinden daha kıdemsiz olan ya da disiplin ve hapis cezaları bulunan personellerin terfi ettirildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz istemin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay (Kapatılan) Onaltıncı Dairesi tarafından Danıştay Başkanlık Kurulunun 01/08/2016 günlü, K:2016/32 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 1. fıkrası uyarınca Danıştay Beşinci Dairesine, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından ise Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada,Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Emniyet Genel Müdürlüğünce düzenlenen "31/12/2014 Tarihine Kadar Bulunduğu Rütbedeki Zorunlu Çalışma Süresini Tamamlayan Komiser Listesi"ne göre tesis edilen 2014 yılı Merkez Değerlendirme Kurulu kararı ile; 2014 yılı terfi döneminde, bir üst rütbeye terfi durumu görüşülmek üzere değerlendirmeye alınan 365 komiserden 247'sinin terfi ettirilmesine karar verilmiş, davacı hakkında ise "terfi etmez" kararı verilmiştir.

Bunun üzerine, davacının başkomiser rütbesine terfi ettirilmemesine ilişkin söz konusu kararın iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kalınan özel hizmet tazminatından doğan maaş farklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun, davacının terfi değerlendirmesinin yapıldığı 2014 yılı itibarıyla yürürlükte bulunan ve 4638 sayılı Yasa ile değişik 55. maddesinde; terfilerin kıdem ve liyakata göre yapılacağı, rütbeler için belirlenen zorunlu bekleme süreleri sonunda bir üst rütbeye terfi edebilmek için üst rütbede boş kadro bulunması ve bekleme süresi içindeki yıl sayısı kadar iyi veya çok iyi performans değerlendirme puanı alınmış olması gerektiği;

polis amirlerinin bir üst rütbeye terfiinde bu rütbedeki fiili çalışma süresinin ve kıdem sırasının tesbitinde bulunulan rütbeye terfi tarihinin esas alınacağı, kıdem sırasının, Emniyet Genel Müdürlüğünce her yıl mart ayında topluca Teşkilata duyurulacağı ve terfi ve atamaların, kanuni zorunluluk halleri dışında her yıl haziran ayında topluca yapılacağı hükme bağlanmıştır.

Anılan Kanun'a dayanılarak çıkarılan ve yine dava konusu işlem tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan 10/08/2001 günlü, 24489 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışmalarına İlişkin Yönetmelik'in 9. maddesinde, polis amirlerinin rütbelere terfilerinin aynı Yönetmelik'in 11. maddesinde belirtilen şartları taşımak kaydıyla kıdem ve liyakata göre yapılacağı.

11. maddesinde, polis amirlerinin bir üst rütbeye yükselmesi için, üst rütbede boş kadronun bulunmasının; bulunduğu rütbede 10. maddede gösterilen bekleme süresi kadar fiilen çalışmış olmanın; bekleme süresi içerisinde, zorunlu en az bekleme süresi kadar iyi veya çok iyi performans değerlendirme puanı almış olmanın.

3. sınıf emniyet müdürlüğünden 2. sınıf emniyet müdürlüğüne terfi edebilmek için yapılacak yazılı sınavda başarılı olmak ve yöneticilikle ilgili hizmet içi eğitimi başarı ile tamamlamış olmanın gerektiği. 15. maddesinde, kıdemin tespitinde, polis amirlerinin bulundukları rütbeye atandıkları tarih ve rütbe terfiinde değerlendirilen çalışma sürelerinin esas alınacağı.

16. maddesinde, kıdem sırasının tespitinde; bulunulan rütbeye atanma tarihi önce olanın, aynı tarihte terfi edenlerden, son üç performans değerlendirme puanlarının ortalaması yüksek olanın, performans değerlendirme puanlarının ortalamasının eşitliği halinde bulunduğu rütbede ödül ve başarı belgesi fazla olanın, ödül ve başarı belgelerinin sayıca eşitliği halinde ise sicil numarası daha küçük olanın, diğerine göre daha kıdemli sayılacağı.

24. ve 25. maddelerinde ise, Merkez ve Yüksek Değerlendirme Kurullarının, terfi edecek personel hakkında; bulunduğu rütbede, affa uğramış olsa bile, adli mercilerce verilen kararlar ve bu kararlara dayanak olan fiillerini, bulunduğu rütbede, affa uğramış olsa bile, disiplin kurullarınca verilen disiplin cezalarını veya soruşturma bilgilerini ve bu soruşturmalara dayanak olan fiil ve hareketlerini, performans değerlendirme, ödül ve başarı belgesi bilgilerini, meslek içerisindeki bilgi, beceri ve davranışlarını değerlendirerek edinecekleri kanaate göre oy çokluğu ile karar verecekleri kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen Yasa ve Yönetmelik kurallarının birlikte değerlendirilmesinden; bir amirin bir üst rütbeye terfi ettirilip ettirilemeyeceği konusundaki temel iki ölçütün, kıdem ve liyakat olduğu anlaşılmaktadır.

Buna göre, bir terfi döneminde terfi etmeyi hak eden amirlerin kıdemlerine göre sıralanmasından sonra, belirlenen sıralamaya göre her birinin liyakat yönünden değerlendirilmesi, liyakat yönünden yeterli görülenlerin terfi ettirilmesi, yeterli görülmeyenlerin ise terfi ettirilmemesi gerekmektedir.

Liyakatin yerinde olup olmadığının değerlendirilmesinde ise personelin aldığı sicil, ödül ve takdirnameler, eğitim ve öğrenimle kazanılan bilgi, beceri ve davranışlar ile geçmişte alınmış cezalar, geçirilen ve devam eden soruşturmaların niteliği bir bütün olarak dikkate alınmalıdır.

Uyuşmazlıkta; davacının bir üst rütbeye terfi durumu değerlendirilirken, kıdemin yanı sıra bulunduğu rütbede hakkında yürütülen soruşturma bilgilerinin ve bu soruşturmalara dayanak olan tüm eylemlerinin liyakat değerlendirmesinde dikkate alınacağı açık olup, İdare Mahkemesince, davacı hakkında açılan ve meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılması teklif edilen soruşturmaya konu fiilerin niteliği ve ağırlığı gözönüne alınmak suretiyle davanın reddi yolunda karar verilmiş ise de, öncelikle davacı hakkında yürütülen ve meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılması teklif edilen soruşturmanın akıbeti,

bu işlem ya da işlemlere karşı idari yargıda dava açılıp açılmadığı, idarece davacıya herhangi bir disiplin cezası verilip verilmediği hususlarının araştırılması, 2014 yılına ilişkin terfi listesinin ara kararıyla davalı idareden istenilerek,

davacının bir üst rütbeye terfisine ilişkin olarak yapılacak değerlendirmede, bir bütün olarak tüm liyakat koşullarının (terfi listesinde yer verilmeyen uyarma-kınama-aylıktan kesme cezaları, yazılı-sözlü sınav ve yöneticilikle ilgili hizmet içi eğitim sonunda yapılan sınav notlarına ilişkin bilgiler ve adli-idari soruşturma bilgileri vb.) araştırılması ve bu koşulların, kıdem dikkate alınmaksızın, terfi listesinde yer alıp terfi eden tüm personele kıyasla davacı açısından eşit,

objektif ve istikrarlı şekilde uygulanıp uygulanmadığı ve davacının kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin adli ve idari işlemlerin akıbeti değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekirken, anılan araştırma ve değerlendirme yapılmaksızın verilen kararda hukuki isabet görülmemiştir.