Danıştay 2. Daire E.2021/14155 K.2025/3690

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti

...

İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının "basit kasten yaralama", "kişiyi hürriyetinden yoksun kılma" ve "görevi kötüye kullanma" suçlarından mahkumiyetle sonuçlanan ve devam eden yargılamalarının bulunduğu, öte yandan görev yaptığı birliklerde muhtelif fiillerinden dolayı kesinleşen disiplin cezaları aldığı hususları gözetildiğinde, davacı hakkındaki ceza yargılamaları ile disiplin cezalarının Devletin ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin itibarına zarar verecek nitelikte olduğu, bu haliyle davacının kamu görevlisi olma nitelik ve yeterliliğini yitirdiği,

bu durum karşısında kamu hizmetlerinde istihdam edilmesinin kamu yararına aykırılık teşkil ettiği, bahse konu eylemleri dolayısıyla davacının silahlı kuvvetlerden ayırma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı; davacı tarafından, her ne kadar 668 sayılı Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararname'nin 20. maddesi uyarınca hakkında Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümlerinin uygulanması gerektiği ileri sürülmüş ise de;

dava konusu işlemin onay tarihinin 22/06/2016 olduğu gözetildiğinde anılan KHK düzenlemesinden önce tesis edilen işlemde 6413 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanmasında hukuka aykırılık bulunmadığı; davacı tarafından, devam eden yargılamalarına ilişkin fiillerinin zamanaşımına uğradığı belirtilmekte ise de, dava konusu silahlı kuvvetlerden ayırma cezasının doğrudan o fiillerin karşılığı bir ceza olmadığı,

dava konusu işlemin davacının disiplinsizlik teşkil eden fiilleri ile devam eden yargılamalarının birlikte değerlendirilmesinin sonucu olarak Devletin ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin itibarına zarar verecek nitelikte olduğunu ortaya koyduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemde ceza verme zamanaşımının gerçekleştiği sonucuna da ulaşılmadığı gerekçesiyle davanın reddine hükmedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; davacının talimatı ile 25/11/2014 tarihinde taksici A.S.'nin Jandarma Komutanlığına götürüldüğü, burada davacı tarafından darp edildiği, anılan şahsın yaklaşık üç saat hukuka aykırı bir şekilde karakolda tutulduktan sonra herhangi bir işlem yapılmadan serbest bırakıldığı; davacı tarafından işlendiği açık olan bu fiillerin disiplin kurulunun karar verdiği tarihte 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Kanunu'nun "Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasını gerektiren disiplinsizlikler" başlıklı 20. maddesinin 1/c bendi kapsamında olduğu,

dava devam ederken yürürlüğe giren 7068 sayılı Kanun'un Geçici 1/1. maddesi uyarınca bu ceza 7068 sayılı Kanun hükümleri uyarınca verilmiş addolunduğundan, davacının eyleminin anılan Kanun'da hangi disiplin cezası kapsamında olduğunun ve lehe bir düzenleme olup olmadığının incelenmesi gerektiği, davacının eyleminin meslekten çıkarma cezasını gerektiren 7068 sayılı Kanun'un 8/6-ç maddesi kapsamında olduğu, lehe bir düzenlemenin olmadığı;

bu durumda, davacı tarafından işlendiği sabit olan yukarıda yer verilen fiillerin disiplin kurulunun karar verdiği tarihte 6413 sayılı Kanun'un 20. maddesinin 1/c bendi kapsamında ve dava devam ederken yürürlüğe giren 7068 sayılı Kanun'un 8/6-ç maddesi kapsamında olduğu görüldüğünden dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı;

davacı tarafından, olayda zamanaşımı dolduktan sonra karar verildiği iddia edilmekte ise de, ilgili mevzuat hükümleri uyarınca zamanaşımı süresinin disiplin cezasını gerektiren durumun disiplin amiri tarafından tespit edilmesinden itibaren başlayacağı, disiplin amirinden ise disiplin cezasını vermeye yetkili amirin anlaşılması gerektiği, somut olayda silahlı kuvvetlerden ayırma cezasını vermeye yetkili disiplin amiri yüksek disiplin kurulu olduğundan zamanaşımı süresinin, eylemin yüksek disiplin kurulunun bilgisine girdiği tarihten başlaması gerektiği,

davacının silahlı kuvvetlerden ayırma cezası ile tecziyesine ilişkin teklifin 14/03/2016 günlü Erzurum Jandarma Bölge Komutanlığı yazısıyla Jandarma Genel Komutanlığına gönderildiği, davacıya isnat olunan eylemin en erken bu tarihte (14/03/2016) yüksek disiplin kurulunun bilgisine girdiği açık olduğundan, davaya konu disiplin cezasının bu tarihe göre zamanaşımı süresi içinde (26/05/2016 tarihinde) verilmiş olduğu görüldüğünden bu iddiaya itibar edilmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun gerekçeli reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından özetle; dava konusu işlemin kendisinin tabi olmadığı bir mevzuata göre verildiği, zira işlemin onay tarihinde kendisinin Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'ne tabi olduğu, 668 sayılı KHK ile getirilen düzenleme nedeniyle TSK personeli olmadığı ve kendisine TSK'dan ayırma cezası verilemeyeceği, basit yaralama ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarını işlediğinin sabit olmadığı, basit yaralama suçu nedeniyle verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına dayanılarak işlem tesis edilmesinin masumiyet karinesine aykırı olduğu,

5352 sayılı Adli Sicil Kanunu ihlal edilerek hükmün açıklanmasının geri bırakılması kayıtlarına ulaşıldığı ve bu kayıtlara istinaden işlem tesis edildiği, isnat edilen fiillerin gerçekleştiği tarihte psikolojik sorunlarının olduğu, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu nedeniyle verilen cezanın temyiz aşamasında olduğu ve kesinleşmediği, görevi kötüye kullanma suçu nedeniyle verilen cezanın mevzuata göre devlet memurluğundan çıkarma sonucunu doğurmayacağı, 6413 sayılı Kanun'a tabi olduğu varsayılsa bile isnat edilen ve dava konusu işleme neden olan fiillerin zamanaşımına uğradığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Ardahan ili, Çıldır İlçe Jandarma Komutanlığında ... olarak görev yapan davacının, TSK Disiplin Kanunu'nun 13. ve 20/1-c maddeleri ile TSK Yüksek Disiplin Kurulları Yönetmeliği'nin 9/1-c maddesi uyarınca "silahlı kuvvetlerden ayırma" cezasıyla tecziyesine yönelik ... günlü, ... sayılı Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu'nun "Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası" başlıklı 13. maddesinde silahlı kuvvetlerden ayırma işleminin usul ve esasları belirtilerek aynı Kanun'un "Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasını gerektiren disiplinsizlikler" başlıklı 20. maddesinin 1/c bendinde.

"Hizmete engel davranışlarda bulunmak: Devletin ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin itibarına zarar verecek nitelikte tutum ve davranışlarda veya ağır suç veya disiplinsizlik teşkil eden fiillerde bulunmaktır." fiili Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasını gerektiren disiplinsizlikler arasında sayılmış, "Zamanaşımı" başlıklı 39/3. maddesinde.

"Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasını gerektirecek durumun oluştuğunun disiplin amirleri tarafından tespit edilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde disiplin cezasını gerektiren fiil ve hâllerin işlendiği tarihten itibaren beş yıl geçtikten sonra aynı sebeple yüksek disiplin kurulu tarafından ceza verilemez." hükmüne, 39/4. maddesinde.

"Fiilin disiplin cezasını gerektirdiği savcılık, mahkeme, disiplin kurulu tarafından anlaşılırsa, yukarıdaki fıkralarda belirtilen zamanaşımı süreleri, bu konu ile ilgili karar veya hükmün kesinleşerek evrakın yetkili makama iade edildiği tarihten itibaren başlar." hükmüne yer verilmiştir.

12/04/2014 günlü, 28970 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Türk Silahlı Kuvvetleri Yüksek Disiplin Kurulları Yönetmeliği'nin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihteki haliyle "Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasını gerektiren disiplinsizlikler" başlıklı 9. maddesinin 1/c bendinde; "Hizmete engel davranışlarda bulunmak: Devletin ve Türk Silahlı kuvvetlerinin itibarına zarar verecek nitelikte tutum ve davranışlarda veya ağır suç veya disiplinsizlik teşkil eden fiillerde bulunmaktır." kuralı yer almıştır.

08/03/2018 günlü, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7068 sayılı Kanun'un Geçici 1. maddesinde; "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce 657 sayılı Kanun, 6413 sayılı Kanun ve 3201 sayılı Kanun ile 23/3/1979 tarihli ve 7/17339 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümlerine göre resen veya yetkili disiplin kurullarınca verilmiş olan disiplin cezaları bu Kanun hükümleri uyarınca verilmiş addolunur" hükmüne yer verilmiş, aynı Kanun'un 8/6-ç maddesinde "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak" meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava dosyasının incelenmesinden.

Ardahan ili, Çıldır İlçe Jandarma Komutanlığında astsubay olarak görev yapan davacının, Muğla ili, Köyceğiz İlçe J.K.lığı emrinde Per.Loj.Ks.A. olarak görevli olduğu sırada, 366 kalem ordu malının eksik olduğunun tespit edilmesi üzerine, davacı hakkında "görevi kötüye kullanmak" suçundan İzmir Güzelyalı Hava Eğitim K.lığı Askeri Savcılığı tarafından 21/01/2015 tarihinde iddianame hazırlandığı ve İzmir Güzelyalı Hava Eğitim K.lığı Askeri Mahkemesine gönderildiği,

öte yandan davacının, Ardahan ili, Hanak İlçe J.K.lığında görevli olduğu sırada, "uzman çavuş arkadaşı E.A. ile Ardahan ili, Posof İlçesinde bulunan bir gazinoya gittikleri, burada bir şahıs ile tartıştıkları sırada söz konusu şahsın tanıdığı olan A.S.'nın tarafları ayırmaya çalıştığı, bu olaydan yaklaşık bir hafta sonra A.S. isimli taksicinin başka bir restorana müşteri bıraktığı sırada yine davacı ve arkadaşı uzman çavuş E.A.'nın orada olduğu, E.A.'nın davacının talimatıyla diğer uzman çavuş olan E.E.'yi arayarak anılan şahsın plakasını verdiği ve söz konusu şahsın şahsi husumet dolayısıyla karakola götürülmesini istediği,

E.E.'nin yanına birkaç eri alarak gece saatlerinde devriye çıktığı, bir müddet sonra söz konusu şahsı durdurduğu, araçtan alkol kokusu geldiğini söyleyerek şahsı karakola götürdüğü, yaklaşık 10 dakika sonra davacı ve diğer uzman çavuş E.A.'nın karakola geldiği, davacının sandalyede oturan şahsa tekmeyle vurduğu, odadaki askerlerin araya girerek ayırmaya çalıştığı ve şahsı başka odaya götürdüğü,

davacının bu odaya da gelerek şahsın ağzını ve boğazını sıktığı, şahsın yaklaşık 3 saat karakolda tutulduktan sonra işlem yapılmadan bırakıldığı" iddiaları hakkında Hanak Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturmada "hakaret, tehdit" suçundan kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildiği, ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... günlü, E:...

K:... sayılı kararıyla "basit kasten yaralama" suçu dolayısıyla 3.000,00-TL adli para cezası, "kişiyi hürriyetinden yoksun kılma" suçu dolayısıyla da 3 yıl, 4 ay hapis cezasına hükmedildiği ve kararın hapis cezasına ilişkin kısmının temyiz aşamasında olduğu, davacının söz konusu eylemleri ve yargılamaları nedeniyle, Devletin ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin itibarına zarar verecek nitelikte tutum ve davranışlarda veya ağır suç veya disiplinsizlik teşkil eden fiillerde bulunduğu kanaatine ulaşıldığından dava konusu 26/05/2016 tarihli işlemle silahlı kuvvetlerden ayırma cezasıyla cezalandırılmasına karar verildiği,

bu işlemden sonra mevzuatta meydana gelen değişiklikler nedeniyle bu cezanın 12/10/2016 tarihinde İçişleri Bakanı tarafından onaylanması üzerine anılan işlemin iptali istemiyle temyizen bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, resen inceleme yetkisi kapsamında UYAP ortamında yapılan incelemede, ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... günlü, E:...

K:... sayılı kararıyla, davacının "basit kasten yaralama" suçundan dolayı 3.000,00-TL adli para cezası ile cezalandırıldığı ve bu ceza yönünden hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, anılan kararın itiraz edilmeksizin 07/10/2015 tarihinde kesinleştiği, aynı Mahkeme kararıyla davacı hakkında "kişiyi hürriyetinden yoksun kılma" suçundan verilen 3 yıl, 4 ay hapis cezasının Yargıtay ...

Ceza Dairesinin ... tarihli, E:..., K:... sayılı kararıyla onanarak 07/11/2023 tarihinde kesinleştiği. İzmir Güzelyalı Hava Eğitim Komutanlığı Askeri Savcılığının 21/01/2015 tarihli iddianamesi sonucu açılan davada ise, ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla, davacının görevi kötüye kullanmak suçundan dolayı 1.500,00-TL adli para cezasıyla cezalandırıldığı ve kararın istinaf edilmeden 03/12/2018 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Ceza mahkemelerinin yukarıda yer verilen kararlarıyla davacı tarafından işlendiği açık olan fiillerin, disiplin kurulunun karar verdiği tarihte 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Kanunu'nun "Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasını gerektiren disiplinsizlikler" başlıklı 20. maddesinin 1/c bendi kapsamında olduğu, dava devam ederken yürürlüğe giren 7068 sayılı Kanun'un Geçici 1/1. maddesi uyarınca bu ceza 7068 sayılı Kanun hükümleri uyarınca verilmiş addolunduğundan;

davacının eyleminin anılan Kanun'da yer alan hangi disiplin cezası kapsamında olduğunun ve lehe bir düzenleme olup olmadığının incelenmesi gerektiği, bu doğrultuda yapılan inceleme sonucunda, davacının eyleminin meslekten çıkarma cezasını gerektiren 7068 sayılı Kanun'un 8/6-ç maddesi kapsamında olduğu, lehe bir düzenlemenin bulunmadığı görülmektedir.

Bu durumda; davacı tarafından işlendiği sabit olan yukarıda yer verilen fiillerin disiplin kurulunun karar verdiği tarihte 6413 sayılı Kanun'un 20. maddesinin 1/c bendi kapsamında ve dava devam ederken yürürlüğe giren 7068 sayılı Kanun'un 8/6-ç maddesi kapsamında olduğu görüldüğünden dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.

Öte yandan; davacı tarafından ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğradığı ileri sürülmekte ise de, 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu'nun "Zamanaşımı" başlıklı 39. maddesinin 4. fıkrasında, "Fiilin disiplin cezasını gerektirdiği savcılık, mahkeme, disiplin kurulu tarafından anlaşılırsa, yukarıdaki fıkralarda belirtilen zamanaşımı süreleri, bu konu ile ilgili karar veya hükmün kesinleşerek evrakın yetkili makama iade edildiği tarihten itibaren başlar." hükmünün yer aldığı, davacı hakkında verilen ceza mahkemesi kararlarının yukarıda yer verilen kesinleşme tarihleri dikkate alındığında zamanaşımının oluşmadığı ve işlemde bu yönüyle de hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmaktadır.