Danıştay 2. Daire E.2021/15275 K.2023/5031

Dava Konusu İstem

Hatay İli, ... İlçe Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacının, "amirin emrini yapmamak" fiilini işlediğinden bahisle, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün 10. maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılması gerekmekte ise de, anılan Tüzüğün 15. maddesi uygulanmak suretiyle "24 ay uzun süreli durdurma cezası" ile cezalandırılmasına,

öğrenim durumu itibariyle yükselebileceği kadronun son kademesinde bulunduğundan cezanın, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesi gereğince brüt aylığının 1/4 oranında kesilmesi şeklinde uygulanmasına ilişkin Hatay İl Polis Disiplin Kurulunun... günlü, ... sayılı kararının (9-b maddesindeki eylemi nedeniyle) iptali ile yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : Danıştay Beşinci Dairesinin 11/03/2019 günlü, E:2016/23630, K:2019/1857 sayılı bozma kararına uyularak verilen ... İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla.

Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünde öngörülen ve davacı hakkında önerilen "meslekten çıkarma" cezasının Genel Müdürlük Yüksek Disiplin Kurulunda görüşülmesi, Tüzüğün 15. maddesinde belirtilen şartların varlığı halinde bir derece aşağı cezanın uygulanması kararının da, meslekten çıkarma cezasında olduğu gibi, 3201 sayılı Kanun'un Ek 7. maddesinde yer alan hüküm gereğince valinin önerisi, Genel Müdürlük Yüksek Disiplin Kurulunun görüşü ve Bakanın onayı ile kesinleşmesi gerektiğinden, İl Polis Disiplin Kurulunda görüşülüp karara bağlanarak,

valinin onayı ile tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline, tazmin isteminin kabulüne, varsa işlemden kaynaklı davacının yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının davanın açıldığı 01/10/2014 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Daire Kararının Özeti : Davalı idarenin temyiz başvurusu üzerine Danıştay Beşinci Dairesinin 15/10/2020 günlü, E:2021/4481, K:2021/4401 sayılı kararıyla, İdare Mahkemesi kararı onanmıştır.

KARAR DÜZELTME TALEBİNDE

BULUNANIN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, 3201 sayılı Kanun'da meslekten çıkarma cezası dışındaki kararların Valinin Onayı ile kesinleşeceğinin öngörüldüğü, disiplin kurulunda meslekten çıkarma cezası verilmesi görüşü oluşmadığı için dosyanın, Genel Müdürlük Yüksek Disiplin Kuruluna gönderilmediği, dava konusu işlemin mevzuata uygun olarak yetkili kurulca tesis edildiği ileri sürülerek, Danıştay Beşinci Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Karar düzeltme isteminin kabulü ile Daire kararının kaldırılarak İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, doğrudan Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, davalı idarenin karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Beşinci Dairesinin 15/10/2020 günlü, E:2021/4481, K:2021/4401 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlığın esası yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Hatay İli, ... İlçe Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacının, Emniyet Genel Müdürlüğünün merkez ve taşra teşkilatına dağıtımlı olarak yayımladığı "Sendika Kurma ve Sendikalara Üye Olma" içerikli "Emir Tebliği" konulu yazısına uymayarak Emniyet Sen'in 2-3 Mart 2013 tarihinde Ankara'da yapılan genel kurul toplantısına katılarak amirin emrine itaat etmediği,

emre itaatsizliğin ülke geneline yayılan olumsuzluklara neden olduğundan bahisle hakkında düzenlenen soruşturma raporundaki teklife dayalı olarak Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün 10. maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılması gerekmekte ise de, anılan Tüzüğün 15. maddesi uygulanmak suretiyle "24 ay uzun süreli durdurma cezası" ile cezalandırılmasına,

öğrenim durumu itibariyle yükselebileceği kadronun son kademesinde bulunduğundan cezanın, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesi gereğince brüt aylığının 1/4 oranında kesilmesi şeklinde uygulanmasına ilişkin Hatay İl Polis Disiplin Kurulunun...günlü, ... sayılı kararının tesis edilmesi üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan haliyle 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun Ek 5. maddesinde; "Disiplin kurullarının disiplin cezası verebilecekleri personel ve uygulamaya yetkili oldukları cezalar aşağıda gösterilmiştir.

A) İl Polis Disiplin kurulları, kuruldukları il emniyet kadrosundaki:

1. Polis memurları, çarşı ve mahalle bekçileri ile atanması il makamlarına ait personele bütün disiplin cezalarını,

2. Komiser muavini, komiser ve başkomiserlere meslekten çıkarma cezası dışında kalan öteki disiplin cezaları,

...

Verebilir.

..." hükmüne, Ek 7. maddesinde de; "Disiplin Kurulunca verilen kararlardan:

A) İl Polis Disiplin Kurulunun polis memurları hakkında verilen meslekten çıkarma cezası dışındaki kararları Valinin; polis memurları hakkında verilen meslekten çıkarma cezası kararları Valinin önerisi, Genel Müdürlük Yüksek Disiplin Kurulunun görüşü ve Bakanın onayı ile;

...

Kesinleşir.

..." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava dosyasının incelenmesinden; yapılan soruşturma sonucunda İl Polis Disiplin Kurulunca, davacıya isnat edilen fiilin Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 10. maddesinde yer aldığı ve karşılığının meslekten çıkarma cezası olduğu sonucuna varılmakla birlikte, aynı Tüzüğün 15. maddesi uyarınca alt ceza uygulanarak davacının, 24 ay uzun süreli durdurma cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği görülmektedir.

Yukarıda yer verilen 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun ilgili hükümlerinde il polis disiplin kurullarının, kuruldukları il emniyet kadrosundaki polis memurlarına ait bütün disiplin cezalarını verebileceği, ancak nihai ceza olarak meslekten çıkarma cezası uygulanması durumunda ek bir usulü güvence kapsamında bu cezanın Valinin önerisi, Genel Müdürlük Yüksek Disiplin Kurulu görüşü ve Bakan onayı ile kesinleşeceği hüküm altına alınmıştır.

Başka bir anlatımla, Emniyet Teşkilat Kanunu'nun Ek 5. ve Ek 7. maddeleri incelendiğinde; kanun koyucu tarafından İl Polis Disiplin Kurulunca cezanın teklif edildiği ve Bakanlık Makamınca cezanın verildiği bir sistemin öngörülmediği, ceza verme yetkisinin doğrudan il polis disiplin kuruluna ait olduğu, ancak bu noktada sonuç cezanın, meslekten çıkarma cezası olması durumunda, polis memurları bakımından ikinci bir incelemeden sonra bu yaptırımın uygulanmasının amaçlandığı anlaşılmaktadır.

Nitekim, 19/02/1980 günlü, 2261 sayılı Kamu Güvenliğine ve Kolluk Hizmetlerine İlişkin Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Bunlara Yeni Hükümler Eklenmesi Hakkında Kanun ile 3201 sayılı Kanun'a "Ek Madde 2" olarak eklenen ve daha sonra 11/09/1987 günlü, 291 sayılı KHK ile "Ek Madde 5" olarak teselsül edilmiş olan maddenin gerekçesinde.

"Emniyet örgütünde kurulacak disiplin kurullarının ceza verebilecekleri personel ve uygulayacakları cezalar bakımından yetki sınırlarını belirlemektedir.

Maddeye egemen olan görüşe göre, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunundaki, disiplin kurullarını ceza vermek için sadece görüş bildiren bir yer kabul eden ve ceza verme yetkisini merkezdeki atamaya yetkili amire bırakan sistem bırakılmakta ve disiplin kurulları, gösterilen yetki sınırları çerçevesinde disiplin cezası vermede birer karar yeri durumuna getirilmektedir.

Böylece 657 sayılı Kanuna göre bugüne kadar uygulamada karşılaşılan, işlerin merkezde toplanması yüzünden disiplin cezalarının geç verilmesinden doğan sakınca giderilecek ve disiplin işleri büyük bir hız kazanmış olacaktır." şeklinde ifade edilen hususlar ile de, bu duruma işaret edilmekte ve işlerin merkezde toplanması yüzünden disiplin cezalarının geç verilmesinden doğan sakınca giderilerek, disiplin işlerine hız kazandırılması hedeflenmektedir.

Olayda, meslekten çıkarma cezası yerine alt ceza uygulanmak suretiyle verilen ''24 ay uzun süreli durdurma'' cezası bakımından İl Polis Disiplin Kurulunun bu cezayı vermeye yetkili makam olduğu, ceza verme yetkisine sahip olan kurulun alt ceza uygulaması konusunda da yetkisinin bulunduğu ve nihai cezanın meslekten çıkarma cezası olmaması nedeniyle Yüksek Disiplin Kurulu görüşü ve Bakan onayı ile değil, 3201 sayılı Kanun'un Ek 7. maddesi uyarınca Valinin onayıyla kesinleşeceği sonucuna varıldığından, belirtilen usulde tesis edilen dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka aykırılık görülmemiştir.

Bu itibarla, uyuşmazlığın esasının incelenerek bir karar verilmesi gerekirken, dava konusu işlemin yetkili makam tarafından tesis edilmediği gerekçesiyle iptali ve tazmin isteminin kabulü yolunda verilen idare mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 28/03/2022 günlü, E:2021/1718, K:2022/1034 sayılı kararı da bu yöndedir.