Danıştay 2. Daire E.2021/15600 K.2023/6276

Dava Konusu İstem

Dava; polis memuru olan davacının, Bilecik İl Emniyet Müdürlüğü kadrosunda görev yaptığı dönemde, "izinsiz olarak görevli bulunduğu il sınırları dışına çıkmak" suçunu işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 5/A-14. maddesi uyarınca üç günlük aylık kesimi cezası ile cezalandırılması gerekmekte ise de, anılan Tüzüğün 14. maddesi gereğince bir derece ağır ceza uygulanarak 4 ay kısa süreli durdurma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin ... günlü, ... sayılı Bilecik Valiliği İl Polis Disiplin Kurulu işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : Danıştay Beşinci Dairesinin 29/01/2020 günlü, E:2016/16860, K:2020/355 sayılı bozma kararına uyulmak suretiyle yeniden yapılan inceleme sonucunda verilen Afyonkarahisar İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; davacının işlediği ileri sürülen "izinsiz olarak görevli bulunduğu il sınırları dışına çıkmak" fiiline, dava konusu işlem tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 14. maddesi uyarınca ağırlaştırıcı sebep uygulanmak suretiyle bir derece ağır disiplin cezası verilmesi mümkün iken;

dava konusu işlem tarihinden sonra yürürlüğe giren, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 10. maddesinde, davacıya isnat edilen fiile karşılık gelen disiplin cezasına ağırlaştırıcı sebep uygulanarak bir derece ağır disiplin cezası verilemeyeceği;

bu durumda, polis memuru olan davacının Bilecik İl Emniyet Müdürlüğü kadrosunda görev yaptığı dönemde, söz konusu disiplin suçunu işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 5/A-14. maddesi uyarınca üç günlük aylık kesimi cezası ile cezalandırılması gerekmekte ise de, anılan Tüzüğün 14. maddesi gereğince bir derece ağır ceza uygulanarak 4 ay kısa süreli durdurma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı;

öte yandan, davalı idarece davacıya, işlediği ileri sürülen "izinsiz olarak görevli bulunduğu il sınırları dışına çıkmak" suçuna karşılık olarak ağırlaştırıcı sebep uygulanmaksızın üç güne kadar aylık kesimi cezası verilmesi idarenin takdirinde olup, bu yönde bir işlem tesis edilmesi ve davacı tarafından da dava konusu edilmesi halinde anılan fiilin sübut bulup bulmadığı konusundaki yargısal denetimin ayrıca yapılacağı gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; hakkında yapılan disiplin soruşturması sonucunda, davacının izinsiz olarak il dışına çıktığının tespit edilmesi üzerine verilen disiplin cezasında hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümleri" kısmının 6. fıkrası uyarınca doğrudan Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Polis memuru olan davacının, Bilecik İl Emniyet Müdürlüğü kadrosunda görev yaptığı dönemde, "izinsiz olarak görevli bulunduğu il sınırları dışına çıkmak" suçunu işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 5/A-14. maddesi uyarınca üç günlük aylık kesimi cezası ile cezalandırılması gerekmekte ise de, anılan Tüzüğün 14. maddesi gereğince bir derece ağır ceza uygulanarak 4 ay kısa süreli durdurma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin ... günlü, ... sayılı Bilecik Valiliği İl Polis Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan (mülga) Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 5/A-14 maddesinde; "İzinsiz olarak görevli bulunduğu il sınırları dışına çıkmak" fiili üç günlüğe kadar aylık kesimi cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır.

Mülga Tüzük'ün dava konusu işlem tarihinde "Yenilenme" başlığını taşıyan 14. maddesinde ise, "Disiplin cezası verilmesine neden olmuş bir eylem, işlem, tutum veya davranışın cezaların sicilden silinmesine ilişkin süre içinde yenilenmesinde bir derece ağır ceza uygulanır.

Aynı derecede cezayı gerektiren değişik eylem, işlem, tutum veya davranışlar nedeniyle verilen disiplin cezalarının üçüncü uygulanmasında da bir derece ağır ceza verilir." kuralı yer almıştır.

08/03/2018 günlü, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/3-a-8. maddesinde; "Amirinden izin almaksızın gerekli bulunduğu il sınırları dışına çıkmak" fiilinin üç günlüğe kadarı aylıktan kesme cezasını gerektirdiği hüküm altına alınmış, ancak anılan Kanun'da, Mülga Tüzük'ün 14. maddesindeki düzenlemeye yer verilmemiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlık konusu olayda; yapılan soruşturma sonucu tanzim edilen disiplin soruşturma raporu ile dosyada yer alan diğer bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde, davacının üzerine atılı olan eylemi işlediği sabit olmakla birlikte, dava devam ederken, davacının fiiline uygulanacak disiplin cezasına ilişkin mevzuatta değişiklik olması nedeniyle uyuşmazlığın çözülebilmesi için davacının işlediği fiile hangi mevzuat hükmünün uygulanması gerektiğinin de belirlenmesi gerekmektedir.

Ceza hukuku kökenli bir ilke olan ancak zaman içinde hukukun tüm dallarında geçerli bir ilke olarak benimsenen "lehe olan hükmün uygulanması ilkesi"; işlendiği zamanın hukuki normları uyarınca suç sayılan bir fiilin sonradan yürürlüğe giren bir düzenleme ile suç olmaktan çıkarılmış bulunması veya sonradan yürürlüğe giren düzenlemenin, suçun işlendiği zaman mevcut olan düzenlemeye göre suçlunun lehine sonuçlar doğurması durumunda, failin lehine olan sonraki normun daha önce işlenmiş olan fiillere uygulanmasını öngörmektedir.

İdare hukuku alanında, kural olarak idari işlemlerin yargısal denetimi tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılmaktadır. İdari işlem niteliğindeki disiplin cezasının da tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yargısal denetiminin yapılması gerekmekte ise de, lehe olan normun uygulanması ilkesinin disiplin cezaları yönünden de geçerli olduğunun kabulü gerekmektedir.

Dolayısıyla fiilin işlendiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuat ile daha sonra yürürlüğe giren mevzuat hükümleri farklı ise, disiplin cezası ile cezalandırılacak olan kişilerin lehine olan mevzuat hükmü dikkate alınmalıdır.

Bu durumda, mülga Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 14. maddesinde yer alan ve madde metninde belirtilen şartların oluşması halinde bir derece ağır ceza verilmesini gerektirir nitelikteki düzenlemeye, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'da yer verilmemesinin davacının lehine olduğu görüldüğünden, artık uygulama alanı bulunmayan tekerrür hükmü uyarınca tesis edilen işlemde hukuka uyarlık, dava konusu işlemin iptali yönünde verilen İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.