Danıştay 2. Daire E.2021/1664 K.2022/2997

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti

…İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; mahkemelerince verilen 06/01/2016 tarihli ara kararı ile; davacı hakkında 2014 dönemine ilişkin olarak performans gözlem ve takip formunun düzenlenip düzenlenmediğinin idareden sorulduğu, gelen cevabi yazıda; 2014 yılında davacının yetkili amirlerince performans gözlem ve takip formunun düzenlenmediğinin bildirildiği, bu yönüyle ilgili Yönetmelikte belirtilen usul çerçevesinde performans değerlendirme notunun verilmediği anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; davacının değerlendirme amirlerince doğru, tarafsız, objektif ve adil bir değerlendirme yapılmak suretiyle 3,25 olarak belirlenen performans puanının (iyi) bir puan olduğu, dava konusu işlemde mevzuata ve hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay (Kapatılan) Onaltıncı Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 01/08/2016 günlü, K:2016/32 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 1. fıkrası uyarınca Danıştay Beşinci Dairesine, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından ise, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin, gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... İl Emniyet Müdürlüğünde 2. sınıf emniyet müdürü rütbesinde görev yapan davacının, 2014 yılı performans değerlendirme notu 3,25 (iyi) olarak belirlenmiş, buna karşı yaptığı itirazın reddi üzerine, anılan notun iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu'nun 661 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile değişik "Personelin performansının değerlendirilmesi" başlıklı 85. maddesinin 3. fıkrasında, "Performansın iyileştirilmesi için alınması gerekli görülen tedbirleri görüşerek önerilerde bulunmak üzere, merkezde Performans Değerlendirme Kurulu oluşturulur."

04/07/2012 günlü, 28343 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Genel Müdürlüğü Kurum İçi Bireysel Performans Değerlendirme Yönetmeliği'nin dava konusu işlem tarihi itibarıyla;

"Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde, "(1) Bu Yönetmelikte geçen;...

c) Birim amiri: Emniyet Genel Müdürünü, Emniyet Genel Müdür Yardımcıları ile merkez, taşra ve yurt dışı birimlerinin rütbe bakımından en üst dereceli başkanını / müşavirini/ müdürünü/ amirini...

d) Değerlendirme amiri: Maiyetinde çalışan personelin performansını bu Yönetmelikte belirlenen esaslara göre değerlendirmekle yetkili ve görevli personeli... İfade eder."

"Değerlendirme zamanı" başlıklı 8. maddesinde; "Yıllık değerlendirme, aday memurlar hariç olmak üzere, 1 Ocak-31 Aralık tarihleri arası dönemi kapsar."

"Formlar" başlıklı 9. maddesinde; ''Personelin performansının değerlendirilmesinde "performans gözlem ve takip formu" ile "performans değerlendirme formu" olmak üzere iki form kullanılır. Personelin performans değerlendirme puanını belirleyen esas form, performans değerlendirme formudur.''

"Performans Gözlem ve Takip Formu" başlıklı 10. maddesinde; '' (...)

(2) Değerlendirme amirleri, personelinin çalışmalarını takip ederek performans değerlendirme formundaki değerlendirme ölçütleri doğrultusunda olumlu ya da olumsuz olarak kayda değer gördüğü hususları içeren mütalaalarını, Performans Bilgi Sisteminde (PBS) bulunan performans gözlem ve takip formuna tarih, konunun özeti ve konu ile ilgili mütalaasını belirterek kaydeder. (...)

(6) Personelin “Gözlenen performans ortalamanın çok üzerinde” veya “Gözlenen performans ortalamanın çok altında” ölçekleri seçilerek değerlendirilebilmesi için performans gözlem ve takip formunda ilgili performans alanlarının her birindeki performans değerlendirme ölçütlerinden en az biri için bu değerlendirmeler ile irtibatlı olacak en az bir olumlu veya olumsuz kaydın bulunması zorunludur. Bu şekilde girilen bilgilerin personelin iş performansını etkileyecek nitelikte olumsuz davranışlar içermesi gerekir. (...)''

''Performans Değerlendirme Formu" başlıklı 12. maddesinde; "(1)... performans değerlendirme formu aşağıdaki unsurları içerir. (...) b) Performans değerlendirme ölçütleri: Hakkında performans değerlendirmesi yapılan personelin, performans değerlendirilmesinde kullanılan ve performans değerlendirme alanı içerisinde bulunan görevi ile ilgili göstermesi beklenilen davranışlardır. (...) (5) Performans değerlendirme formu doldurulurken değerlendirilen personelin değerlendirme dönemi içerisindeki PBS’de yer alan; izin, rapor, ödül, sürücü belgesi sınıfı, ceza ve soruşturma bilgileri ile formun doldurulmasında ihtiyaç duyulacak diğer bilgiler, değerlendirme amirlerine PBS’de gösterilir. (...)"

"Değerlendirme Ölçeği" başlıklı 13. maddesinin 1. fıkrasında; "Performans Değerlendirme Formundaki değerlendirme ölçütlerinin karşısında aşağıdaki ölçekler yer alır ve bu ölçeklere aşağıdaki puanlar verilir.

a) "Gözlenen performans ortalamanın çok altında" ölçeği: Gözlemlenen davranışın o performans değerlendirme ölçütü için ortalamanın çok altında olduğunu ve bu davranışın çoğu zaman gerçekleştirildiğini ifade eden istisnai bir durumdur. Bu ölçeğin karşılığı 1 puandır.

d) "Gözlenen performans ortalamanın çok üzerinde" ölçeği: Gözlemlenen davranışın o performans değerlendirme ölçütü için ortalamanın çok üzerinde olduğunu, ortalamanın üzerinde fazladan gayret gösterildiğini ve bu ortalamanın üzerindeki davranışın sürekli gerçekleştirildiğini ifade eden istisnai bir durumdur. Bu ölçeğin karşılığı 5 puandır. (...)"

"Diğer hususlar" başlıklı 30. maddesinde, "(1) Bu Yönetmelikte belirtilmeyip sonradan ortaya çıkabilecek ihtilaflı hususlarla ilgili olarak uygulamanın nasıl olacağına dair Kurulca ilke kararı alınabilitr." hükümlerine yer verilmiştir.

Öte yandan; 3201 sayılı Kanun'un 85. maddesi uyarınca oluşturulan Performans Değerlendirme Kurulu'nun 27/12/2013 günlü, 2014/1 sayılı Kurul Kararı'nın 12. maddesinde, "Performans gözlem ve takip formunun aşağıda belirtilen personel hakkında doldurulma zorunluluğunun bulunmamasına;... h) Birim amirlerinin değerlendirme amiri olarak veya Yönetmeliğin 7. maddesinin kendisine verdiği yetkiye dayanarak performans değerlendirmesi yaptığı personel..." şeklinde ilke kararının alındığı anlaşılmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda anılan mevzuat hükümlerinin incelenmesinden.

Emniyet teşkilatında çalışan personelin performans değerlendirmesinde ''performans gözlem ve takip formu'' ile ''performans değerlendirme formu''nun kullanıldığı, bunlardan "performans gözlem ve takip formu"; personelin performansının yıl boyu izlenmesini, performans değerlendirme formu doldurulurken değerlendirme amirlerinin değerlendirme hatalarına düşmemelerini sağlamayı amaçlayan ve değerlendirme amirinin, doğru, tarafsız, adil ve objektif bir değerlendirme yapabilmesine imkân sağlamak amacıyla, kayıt giren amirin kanaat ve algısına dayalı mütalaasını belirttiği, esas değerlendirmeye hazırlayıcı nitelikte,

sadece değerlendirme amirlerinin göreceği ve bilgi edinme hakkı kapsamı dışında olan form olup, personelin iş performansına ilişkin değerlendirmeleri içermekte iken, "performans değerlendirme formu"nun, personelin performans değerlendirme puanını belirleyen form özelliğini taşıdığı anlaşılmaktadır.

Aynı hükümler uyarınca, performans değerlendirme formundaki değerlendirme ölçütlerinin karşısında, karşılığı 1, 2, 3, 4 ve 5 puan olan değerlendirme ölçeklerinin bulunduğu, performans gözlem ve takip formuna, bu ölçeklerden karşılığı 1 puan olan "gözlenen performans ortalamanın çok altında" ölçeği için olumsuz ve karşılığı 5 puan olan "gözlenen performans ortalamanın çok üzerinde" ölçeği için olumlu veri girişinin zorunlu olduğu, karşılığı 2, 3 ve 4 puan olan ölçekler için performans gözlem ve takip formuna veri girişi zorunluluğu bulunmasa da, performans değerlendirme puanı verme konusunda idareye tanınan takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlı olduğu ve bu açıdan yargı denetimine tabi bulunduğu kuşkusuzdur.

Uyuşmazlıkta; davacının 2. sınıf emniyet müdürü rütbesinde il emniyet müdür yardımcısı olarak görev yaptığı ve zaman zaman il emniyet müdürlüğü görevine vekalet ettiği, birinci değerlendirme amirinin il emniyet müdürü, ikinci değerlendirme amirinin ise vali olduğu, her ne kadar İdare Mahkemesince davacı hakkında performans gözlem ve takip formu düzenlenmemiş olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yönünde karar verilmiş ise de, davacının birinci amirinin, (Yönetmeliğin 4. maddesi uyarınca aynı zamanda birim amiri olan) il emniyet müdürü olduğu,

dolayısıyla 2014/1 sayılı Performans Değerlendirme Kurulu Kararları'nın 12. maddesine göre, "birim amirlerinin değerlendirme amiri olarak performans değerlendirmesi yaptığı personel" hakkında personel gözlem ve takip formu doldurulması zorunluluğunun bulunmadığı, kaldı ki, performans gözlem takip formunun, yukarıda aktarılan Yönetmelik hükmü ile nitelendirildiği üzere esas değerlendirmeye hazırlayıcı mahiyette bir form olduğu, her durumda ve koşulda düzenlenmesi zorunlu nitelikte bir form olmadığı, Yönetmelikte bu yönde amir ve açık bir düzenlemeye de yer verilmediği,

gözlem takip formuna sadece karşılığı "1" puan olan ölçek için olumsuz ve karşılığı "5" puan olan ölçek için olumlu veri girişinin zorunlu olduğu, somut olay bu çerçevede ele alındığında, davacının 2014 yılı performans puanının 3,25 olarak belirlendiği, bu puanın "iyi" olarak değerlendirilen performans puan türü olduğu, performans değerlendirme formunda yer alan performans değerlendirme ölçütleri için yapılan puanlamalarda, yukarıda anılan Yönetmeliğin 10. maddesinin 6. fıkrasında sayılan ve aynı Yönetmeliğin 13. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde tanımlanan "gözlenen performans ortalamanın çok altında" ölçeğinin seçilmediği,

dolayısıyla performans gözlem ve takip formuna olumsuz ve somut bilgi niteliğindeki kayıt girişinin zorunlu olmadığı, bu nedenle davacı hakkında gözlem takip formu düzenlenmesi zorunluluğundan da bahsedilemeyeceği dikkate alındığında, işin esasının incelenerek bir karar verilmesi gerekirken, davacı hakkında düzenlenmiş gözlem takip formu bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yolunda verilen temyiz konusu İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.