Danıştay 2. Daire E.2021/18337 K.2022/6442

1. 27/09/2019 günlü, 30901 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Vergi Müfettişlerinin Görev Yerlerinin Belirlenmesine Dair Yönetmelik'in "Yeterlik sınavından sonra görevlendirme usulü" başlıklı 15. maddesinin; 2. Bu düzenlemeye dayalı olarak, davacının görev yerinin İstanbul Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığı olarak belirlenmesine ilişkin 18/12/2019 günlü, 1064 sayılı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı işleminin iptali istenilmiştir.

DAVACININ İDDİALARI

Dava konusu Yönetmeliğin kapsam maddesinde, Yönetmeliğin vergi müfettişleri hakkında uygulanacağının düzenlendiği ve 4. maddesinde "Vergi müfettişi: Vergi Başmüfettişi ve Vergi Müfettişini ifade eder." kuralının yer aldığı, dolayısıyla vergi müfettiş yardımcılarına ilişkin kural koyan dava konusu 15. maddenin hukuka aykırı olduğu,

Vergi müfettişleri hakkında zorunlu yer değiştirme usûlünün kaldırıldığı, bu sebeple 15. maddenin vergi müfettişlerine uygulanmasının haksız uygulamalara sebebiyet vereceği, kendisine Yönetmeliğin 6. maddesinin uygulanması gerektiği, vergi müfettişlerince Türkiye'nin her yerine turneye gidildiği, yer değişikliği işleminin anlamsız olduğu,

Vergi müfettişliğine Cumhurbaşkanı tarafından atandığı, yer değiştirme işlemlerinin de aynı usûlde yapılması gerektiği,

16 tercihin hepsinin yapılması zorunlu tutulduğu için tercih yaptığı, kadroların dengeli dağıtılmadığı, Antalya'ya sadece 8 kontenjan ayrıldığı, 960 kişi içinde bu sayının çok az olduğu, önceki promosyondaki vergi müfettişlerinin ilk tercihlerine yerleştikleri, bunun eşitliğe aykırı olduğu,

Yeterlik sınav sonucunun 22/02/2018 tarihinde ilan edildiği ama atamanın uzunca bir zaman sonra yapıldığı, 15. madde kapsamında bu kadar uzun süre sonra atama yapılamayacağı ileri sürülmüştür.

DAVALININ SAVUNMASI

Davaya konu işlemlerin hukuka ve mevzuata uygun olduğu,

Yönetmeliğin 15. maddesinin hem vergi müfettişlerine hem de vergi müfettiş yardımcılarına uygulanabileceği, söz konusu düzenleme ile vergi müfettişliğine yapılan atamalardaki gecikmenin görevlendirme işlemlerine yansımamasının amaçlandığı,

Yönetmeliğin 15. maddesinin sadece vergi müfettişlerine yönelik uygulanmasının, atama süreci devam eden ancak henüz ataması yapılmamış yardımcılar için haksızlık oluşturacağı, kendi iradelerinde olmayan bir durum sebebiyle başarı sırasına girememe durumuyla karşılaşacakları,

Dava konusu Yönetmeliğin dayanağının, 375 sayılı KHK'nin Ek 32. maddesi olduğu ve tesis edilen işlemlerin naklen atama değil, görevlendirme işlemleri olduğu, bu doğrultuda verilmiş Anayasa Mahkemesi ve Danıştay kararları bulunduğu savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ

Hukukun genel ilkelerine ve üst hukuk normlarına uygun kurallar içeren düzenleyici işlemde ve bu düzenlemeye dayalı olarak tesis edilen bireysel işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, bu sebeple, davanın reddi gerektiği düşünülmüştür.

DANIŞTAY SAVCISI: …

DÜŞÜNCESİ

Antalya Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığında vergi müfettiş yardımcısı olarak görev yapmakta iken, 06/11/2019 günlü, 30940 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, 05/11/2019 günlü, 2019/374 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı ile vergi müfettişi olarak atanan davacı tarafından; 27/09/2019 günlü, 30901 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Vergi Müfettişlerinin Görev Yerlerinin Belirlenmesine Dair Yönetmeliğin "Yeterlik sınavından sonra görevlendirme usulü" başlıklı 15. maddesinin; bu düzenlemeye dayalı olarak, davacının görev yerinin İstanbul Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığı olarak belirlenmesine ilişkin 18/12/2019 günlü, 1064 sayılı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı işleminin iptali istenilmektedir.

375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ''Vergi Müfettişi İstihdamı'' başlıklı Ek 32. maddesinin (Ek: 2/7/2018 - KHK-703/178 md.) (Değişik:5/12/2019-7194/51 md.) 5. fıkrasında;

''Performans değerlendirme sisteminin oluşturulması ve yönetimi ile Vergi Müfettişlerinin görev, yetki ve sorumlulukları, mesleğe alınmaları, yetiştirilmeleri, yeterlikleri, yükselmeleri, görevlendirilmeleri ve yer değiştirmelerine ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.'' hükmü yeralmıştır.

27/09/2019 günlü, 30901 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Vergi Müfettişlerinin Görev Yerlerinin Belirlenmesine Dair Yönetmeliğin ''Temel ilkeler'' başlıklı 5. maddesinde (dava tarihi itibarıyla yürürlükte olan haliyle) '' (1) Görev yerlerinin belirlenmesi işlemlerinde, Grup Başkanlıklarındaki ihtiyaçların, hizmet gereklerinin ve Başkanlıkça belirlenecek kontenjanların göz önünde bulundurulması esastır.

(2) Görev yerlerinin belirlenmesi işlemleri görev puanı üstünlüğü esasına göre yapılır.

(3) Her ikisi de Vergi Müfettişi olan eşlerden meslek kıdemi az olan, meslek kıdemi fazla olana tabidir.

(4) Bu Yönetmeliğin 14 üncü ve 15 inci maddelerinde belirtilen durumlar dışında, Vergi Müfettişleri isteğe bağlı yer değişikliğine tabidir.'' hükmüne; "Yeterlik sınavından sonra görevlendirme usulü" başlıklı 15. maddesinde (dava tarihi itibarıyla yürürlükte olan haliyle) ''(1) Vergi Müfettiş Yardımcılarından, yapılan yeterlik sınavında başarılı olanların yeterlik sınav sonucunun ilanını müteakip ilk görevlendirilmeleri, Vergi Denetim Kurulu Performans Değerlendirme Sistemi Yönetmeliğine göre Vergi Müfettiş Yardımcılarının yardımcılık dönemine ilişkin hesaplanan performans puanı ile yeterlik sınav puanının toplamından oluşan başarı sırası, tercihleri ve mazeret durumları dikkate alınarak Başkanlık tarafından ihtiyaçlar doğrultusunda tespit edilen Grup Başkanlıklarına yapılır.

(2) Birinci fıkra kapsamında görev yapacakları Grup Başkanlığı belirlenenler, ilk görevlendirmelerinin yapıldığı yılı izleyen takvim yılı başından itibaren 3 yıl geçmedikçe 6 ncı madde kapsamında yer değişikliği talebinde bulunamazlar. Bakanlık dışı geçici görevde ve ücretsiz izinde geçirilen süreler bu sürenin hesabında dikkate alınmaz.'' hükmüne; dava tarihi itibarıyla yürürlükte olan ve 31/10/2011 günlü, 28101 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliğinin ''Başkanın görev, yetki ve sorumlulukları'' başlıklı 6. maddesinin 2/ç,d. fıkrasında ''ç) (A) Grup Başkanlıklarında görev yapan Vergi Müfettişlerinin görevlendirilecekleri Grup Başkanlıklarını belirlemek.

d) Vergi Müfettişlerini görevlendirmek, verilen görevlerin uygulanışını izlemek ve çalışmalarını denetlemek.'' hükmüne yer verilmiştir.

Anayasa Mahkemesinin 29/11/2017 günlü, E:2017/51, K:2017/163 sayılı kararıyla; 178 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 29. maddesinde yer alan, vergi müfettişlerinin ''grup başkanlıklarında görevlendirilmeleri ve yer değiştirmeleri'' ibarelerinin Anayasaya aykırı olmadığına hükmedilmiştir. Vergi müfettişi kadrolarının merkez teşkilatında bulunması nedeniyle grup başkanlıkları arası yer değişikliği görevlendirme suretiyle yapılmaktadır.

Vergi Denetim Kuruluna verilen görevlerin yerine getirilmesinde uzmanlaşma ve iş bölümünün sağlanması amacıyla Türkiye'nin uygun görülen yerlerinde Bakan onayı ile kurulan Grup Başkanlıklarında görevli olan Vergi Müfettişlerinin, vergi inceleme ve denetimlerinin etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesi, vergi kayıp ve kaçağına neden olan kayıt dışı ekonominin en aza indirilmesi amaçlarıyla Grup Başkanlıklarındaki ihtiyaçlar, Başkanlıkça belirlenecek kontenjanlar ve hizmetin gerekleri de esas alınarak yapılan "yer değiştirme suretiyle görevlendirme"yi öngören dava konusu Yönetmelik hükmünde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Anılan madde kapsamında yapılacak görevlendirme işlemlerine ilişkin olarak bu kapsamda yer alan kişilerin yardımcılık dönemlerine ilişkin performans puanları ile yeterlik sınavı puanları toplamından oluşan başarı sırasına göre hazırlanan listelerin ilan edildiği, sözkonusu ilanda, grup başkanlıklarının ihtiyaçları doğrultusunda her promosyon için ayrı ayrı tespit edilen kontenjanlara yer verildiği; davalı idarece; başarı puanı davacıdan daha düşük olup adıgeçenin ilk onbir tercihinde, mazeret durumu hariç, görevlendirilen bir müfettişin olmadığı hususunun belirtildiği dikkate alındığında dava konusu işlemde de hukuka aykırılık görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği, düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, tekemmül ettiği görülen dosyada yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin ve davacının dosyanın tekemmülünden sonra duruşma talebinde bulunduğu görüldüğünden, duruşma yapılmasına gerek görülmeyerek işin gereği görüşüldü:

YARGILAMA SÜRECİ

İşbu davada, Danıştay İkinci Dairesince verilen feragat nedeniyle karar verilmesine yer olmadığı yolundaki 12/03/2020 günlü, E:2020/15, K:2020/1530 sayılı kararın Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 27/05/2021 günlü, E:2020/2555, K:2021/1090 sayılı kararı ile bozulması üzerine dosya tekemmül ettirilerek işin esası incelenmiştir.

MADDİ OLAY

Davacı, Antalya ilinde vergi müfettiş yardımcısı olarak görev yapmakta iken, yeterlik sınavında başarılı olmasının ardından 05/11/2019 tarihinde vergi müfettişi olarak atanmış; ilk görev yerinin belirlenmesi kapsamında 16 il tercihinde bulunmuş, görev yeri 18/12/2019 tarihinde 12. tercihi olan İstanbul ili olarak belirlenmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

İLGİLİ MEVZUAT

375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 32. maddesinin beşinci fıkrasında; "Performans değerlendirme sisteminin oluşturulması ve yönetimi ile Vergi Müfettişlerinin görev, yetki ve sorumlulukları, mesleğe alınmaları, yetiştirilmeleri, yeterlikleri, yükselmeleri, görevlendirilmeleri ve yer değiştirmelerine ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir." hükmüne yer verilmiştir.

1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 228. maddesinin 6. fıkrasında; "Vergi Müfettişlerinin (Vergi Başmüfettişi, Vergi Müfettişi ve Vergi Müfettiş Yardımcısı) görev yapacakları daire başkanlıklarının belirlenmesine ve değiştirilmesine ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir." hükmü yer almaktadır.

27/09/2019 günlü, 30901 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Vergi Müfettişlerinin Görev Yerlerinin Belirlenmesine Dair Yönetmeliğin "Yeterlik sınavından sonra görevlendirme usulü" başlıklı 15. maddesinin dava tarihindeki halinde; "(1) Vergi Müfettiş Yardımcılarından, yapılan yeterlik sınavında başarılı olanların yeterlik sınav sonucunun ilanını müteakip ilk görevlendirilmeleri, Vergi Denetim Kurulu Performans Değerlendirme Sistemi Yönetmeliğine göre Vergi Müfettiş Yardımcılarının yardımcılık dönemine ilişkin hesaplanan performans puanı ile yeterlik sınav puanının toplamından oluşan başarı sırası, tercihleri ve mazeret durumları dikkate alınarak Başkanlık tarafından ihtiyaçlar doğrultusunda tespit edilen Grup Başkanlıklarına yapılır.

(2) Birinci fıkra kapsamında görev yapacakları Grup Başkanlığı belirlenenler, ilk görevlendirmelerinin yapıldığı yılı izleyen takvim yılı başından itibaren 3 yıl geçmedikçe 6 ncı madde kapsamında yer değişikliği talebinde bulunamazlar. Bakanlık dışı geçici görevde ve ücretsiz izinde geçirilen süreler bu sürenin hesabında dikkate alınmaz." kuralı yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesi ve yukarıda yer verilen mevzuatın değerlendirilmesi sonucunda, yeterlik sınavında başarılı olan ve vergi müfettişi olarak atanan ya da atama süreci devam eden vergi müfettiş yardımcılarının ilk görev yerlerinin belirlenmesine ilişkin olarak öncelikle.

Başkanlıklarının ihtiyaç durumu ve mazeret durumu kabul edilenler dikkate alınarak kontenjanların belirlendiği, kontenjanlar ve başarı sırası ilan edildikten sonra tercihlerin alındığı, tercihlerin alınmasının ardından, başarı sırasına göre yerleştirme yapıldığı görülmektedir.

Başarı sırasının ise, vergi müfettiş yardımcılarının yardımcılık dönemine ilişkin performans puanı ile yeterlik sınavından aldıkları puanının toplamından elde edilen puana göre belirlendiği dikkate alındığında, yardımcılık sürecinde daha başarılı olan kimselerin tercih önceliği almasını sağlamak suretiyle vergi müfettişlerinin ilk görev yerlerinin objektif kriterler esas alınarak belirlenmesinin amaçlandığı anlaşılmaktadır.

Somut olayda; davacının başarı sırasının, 960 kişi içinde 882 olduğu ve 12. tercihine yerleştirildiği, başarı sırası davacıdan düşük olup davacının ilk 11 tercihine yerleşen 4 kişinin mazeretleri kapsamında işlem tesis edildiği, bu kişiler dışında davacıdan düşük puana sahip olup davacının önceki tercihlerine yerleşen kimsenin bulunmadığı görülmektedir.

Bu itibarla, vergi müfettişlerinin görev yerlerinin belirlenmesine ve yer değişikliklerine ilişkin usûl ve esasları düzenleme yetkisinin yönetmeliğe bırakıldığı yolundaki açık yasal düzenlemeler kapsamında getirilen ve vergi müfettişlerinin ilk görevlendirme işlemlerini nesnel kriterlere bağlayan dava konusu düzenlemede ve bu düzenlemeye uygun şekilde tesis edilen bireysel işlemde hukuka ve üst hukuk normlarına aykırılık görülmemiştir.