Danıştay 2. Daire E.2021/1879 K.2022/2351

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti

… İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; geçmiş yıl sicilleri ve performans değerlendirme notları çok iyi olarak düzenlenen 22 soruya ilişkin birinci ve ikinci değerlendirme amirleri tarafından esas alınan sorulara verilen düşük notlara ilişkin herhangi bir açıklamaya yer verilmediği, bu nedenle değerlendirmenin objektiflikten uzak bir şekilde ve daha çok kişisel kanaat ve düşüncelere göre yapıldığının anlaşıldığı, bunların dışında davacının puanının 3,02 olarak takdir edilmesini gerektirecek herhangi bir bilgi ve belgenin de dava dosyasına sunulmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline hükmedilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, performans değerlendirme puanının objektif olarak verildiği, 2014 yılı performans değerlendirme puanının 3,02 (iyi) olarak verilmiş olması nedeniyle hukuka aykırı bir durum bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Şırnak İl Emniyet Müdürlüğü emrinde başkomiser rütbesinde görev yapmakta olan davacı tarafından, 2014 yılı performans değerlendirme notunun 3,02 olarak değerlendirilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

04/07/2012 günlü, 28343 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Genel Müdürlüğü Kurum İçi Bireysel Performans Değerlendirme Yönetmeliği'nin dava konusu işlem tarihi itibarıyla "Değerlendirme zamanı" başlıklı 8. maddesinde, "Yıllık değerlendirme, aday memurlar hariç olmak üzere, 1 Ocak-31 Aralık tarihleri arası dönemi kapsar." hükmüne.

"Formlar" başlıklı 9. maddesinde, ''Personelin performansının değerlendirilmesinde performans gözlem ve takip formu ile performans değerlendirme formu olmak üzere iki form kullanılır. Personelin performans değerlendirme puanını belirleyen esas form performans değerlendirme formudur.'' hükmüne.

"Performans Gözlem ve Takip Formu" başlıklı 10. maddesinde, ''(...) (2) Değerlendirme amirleri, personelinin çalışmalarını takip ederek performans değerlendirme formundaki değerlendirme ölçütleri doğrultusunda olumlu ya da olumsuz olarak kayda değer gördüğü hususları içeren mütalaalarını, PBS’ de bulunan performans gözlem ve takip formuna tarih,

konunun özeti ve konu ile ilgili mütalaasını belirterek kaydeder. (...) (6) Personelin 'Gözlenen performans ortalamanın çok üzerinde' veya 'Gözlenen performans ortalamanın çok altında' ölçekleri seçilerek değerlendirilebilmesi için performans gözlem ve takip formunda ilgili performans alanlarının her birindeki performans değerlendirme ölçütlerinden en az biri için bu değerlendirmeler ile irtibatlı olacak en az bir olumlu veya olumsuz kaydın bulunması zorunludur.

Bu şekilde girilen bilgilerin personelin iş performansını etkileyecek nitelikte olumsuz davranışlar içermesi gerekir. (...) (8) (...) performans gözlem ve takip formunun doldurulup doldurulmayacağı ve buna ilişkin hususlar Kurul tarafından alınacak ilke kararları ile belirlenir. (...)'' hükmüne;

''Performans Değerlendirme Formu" başlıklı 12. maddesinde, "(1) Personelin kimlik bilgileri, çalıştığı birim ve görevine ilişkin bilgilerin de yer aldığı performans değerlendirme formu aşağıdaki unsurları içerir. (...) b) Performans değerlendirme ölçütleri: Hakkında performans değerlendirmesi yapılan personelin, performans değerlendirilmesinde kullanılan ve performans değerlendirme alanı içerisinde bulunan görevi ile ilgili göstermesi beklenilen davranışlardır. (...) (5) Performans değerlendirme formu doldurulurken değerlendirilen personelin değerlendirme dönemi içerisindeki PBS’de yer alan;

izin, rapor, ödül, sürücü belgesi sınıfı, ceza ve soruşturma bilgileri ile formun doldurulmasında ihtiyaç duyulacak diğer bilgiler, değerlendirme amirlerine PBS’de gösterilir. (...)" hükmüne. "Değerlendirme Ölçeği" başlıklı 13. maddesinin 1. fıkrasında, "Performans Değerlendirme Formundaki değerlendirme ölçütlerinin karşısında aşağıdaki ölçekler yer alır ve bu ölçeklere aşağıdaki puanlar verilir.

a) 'Gözlenen performans ortalamanın çok altında' ölçeği: Gözlemlenen davranışın o performans değerlendirme ölçütü için ortalamanın çok altında olduğunu ve bu davranışın çoğu zaman gerçekleştirildiğini ifade eden istisnai bir durumdur. Bu ölçeğin karşılığı 1 puandır. d) 'Gözlenen performans ortalamanın çok üzerinde' ölçeği: Gözlemlenen davranışın o performans değerlendirme ölçütü için ortalamanın çok üzerinde olduğunu, ortalamanın üzerinde fazladan gayret gösterildiğini ve bu ortalamanın üzerindeki davranışın sürekli gerçekleştirildiğini ifade eden istisnai bir durumdur. Bu ölçeğin karşılığı 5 puandır. (...)" hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden, Emniyet Teşkilatı kadrosunda çalışan personelin performans değerlendirmesinde ''performans gözlem ve takip formu'' ile ''performans değerlendirme formu''nun kullanıldığı görülmektedir.

"Performans gözlem ve takip formu"; personelin performansının yıl boyu izlenmesini, performans değerlendirme formu doldurulurken değerlendirme amirlerinin değerlendirme hatalarına düşmemelerini sağlamayı amaçlayan ve değerlendirme amirinin, doğru, tarafsız, adil ve objektif bir değerlendirme yapabilmesine imkân sağlamak amacıyla amirin kanaat ve algısına dayalı mütalaasını belirttiği, esas değerlendirmeye hazırlayıcı nitelikte, sadece değerlendirme amirlerinin göreceği ve bilgi edinme hakkı kapsamı dışında olan form olup, personelin iş performansına ilişkin değerlendirmeleri içermekte iken; "performans değerlendirme formu", personelin performans değerlendirme puanını belirleyen form özelliğini taşımaktadır.

Anılan hükümler uyarınca, performans değerlendirme formundaki değerlendirme ölçütlerinin karşısında yer alan ve karşılığı 1, 2, 3, 4 ve 5 puan olan değerlendirme ölçeklerinin bulunduğu, performans gözlem ve takip formuna, bu ölçeklerden karşılığı 1 puan olan "gözlenen performans ortalamanın çok altında" ölçeği için olumsuz ve karşılığı 5 puan olan "gözlenen performans ortalamanın çok üzerinde" ölçeği için olumlu veri girişinin zorunlu olduğu, bunun yanında karşılığı 2, 3 ve 4 puan olan ölçekler için gözlem ve takip formuna veri girişi zorunluluğu bulunmasa da, esas işlem olan performans değerlendirme notu verme konusunda idareye tanınan takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmetinin gerekleriyle sınırlı olduğu ve bu açıdan yargı denetimine tabi bulunduğu kuşkusuzdur.

Uyuşmazlıkta, davacıya ait 2014 yılı Performans Değerlendirme Formu incelendiğinde, formda yer alan 24 adet performans değerlendirme ölçütü yönünden; iki değerlendirme amiri tarafından da tüm değerlendirme ölçütleri için aynı puanlar verilmek suretiyle; dört, beş, altı ve on dört sıra numaralı değerlendirme ölçütleri için (1) puan; iki, üç, yedi, on üç, on beş ve on yedi sıra numaralı değerlendirme ölçütleri için (2) puan; bir, dokuz, on, on altı ve on sekiz sayılı değerlendirme ölçütleri için (3) puan; sekiz, on bir, yirmi üç ve yirmi dört sıra numaralı değerlendirme ölçütleri için (4) puan;

on dokuz ve yirmi sayılı değerlendirme ölçütleri için (5) puan verilerek ortalama puanın 3,02 (iyi) olarak belirlendiği; davacı ile 21/03/2014 tarihinde bir kez performans görüşmesi yapıldığı ve davacı hakkında 2014 yılına ilişkin gözlem takip formunun sunulmadığı.

14/05/2014 tarihinde görevden uzaklaştırma tedbiri uygulandığı ve 26/07/2014 tarihinde de tutuklandığının beyan edildiği ancak gerek performas değerlendirme notlarına ilişkin ve gerekse görevden uzaklaştırma tedbirine ilişkin başkaca bilgi ve belge sunulmadığı görülmektedir.

Yukarıda aktarılan Yönetmeliğin 10. maddesinin dava konusu işlem tarihi itibarıyla yürürlükte olan şekli uyarınca, performans değerlendirme formunda yer alan performans değerlendirme ölçütlerine (1) düzeyinde puan verilerek değerlendirme yapılabilmesi için olumsuz veri girişi zorunluluğu bulunmakta olup, (2) düzeyinde puan verilerek değerlendirme yapılabilmesi için olumsuz veri girişi zorunluluğu bulunmamakta ise de, personel ile ilgili "kendisini geliştirmesi gerekir" niteliğindeki değerlendirmenin somut dayanaklarının ve personelde eksiklik olarak değerlendirilen hususların neler olduğunun gösterilmesi,

personele hangi davranışlarından ötürü ortalamanın altında bir düzeyde puan verildiğinin gerekçelerinin ortaya konulması, aynı zamanda bu davranışların yine yukarıda aktarılan Yönetmelik hükmü uyarınca "zaman zaman tekrarlandığının" da somut dayanakları ile birlikte ortaya konulması gerekmektedir. Nitekim.

Yönetmeliğin yukarıda aktarılan 11. maddesi ile "performans görüşmesi" usulünün getirildiği ve personelin "performansının yükseltilmesini sağlamak" amacıyla görüşme yapılmasının ve bu görüşmede personelin "kendisini nasıl geliştirmesi gerektiği"nin de ele alınmasının ön görüldüğü anlaşılmaktadır.

Bu durumda; "gözlenen performans ortalamanın çok altında" ve "gözlenen performans ortalamanın altında, geliştirilmeye ihtiyacı var" ölçeklerinin değerlendirme amirlerince. 2, 3, 4, 5, 6, 7, 13, 14, 15 ve 17 numaralı performans ölçütleri için seçildiği.

(1) düzeyinde puan takdirinin dayanağı olarak, herhangi bir olumsuz veri girişinin bulunmadığı, (2) düzeyinde puan takdir edilebilmesi için Performans Gözlem ve Takip Formuna olumsuz ve somut bilgi niteliğinde kayıt girişi zorunlu olmamakla birlikte, davacıya "gözlenen performans ortalamanın altında, geliştirilmeye ihtiyacı var" ölçeğine tekabül eden (2) düzeyinde puan takdir edilmesinin somut gerekçe ve dayanaklarının davalı idarece izah edilmesi gerekirken, bu hususlar ortaya konulmaksızın tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.

Şu halde; belirtilen gerekçeyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerekmekte olup, temyize konu İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmemiştir.