Danıştay 2. Daire E.2021/2383 K.2025/3999

2- ... Komutanlığı

DAVANIN KONUSU

İzmir İl Jandarma Komutanlığı Asayiş Şube Müdürlüğü Çevre Koruma Timinde THS Çevre ve Doğal Hayatı Koruma uzmanı (Çevre Mühendisi) olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (C) bendinin (a) ve (ı) alt bentleri uyarınca 1/30 oranında aylıktan kesme cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin İzmir İl Jandarma Komutanlığının ... günlü,

... sayılı işlemi ile bu işleme yaptığı itirazın reddine dair Jandarma Genel Komutanlığı Disiplin Kurulunun ... sayılı işleminin ve bu işlemin dayanağı olan Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığında Görevli Sivil Devlet Memurları Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Yönetmeliğinin 3. , 10. ve 14. maddelerinin iptali ve 1602 sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanunu'nun 20. maddesinin son fıkrasında bulunan ‘sivil memurlardır’ ibaresinin Anayasanın 157. maddesine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi amacıyla dosyanın Anayasa Mahkemesine gönderilmesi istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI

İzmir İl Jandarma Komutanlığı Asayiş Şube Müdürlüğü Çevre Koruma Timinde THS Çevre ve Doğal Hayatı Koruma uzmanı olarak görev yaptığı, kendisine verilen aylıktan kesme cezasının hukuki dayanaktan yoksun olduğu, dava konusu Yönetmeliğin yayımlandığı 1987 yılından bu yana bir değişikliğe uğramadığı, Resmi Gazetede yayımlanmadığı için içeriğine ulaşılmakta zorlanıldığı, 657 sayılı Kanuna getirilen değişiklikler ile disiplin hukukunda pek çok gelişme ve yenilik olmuşken söz konusu Yönetmeliğin çağa ayak uyduramadığı, Yönetmeliğin 3. maddesinin sendika temsilcilerinin disiplin kurullarında bulunmasını engelleyici bir madde olduğu,

10. maddenin Anayasanın 128. maddesine aykırı olduğu ve pek çok hukuksuzluğa neden olacağı, yine 14. maddenin sadece memuriyetten çıkarma ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında soruşturma şartı getirdiği aylıktan kesme cezalarında bu şartın aranmadığı ve sadece savunma alınarak cezanın verildiği, bu haliyle Yönetmeliğin 657 sayılı Yasaya da aykırı olduğu, bu sebeble söz konusu Yönetmeliğin ilgili maddelerinin ve bu Yönetmeliğe dayanılarak tesis edilen disiplin cezasının iptali gerektiği iddia edilmektedir.

...

SAVUNMASI: Davanın süresinde açılmadığı, 657 sayılı Kanunun 233. maddesinde belirtildiği üzere disiplin hükümlerinin Türk Silahlı Kuvvetlerinde çalışan sivil memurlara uygulanmasında, Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanun ve Yönetmeliği, Askeri Mahkemeler Kuruluş ve Yargılama Usulü Kanunu ve konu ile ilgili diğer hükümleri saklı olduğu belirtilmekle birlikte Türk Silahlı Kuvvetlerinde çalışan memurların disiplin hükümleri bakımından kanun kapsamının dışında bırakıldığı, söz konusu Yönetmeliğin 3. maddesinde disiplin kurulunun kimlerden oluşacağının belirlendiği ve sendika temsilcisinin bunların içinde sayılmadığı,

657 sayılı Kanuna göre de aylıktan kesme cezalarında soruşturma yapılmasının disiplin amirinin takdirinde olduğu, davacının verilen emirlere karşı kayıtsız olması sebebi ile cezanın verildiği ve hukuka uygun olduğu bu sebeble davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

İÇİŞLERİ BAKANLIĞININ SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ:...

DÜŞÜNCESİ

Davacının, Jandarma Genel Komutanlığı Disiplin Kurulunun ... sayılı kararı ile kesinleşen 1/30 oranında aylıktan kesme cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin işlemin ve işlemin dayanağı olan Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığında Görevli Sivil Devlet Memurları Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Yönetmeliğinin 3. ,10. ve 14. maddelerinin iptali gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI: ...

DÜŞÜNCESİ

Dava, İzmir İl Jandarma Komutanlığı Asayiş Şube Müdürlüğü Çevre Koruma Timinde THS Çevre ve Doğal Hayatı Koruma uzmanı olarak görev yapan davacının,Jandarma Genel Komutanlığı Disiplin Kurulunun ... sayılı kararı ile kesinleşen 1/30 oranında aylıktan kesme cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin işlemin ve işlemin dayanağı olan Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığında Görevli Sivil Devlet Memurları Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Yönetmeliğinin 3. ,10. ve 14.maddelerinin iptali istemiyle açılmıştır.

T.C. Anayasası'nın 124. maddesinde, Başbakanlık, bakanlıklar, kamu tüzel kişilerinin kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulamasını sağlamak üzere ve bunlara aykır ı olmamak şartıyla yönetmelikler çıkarabileceği, hangi yönetmeliklerin Resmi Gazetede yayımlanacağının Kanunda belirtileceği hükmüne yer verilmiştir.

3011 sayılı Resmi Gazete'de Yayımlanacak Yönetmelikler Hakkında Kanun'un 1. maddesinde ise; "Cumhurbaşkanlığı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin;

a) İşbirliğine, yetki ve görev alanlarına ait hükümleri düzenleyen,

b) Kamu personeline ait genel hükümleri kapsayan,

c) Kamuyu ilgilendiren,

Yönetmelikler Resmi Gazete'de yayımlanır.

Ancak, milli emniyet ve milli güvenlikle ilgili olan ve gizlilik derecesi taşıyan yönetmelikler yayımlanmaz.

(Ek fıkra: 2/7/2018-KHK-703/229 md.) Bu maddenin uygulanması bakımından hangi yönetmelik ve tebliğlerin Resmî Gazete’de yayımlanacağı ile ilgili oluşabilecek tereddütleri gidermeye Cumhurbaşkanlığı yetkilidir.

" hükmüne yer verilmiştir.

Dava konusu, Jandarma Genel Komutanlığı ve Komutanlığında Görevli Sivil Devlet Memurları Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Yönetmeliği; Jandarma Genel Komutanlığı ile Sahil Güvenlik Komutanlığında görevli sivil devlet memurlarına yönelik disiplin kurullarının kuruluş, üyelerinin görev süresi, görüşme ve karar usulü ile hangi memurlar hakkında karar verebileceklerini, disiplin amirlerini, bunların yetki ve sorumluluklarını belirlemek amacıyla hazırlanmış ve Resmi Gazete'de yayınlanmamıştır.

3011 sayılı Resmi Gazete'de Yayımlanacak Olan Yönetmelikler Hakkında Kanun'un 1. maddesinin (b) bendinde yer alan "kamu personeline ait genel hükümleri kapsayan" yönetmelik ibaresinden, kamu kurumunda görev yapan kamu personeline ilişkin genel hükümleri düzenleyen yönetmelikler anlaşılmaktadır.

Davacının; Jandarma Genel Komutanlığı Disiplin Kurulunun ... sayılı kararı ile kesinleşen 1/30 oranında aylıktan kesme cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin işlemin de dayanağı olan dava konusu "Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığında Görevli Sivil Devlet Memurları Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Yönetmeliği"nin, 3011 sayılı Kanun'un 1. maddesinin (b) bendi kapsamında bir yönetmelik olduğu kuşkusuz olup, Resmi Gazete'de yayımlanması gerekmektedir.

Bu itibarla, 3011 sayılı Kanun'un 1. maddesinin (b) bendi uyarınca Resmi Gazete'de yayımlanmayan dava konusu Yönetmelik düzenlemelerinde ve bu hükümlere dayanılarak tesis edilen davacının, Jandarma Genel Komutanlığı Disiplin Kurulunun ... sayıl ı kararı ile kesinleşen 1/30 oranında aylıktan kesme cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin kararının hukuka aykırı olduğu ve iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmüştür.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra davalı idarenin usule ilişkin itirazları ile davacının Anayasaya aykırılık iddiası yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İzmir İl Jandarma Komutanlığı Asayiş Şube Müdürlüğü Çevre Koruma Timinde THS Çevre ve Doğal Hayatı Koruma uzmanı olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (C) bendinin (a) ve (ı) alt bentleri uyarınca 1/30 oranında aylıktan kesme cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin İzmir İl Jandarma Komutanlığının ... günlü, ... sayılı işlemi ile bu işleme yaptığı itirazın reddine dair Jandarma Genel Komutanlığı Disiplin Kurulunun ... sayılı işleminin ve bu işlemin dayanağı olan Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığında Görevli Sivil Devlet Memurları Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Yönetmeliğinin 3., 10. ve 14. maddelerinin iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasanın 124. maddesinde; "Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilirler.

Hangi yönetmeliklerin Resmî Gazetede yayımlanacağı kanunda belirtilir." hükmüne,

3011 sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanacak Olan Yönetmelikler Hakkında Kanun’un 1. maddesinde; “Madde 1 – Cumhurbaşkanlığı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin;

a) İşbirliğine, yetki ve görev alanlarına ait hükümleri düzenleyen,

b) Kamu personeline ait genel hükümleri kapsayan,

c) Kamuyu ilgilendiren,

Yönetmelikler Resmi Gazete'de yayımlanır.

Ancak, milli emniyet ve milli güvenlikle ilgili olan ve gizlilik derecesi taşıyan yönetmelikler yayımlanmaz.

(Ek fıkra: 2/7/2018-KHK-703/229 md.) Bu maddenin uygulanması bakımından hangi yönetmelik ve tebliğlerin Resmî Gazete’de yayımlanacağı ile ilgili oluşabilecek tereddütleri gidermeye Cumhurbaşkanlığı yetkilidir.” hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava Konusu Yönetmelik Hükümlerinin İncelenmesi :

Davalı idarenin, yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri doğrultusunda, dava konusu düzenleyici işlemlerde kurala bağlanan konulara ilişkin olarak düzenleyici işlem yapabileceği hususunda takdir yetkisine sahip olduğu açıktır.

Dava konusu Yönetmelik incelendiğinde, söz konusu Yönetmeliğin Jandarma Genel Komutanlığı ile Sahil Güvenlik Komutanlığında görevli sivil devlet memurlarına yönelik disiplin kurullarının kuruluşu" üyelerinin görev süresi, görüşme ve karar usulü ile hangi memurlar hakkında karar verebileceklerini, disiplin amirlerini, bunların yetki ve sorumluluklarını belirlemek amacıyla hazırlandığı anlaşılmaktadır.

3011 sayılı Kanun"un 1/b maddesinde, kamu personeline ait genel hükümleri kapsayan yönetmeliklerin Resmi Gazete'de yayımlanacağı kurala bağlanmıştır.

Anılan Kanun hükmünde yer alan "kamu personeline ait genel hükümleri kapsayan" yönetmelik ibaresinden, kamu kurumunda görev yapan kamu personeline ilişkin genel hükümleri düzenleyen yönetmelikler anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla, kamu personeli niteliğinde olan davalı idare personeline ilişkin genel hükümleri düzenleyen dava konusu Yönetmelik hükümlerinin 3011 sayılı Kanun'un 1/b maddesi uyarınca Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulmamasında hukuka uygunluk görülmemiştir.

Dava Konusu Bireysel İşlemin İncelenmesi :

3011 sayılı Kanun'un 1. maddesinin (b) bendi uyarınca Resmi Gazete'de yayımlanmayan dava konusu Yönetmelik düzenlemelerinde hukuka uyarlık bulunmadığından, bu Yönetmeliğe dayanılarak tesis edilen aylıktan kesme cezasında da hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

(X) KARŞI OY

Dava, İzmir İl Jandarma Komutanlığı Asayiş Şube Müdürlüğü Çevre Koruma Timinde THS Çevre ve Doğal Hayatı Koruma uzmanı olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (C) bendinin (a) ve (ı) alt bentleri uyarınca 1/30 oranında aylıktan kesme cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin İzmir İl Jandarma Komutanlığının ... günlü, ... sayılı işlemi ile bu işleme yaptığı itirazın reddine dair Jandarma Genel Komutanlığı Disiplin Kurulunun ... sayılı işleminin ve bu işlemin dayanağı olan Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığında Görevli Sivil Devlet Memurları Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Yönetmeliğinin 3. ,10. ve 14.maddelerinin iptali istemiyle açılmıştır.

Anayasa'nın 124. maddesi ve 3011 sayılı Kanunun 1/b maddesi uyarınca, Jandarma Genel Komutanlığı ile Sahil Güvenlik Komutanlığında görevli sivil devlet memurlarına yönelik disiplin kurullarının kuruluşu, üyelerinin görev süresi, görüşme ve karar usulü ile hangi memurlar hakkında karar verebilecekleri, disiplin amirleri, bunların yetki ve sorumluluklarını belirlemek amacıyla yürürlüğe konulacak Yönetmeliğin, Resmi Gazetede yayımlanması zorunlu olup, dava konusu Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığında Görevli Sivil Devlet Memurları Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Yönetmeliğinin Resmi Gazetede yayımlanmaması nedeniyle hukuka aykırı olduğu açık olmakla birlikte, dava konusu bireysel işlemin yargısal denetiminin ayrıca irdelenmesi gerekmektedir.

Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığında görevli sivil memurların, disiplin suç ve cezaları bakımından 657 sayılı Yasa hükümlerine tabi olduklarında kuşku yoktur.

Öte yandan, dava konusu Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığında Görevli Sivil Devlet Memurları Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Yönetmeliği hükümleri incelendiğinde, 657 sayılı Yasanın 125. maddesinde yer alan disiplin suç ve cezalarının aynen alınarak Yönetmeliğe aktarıldığı, hatta zaman içerisinde 125. maddenin değişen ve iptal edilen hükümlerinin de, değiştiren ve ilga eden kanun hükümlerine yer verilmek suretiyle (Madde 10/3-g Mülga:13.02.2011-6111/111. md), (Madde 10/3-h Mülga:13.02.2011-6111/111. Md), (Madde 10/3-j Mülga: 13.02.2011 -6111/111. md), (Madde 10/4-g Mülga: 17.09.2004-5234/33. md) düzenleme yapıldığı görülmektedir.

Bu itibarla, davacıya verilen disiplin cezasının dayanaklarından biri olan Yönetmelik hükümleri, 657 sayılı Yasa hükümlerinden farklı bir düzenleme getirmediği gibi, dava konusu işlemin de 657 sayılı Yasanın 125/C-a maddesi uyarınca tesis edildiği göz önüne alındığında, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığında Görevli Sivil Devlet Memurları Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Yönetmeliğinin hukuka aykırı kabul edilmesinin, bireysel işlemi hukuka aykırı kılmayacağı, dolayısıyla; dava konusu disiplin cezasının esasının incelenerek karar verilmesi gerektiği görüşüyle, disiplin cezasının usul bakımından iptaline ilişkin çoğunluk kararına katılmıyorum.