Danıştay 2. Daire E.2021/2574 K.2025/613

Dava Konusu İstem

Dava; ... İl Emniyet Müdürlüğünde genel idare hizmetleri sınıfında memur olarak görev yapan davacı tarafından, Nevşehir İl Emniyet Müdürlüğünde görev yaptığı dönemdeki eylemleri nedeniyle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/7. maddesi uyarınca ''Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanmak" fiilini işlediğinden bahisle ''meslekten çıkarma'' cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun... günlü, ... sayılı kararının iptali ve işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle tazmini istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : Danıştay Beşinci Dairesinin 14/12/2017 günlü, E:2016/21983, K:2017/24213 sayılı bozma kararına uyulmak suretiyle yeniden yapılan inceleme neticesinde verilen ... İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; dava konusu işleme dayanak teşkil eden soruşturma raporu ve ekleri ile ...

Asliye Ceza Mahkemesinin ... günlü, E:... , K:... sayılı kararının birlikte değerlendirilmesi sonucunda, davacının, babası A.Z.'ye ait Nevşehir ilinde faaliyet gösteren "... " isimli işyerinde POS cihazlarını kullanım amaçları ve sözleşme koşullarına aykırı şekilde kredi kartı sahiplerinin nakit ihtiyaçlarını karşılamak üzere kullandığı, kart sahiplerine POS cihazı ile yapılan resmi ödemelerden daha az miktarda nakit ödeme yaparak banka ve kredi kartlarını kötüye kullandığı, olayın açığa çıkmaması için gerçeğe aykırı fiş, fatura ve gider pusulaları düzenlediği, vergi kanunları uyarınca düzenlenmesi,

saklanması ve ibrazı gereken belge asıllarını sahte olarak düzenlediği, bu suretle Vergi Usul Kanunu'na muhalefet ettiği ve banka veya kredi kartlarını kötüye kullandığının anlaşıldığı; olayda, davacının,

Mahkemece de sabit görülen ve eylemlerine uyan vergi ve bankacılık mevzuatına aykırı fiilleri nedeniyle işlem tarihinde yürürlükte bulunan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/6. maddesi gereğince meslekten çıkarma cezası ile tecziyesi gerekmekte iken eylemin idarece farklı şekilde yorumlanıp suç vasfı hatalı şekilde tayin edilmek suretiyle aynı maddenin 7. fıkrasında yazılı bulunan "Yetkisini ve nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla kötüye kullanmak" şeklindeki fiilleri sabit görülerek meslekten çıkarma cezası ile cezalandırıldığı görülmekte ise de,

soruşturma ve ceza dosyalarında davacının yetki ve nüfuzunu kötüye kullandığı yönünde herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmadığı, ancak davacının, Vergi Usul Kanunu'na muhalefet ve banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması şeklindeki eylemlerinin, tüm dosya kapsamı ve ceza dosyası ışığında sabit olduğu, işlem tarihinde yürürlükte bulunan mevzuatta bu eylemlerin de başlı başına meslekten çıkarma cezasını gerektiren haller arasında yer aldığının görüldüğü;

bu durumda, her ne kadar idare tarafından, dava konusu işlemde davacının meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına yönelik sevk maddesinde hataya düşülmüş olduğu görülmekte ise de davacının, vergi usul kanunlarına muhalefet ve banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması eylemleri sübuta erdiğinden ve bu eylemlerin de meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında olması karşısında dava konusu işlemde sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmadığı;

öte yandan, işlem tarihinden sonra yürürlüğe giren Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Karaname'de davacının sübuta eren eylemleri karşılığında daha hafif bir ceza öngörülmediğinden, bu kapsamda karşılaştırmalı bir değerlendirme yapılmasına da gerek olmadığı belirtilerek davanın reddine hükmedilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; bir balonculuk şirketinde kızı ve damadıyla birlikte fiilen çalıştığı, çevresinde vatandaşlarca şirketin sahibi olarak tanındığı, ticari faaliyet kapsamında senet imzalattığı, senedin vadesinde ödenmemesi üzerine yeniden zorla senet imzalatarak senet üzerindeki paranın miktarını yükselttiği, şirketin iş ve işlemlerini takip ettiği ve yürüttüğü iddialarını ispata yönelik herhangi bir delil bulunmadığı, Nevşehir Cumhuriyet Başsavcılığının Soruşturma No:... sayılı dosyası ile başlatılan soruşturma sonrası açılan ...

Ağır Ceza Mahkemesinin E:... sayılı ceza davasından beraat ettiği, İdare Mahkemesi kararında dava konusu işlemde bulunmayan başkaca ceza davalarından bahsedilmesinin kabul edilemez bir durum olduğu, yetkisini veya nüfuzunu, kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla hiçbir zaman kullanmadığı ileri sürülerek İdare Mahkemesi kararının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Davalı idare tarafından; temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ :...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava dosyasının incelenmesinden; genel idare hizmetleri sınıfında memur olan davacının, Nevşehir İl Emniyet Müdürlüğünde görevli iken Nevşehir Cumhuriyet Başsavcılığının Soruşturma No:... sayılı soruşturması kapsamında "TCK 220, suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, silahla tehdit, adam kaldırma, tefecilik, vergi kaçakçılığı, suçluyu kayırma, mala zarar verme, çek senet tahsilatı, bedelsiz senedin kullanılması, şantaj, hürriyeti tahdit" suçlarını işlediği iddiasıyla 19/11/2013 tarihinde gözaltına alındığı, ...

Sulh Ceza Mahkemesinin kararı ile adli kontrol şartıyla serbest bırakılması üzerine, hakkında başlatılan idari soruşturma sonucunda düzenlenen disiplin soruşturma raporunda özetle; ''davacının, babasına ait ... isimli kuyumcuda 21/02/2012 tarihi ve öncesinde müşterilere ait kredi kartları üzerinden yaptığı tefecilik faaliyetleri ve haksız kazanç elde etme olayının bundan önce yapılan soruşturmaya konu olduğu ve irdelendiği evrakların tetkikinden anlaşıldığı, ancak davacının, ...Havacılık ve Balonculuk Şirketinde;

müştekiler B.U. ve V.Y.'ye 20.000-TL borç vererek karşılığında 36.000-TL değerinde senet imzalatıp devamında ödeme süresinde borcun ödenmemesi nedeniyle her ay 4.000-TL ekstradan komisyon aldığı, bu şekilde haksız kazanç elde ederek tefecilik yapmaya devam ettiği ve bu şekilde ödenemeyen borçlar sebebiyle alacaklara karşı ...

Havacılık isimli şirkette kızı T.D.'ye ve damadı B.D.'ye hisseleri zorla devrettirerek kızının ve damadının şirkete ortak yapıldığı,..., davacının, kızı T.D. ve damadı B.D.'ye ait ... Havacılık ve Balonculuk Şirketinde resmi olarak şirket ortağı olmamakla birlikte kızı T.D. ve damadı B.D. ile birlikte bu iş yerinde fiilen çalıştığı, tanık ve müştekilerin, vatandaşların, çevrede kendisini ...

Havacılık ve Balonculuk isimli şirketin sahibi olarak bildiği ve tanıdığı,..., ayrıca davacının, çevresinde emniyetçi, sivil memur, polis olarak bilindiği, davacının, ...

Balonculuk isimli şirketle ilgili yaptığı tefecilik, aracılık, şirketin iş ve işlemlerini takip etme ve yürütme, borçlarını ödeme, alacaklarını tahsil etme, sürekli şirkete gelip şirkette bulunma, şirketle ilgili protokeller yapıp senetlere imza atma, borçlarını tahsil etme, kredi kartı ile şirketin borçlarını ödeme, şirket işlerinde kızı ve damadına yardımcı olma, kefil olma, para alışverişi konularına girme, adamları diye tabir edilen şahıslarla şirkete gitme vb. gibi davranış, hareket, eylemler ile bu yönde dosyada mevcut bilgiler, beyanlar ve alınan ifadeler, davacının,

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda belirtilen kazanç getirici faaliyetler yaptığını ispatlamakta olup; ... Havacılık ve Balonculuk Şirketiyle davacının ilgisi, alakası, ilişkisi, bağlantısı, bütün ticari faaliyetlerini takip edip yürütmesi, şirketin ortağı ve hissedarı olan kızı T.D. ve davacının bizzat kendi beyanlarında da geçmekte olduğu, söz konusu bu faaliyetlerin, davacının 19/11/2013 tarihinde yakalanarak gözaltına alınmasına kadar da devam ettiğinin anlaşıldığı,

ayrıca, davacının, Nevşehir Cumhuriyet Başsavcılığının Soruşturma No:... sayısına kayden, Nevşehir Emniyet Müdürlüğü KOM Şube Müdürlüğünce yürütülen ve yapılan operasyon kapsamında 'TCK 220, suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, silahla tehdit, adam kaldırma, tefecilik, vergi kaçakçılığı, suçluyu kayırma, mala zarar verme, çek senet tahsilatı, bedelsiz senedin kullanılması,

şantaj, hürriyeti tahdit' suçlarını işlediği tespitiyle Nevşehir ilindeki nüfuzunu kendisine, kızı T.D.'ye ve damadı B.D.'ye çıkar sağlamak amacıyla veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullandığından bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü’nün 8/7. maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasının önerildiği'',

- Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulunun...günlü,... sayılı kararıyla; ''davacının, 'tefecilik' yaptığına dair iddialardan dolayı hakkında Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararıyla 'Hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak' suçunu işlediğinden '4 günlük aylık kesimi' cezası ile tecziyesine karar verildiğinden,

dosyanın bu kısmıyla ilgili karar verilmesine yer olmadığına, hakkında Nevşehir Cumhuriyet Başsavcılığının Soruşturma No:... sayısına kayden, Nevşehir Emniyet Müdürlüğü KOM Şube Müdürlüğünce yürütülen ve yapılan operasyon kapsamında 'TCK 220, suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, silahla tehdit, adam kaldırma, tefecilik, vergi kaçakçılığı, suçluyu kayırma, mala zarar verme, çek senet tahsilatı, bedelsiz senedin kullanılması, şantaj, hürriyeti tahdit' suçlarından işlem yapıldığı ve halen derdest olduğu,

çevresinde emniyetçi, sivil memur, polis olarak bilinen davacının, hakkında Nevşehir Cumhuriyet Başsavcılığının Soruşturma No:... sayısına kayden, Nevşehir Emniyet Müdürlüğü KOM Şube Müdürlüğünce yürütülen ve yapılan operasyon kapsamında hakkında isnat edilen suçlamaların sübuta erdiği disiplin soruşturması dosyasında yer alan bilgi,

belge ve alınan ifadeler kapsamından anlaşılmakla 'Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanmak' suçunu işlediği sübuta erdiğinden eylemine uyan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/7. maddesi gereğince meslekten çıkarma cezası ile tecziyesi gerektiğinden dosyanın, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kuruluna gönderilmesine, ayrıca 'Devlet memurları tarafından yapılmayacağı Devlet Memurları Kanunu'nda gösterilen kazanç getirici uğraşlarda bulunmak' suçu sübuta ermediğinden hakkında ceza tayinine mahal olmadığına'' karar verildiği;

- Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ...günlü, ... sayılı kararı ile, ''davacının, kızı T.D. ve damadı B.D.'ye ait ... Havacılık Balonculuk Şirketinde resmi şirket ortağı olmamakla birlikte öz kızı ve damadı ile birlikte bu işyerinde fiilen çalıştığı, tanık ve müştekilerin, çevrede vatandaşların kendisini ...Havacılık Balonculuk Şirketinin sahibi olarak tanıdığı ve bildiği, ayrıca davacının, çevresinde emniyetçi, sivil memur, polis olarak da bilindiği,

senetle borç verdiği şahısları daha sonra ölümle tehdit ederek tekrardan zorla senet imzalattırarak senet üzerindeki paranın miktarını yükselttiği, hakkında Nevşehir Cumhuriyet Başsavcılığının Soruşturma No:... sayılı soruşturmasına kayden,

Nevşehir Emniyet Müdürlüğü KOM Şube Müdürlüğünce yürütülen ve yapılan operasyon kapsamında hakkında isnat edilen suçlamaların sübuta erdiği'' gerekçesiyle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/7. maddesi uyarınca ''Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanmak" fiilini işlediğinden bahisle ''meslekten çıkarma'' cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının iptali ve işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle tazmini istemiyle temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.

Dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

1- Dava konusu işlemde ''davacının, kızı T.D. ve damadı B.D.'ye ait ... Havacılık Balonculuk Şirketinde resmi şirket ortağı olmamakla birlikte öz kızı ve damadı ile birlikte bu işyerinde fiilen çalıştığı, tanık ve müştekilerin, çevrede vatandaşların kendisini ... Havacılık Balonculuk Şirketinin sahibi olarak tanıdığı ve bildiği, ayrıca davacının, çevresinde emniyetçi, sivil memur, polis olarak da bilindiği, senetle borç verdiği şahısları daha sonra ölümle tehdit ederek tekrardan zorla senet imzalattırarak senet üzerindeki paranın miktarını yükselttiği'' şeklinde davacıya isnat edilen suçlamaların yer aldığı;

2- Dava konusu işlemin gerekçesini oluşturan bazı fiillere ilişkin olarak Nevşehir Cumhuriyet Başsavcılığının Soruşturma No:... sayılı soruşturmasında davacıya isnat edilen "suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olmak, suç örgütüne yarar sağlamak maksadıyla yağma, suç örgütlerinin oluşturdukları güçten yararlanarak yağma, hukuki alacağını tahsil etmek amacıyla yağma ve tehdit" suçları nedeniyle ceza yargılamasının ...Ağır Ceza Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında devam ettiği, akabinde davacı hakkındaki kamu davasının tefrikine karar verilerek E:...sayılı dosyada ceza yargılamasına devam olunduğu,

...Ağır Ceza Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:...sayılı kararıyla da ''her ne kadar davacı hakkında yağma suçundan cezalandırılması istemiyle kamu davası açılmış ise de eyleminin TCK'nın 150/1. maddesi delaletiyle 106/1,1. cümle maddesinde düzenlenen tehdit suçunu oluşturduğu, atılı suçun uzlaşma kapsamında bulunduğu, uzlaşma işlemlerinin olumlu sonuçlandığı anlaşılmakla hakkında açılan kamu davasının 223/8. maddesi gereğince düşürülmesine'' karar verildiği, bu kararın istinaf edilmeden 16/04/2019 tarihinde kesinleştiği;

3- Dava konusu işlemde davacıya isnat olunan ''senetle borç verdiği şahısları daha sonra ölümle tehdit ederek tekrardan zorla senet imzalattırarak senet üzerindeki paranın miktarını yükselttiği'' fiilinin de içerisinde yer aldığı davacının bazı fiilleri nedeniyle yürütülen adli soruşturmada "anlaşmazlığın hukuki ihtilaf niteliğinde olduğu" gerekçesiyle ...

Cumhuriyet Başsavcılığının ... günlü, Soruşturma No:..., K:... sayılı kararıyla, davacı hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildiği, yine aynı iddialarla ilgili olarak "müştekilerin yağma iddialarının vuku bulduğu 19/05/2012 tarihinden Ürgüp Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyasında şikayetçi olmalarına rağmen 30/12/2012 tarihli ifadelerinde aynı olayı anlattıkları, ancak yağma iddiasında bulunmadıkları,...,

müştekilerin soyut iddiaları haricinde hakkında kamu davası açmaya yeterli şüphe oluşturacak delil bulunmadığı ve daha önce takipsizlik kararı verilip itiraz edilmeyerek kesinleşen iddialar hakkında yeni delil ortaya çıkmadığı'' gerekçesiyle ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... günlü, Soruşturma No:..., K:... sayılı kararıyla davacı hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildiği görülmüştür.

İLGİLİ MEVZUAT

Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/7. maddesinde yer alan "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanmak" fiili, meslekten çıkarma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare Mahkemesi kararında, dava konusu işlemde yer almayan ve davacının dava konusu etmediği, babasına ait ... isimli kuyumculuk ile ilgili ve başka bir idari işlem olan Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararına esas fiiller ve bu işleme esas fiillerle ilgili olarak davacının, ''Tefecilik yapmak, 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Hakkında Kanun'a Aykırılık ve Vergi Usul Kanununa Muhalefet'' suçlarından yargılandığı ...Asliye Ceza Mahkemesinin ...günlü, E:..., K:... sayılı kararına dayanıldığı görülmektedir.

Bu durumda, İdare Mahkemesince, yukarıda yer verilen savcılık ve ceza mahkemesi kararları da dikkate alınarak, bu davada iptali istenilen işlemde yer verilen, davacının ...

Havacılık Balonculuk Şirketi merkezli eylemleri ile Nevşehir Cumhuriyet Başsavcılığının Soruşturma No:... sayılı soruşturmasına konu eylemleriyle ilgili olarak isnat olunan fiillerinin Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü’nün 8/7. maddesinde yer alan "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanmak" kapsamında olup olmadığı değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekirken,

eksik araştırmaya ve incelemeye dayalı olarak davacıyla ilgili başka bir idari işlemin konusunu oluşturan fiiller ve bu fiillere ilişkin ceza mahkemesi kararı esas alınmak suretiyle verilen kararda hukuki isabet görülmemiştir.

Öte yandan; İdare Mahkemesince bozma kararı uyarınca dava konusu işleme yönelik yeniden yargılama yapılacağından, bu işleme bağlı parasal hakların ödenmesi istemi yönünden de yeniden bir karar verilmesi gerektiği açıktır.