Danıştay 2. Daire E.2021/2882 K.2023/6035

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti

Danıştay Beşinci Dairesinin 22/11/2017 günlü, E:2016/17918, K:2017/23314 sayılı bozma kararına uyularak verilen ...

İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; davacının eylemi nedeniyle cezai soruşturma ya da kovuşturma yapılmadığı, uyuşmazlıkta, davalı idarece işlemin sebep unsuru olarak gösterilen fiillerin, "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanmak" hükmü kapsamında görülerek dava konusu disiplin cezasının verildiği anlaşılmakta ise de davacının sübut bulan,

polis memuruna yakışmayacak davranışlarda bulunarak organizasyonlar ayarlama fiilinin yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanmak suçu olarak nitelendirilmesinin mümkün olmadığı, ancak polislik sıfatına, vakarına ve bulunduğu görevin hassasiyetine uygun hareket tarzı içinde değerlendirilmesi mümkün olmayan bu fiillerinin cezasız bırakılmaması gerektiği, bununla birlikte, disipline konu eylemler ile yaptırımlar arasında adil bir dengenin gözetilmesinin de hukuki devleti ilkesinin bir gereği olduğu,

davacının sübuta eren fiilleriyle ölçülü olan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün 6/B-5. maddesinde zikredilen "Hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak," fiiline uygun disiplin cezasıyla cezalandırılması gerekirken, meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline,

davacının tazminat isteminin kabulü ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının davalı idare tarafından hesap edilerek ödenmeleri gereken tarihten ödeme tarihine kadar işletilecek yasal faiziyle birlikte (davacının meslekten çıkarılmasına ilişkin işlemlerin iptali istemiyle açtığı diğer davalarda verilen hükümler de dikkate alınmak ve tahsilde tekerrüre meydan vermemek suretiyle) davacıya ödenmesine hükmedilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; dava konusu işlemin mevzuata uygun olarak tesis edildiği, davacı hakkında açılan soruşturma neticesinde üzerine atılı fiilin sübuta erdiği, eylemine uygun disiplin cezası ile tecziye edildiği, ceza yargılamasına ve disiplin cezasına esas olan suç tanımları göz önüne alındığında unsurlarının birbirinden farklı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile sonucu itibarıyla usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilmek suretiyle onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü.

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dosyanın incelenmesinden, Bursa Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen bir soruşturma kapsamında, 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun uyarınca soruşturma izni istenmesi üzerine davacının da aralarında bulunduğu Bursa İl Emniyet Müdürlüğü Trafik Denetleme Şube Müdürlüğünde görevli bir kısım personel hakkında idari soruşturma başlatıldığı,

düzenlenen 25/04/2012 tarihli idari soruşturma raporunda, savcılığın gönderdiği iletişim tutanaklarında, davacının kız arkadaşı ... ile görüşmelerinde ...'nin kuzeni Büşra'nın para karşılığı erkeklerle birlikte olduğu ve ...'nin kuzenine müşteri ayarlanmasını istediği hususunu tartıştıkları, bu tür konuşmaların tespit edildiği,

davacının arkadaşı ...'nin evinde buluştukları ve çeşitli organizasyonlar düzenledikleri iddiası ile davacının meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılması gerektiğinin teklif edilmesi üzerine Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu'nun ... günlü, ... sayılı kararıyla, davacının Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/7. maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla tecziyesine ilişkin işlemin iptali ile parasal ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemiyle temyizen bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8. maddesinin 7. bendinde; "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanmak," fiili meslekten çıkarma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

"Kanunsuz suç ve ceza olmaz" ilkesi uyarınca, ceza yaptırımına bağlanan her bir fiilin tanımının yapılması ve kanunun ne tür fiilleri suç sayarak yasakladığının hiçbir kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirtilmesi gerekmektedir. Sözü edilen suç tanımlaması yapıldıktan sonra, suçun karşılığı olan cezanın ve suç sayılan fiili gerçekleştiren kamu görevlisinin hangi disiplin kuralını ihlal ettiğinin açık bir şekilde ortaya konulması da zorunludur. Söz konusu fiil, mevzuatta öngörülen tanıma uymuyorsa verilen disiplin cezası hukuka aykırı olacaktır.

Uyuşmazlıkta; davacının sübut bulan, polis memuruna yakışmayacak kusurlu davranışlarının, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8. maddesinin 7. bendinde.

"Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanmak," şeklindeki suç tanımına uymadığı, anılan fiiller yönünden disiplin hukukunda yer alan "tipiklik" şartının gerçekleşmediği, davacının eylemine uyan başka bir disiplin cezası verilebileceği açık olmakla birlikte, kamu görevlilerinin disipline aykırı fiillerine verilecek cezanın tayininde yetkili makamın ilgili disiplin otoritesi olduğu gözetildiğinde, Mahkemece davacının eylemine uyan disiplin cezasının da tespitinin yapılmasının yerinde olmadığı,

disiplin cezasının uyuşmazlık konusu yapıldığı durumlarda yargı yerlerince sadece disiplin soruşturmasının usulüne uygun yapılıp yapılmadığı, isnat edilen fiilin sübut bulup bulmadığı, sübut bulmuş ise ilgilinin eylemine uyan disiplin cezasıyla cezalandırılıp cezalandırılmadığı yönünden hukukilik denetimi yapılabileceği, ayrıca ilgilinin eylemine uyan disiplin cezasının da tespitinin yapılmasının disiplin otoritesinin yetki alanına girilmesi ve hukukilik denetiminin sınırlarının aşılması sonucunu doğuracağı hususları birlikte değerlendirildiğinde dava konusu işlemde hukuka uyarlık,

İdare Mahkemesi kararında ise sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.