Danıştay 2. Daire E.2021/3462 K.2022/6503

2- … Bakanlığı

VEKİLLERİ

Hukuk Müşaviri …

DAVANIN KONUSU

Komiser olarak görev yapan davacı tarafından, 10/05/2015 günlü, 29351 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in -28/05/2020 günlü, 31138 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 20. maddesiyle değiştirilen- Geçici 1. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "(B) grubu polis amirlerinden,

3201 sayılı Kanunun geçici 26 ncı maddesinin dördüncü fıkrasının yürürlüğe girdiği 24/12/2019 tarihinden önce en az dört yıllık yükseköğretim kurumunu bitirenlerin (A) grubuna geçişleri 24/12/2019 tarihi itibarıyla" ve "Bu şekilde (A) grubuna geçenlerin bulundukları rütbede (A) grubu polis amirleri için belirlenen süreden fazla çalışmış olmaları geriye yönelik olarak herhangi bir hak doğurmaz." ibarelerinin iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI

Davacı tarafından; 2002 yılında Muğla Üniversitesi İktisadi ve İdari Birimler Fakültesi İktisat bölümünden mezun olduğu,

2 yıllık polis meslek yüksekokulu eğitimin ardından 2004 yılında polis memuru olarak göreve başladığı,

2011 yılında meslek içi yükselme sınavını kazandığı, 9 aylık komiser yardımcılığı kursunu başarıyla bitirerek 2012 yılında komiser yardımcısı olduğu, 2018 yılında da komiser rütbesine terfi ettiği,

2015 yılında yapılan mevzuat değişikliği ile lisans mezunu olan kişilerin (A) grubu polis amiri olarak emniyet teşkilatına kazandırıldığı,

Dava konusu düzenleme ile 2015 yılı öncesinde (B) grubu sayılan polis amirlerinin (B) grubunda fazladan geçirmiş olduğu sürelerin değerlendirmeye alınmayarak eşitsizliğe ve hak kaybına sebep olunduğu, aynı durumda olan amirler arasında kıdemsiz duruma düştüğü, düzenlemenin üst hukuk normlarına, eşitlik ilkesi ve ayrımcılık yasağına aykırı olduğu,

6 yıl komiser yardımcılığı görevinde bulunduğu, kendisinden sonra teşkilata girip (A) grubu sayılan polis amirlerinin ise 4 yıl komiser yardımcılığı yaparak önüne geçtikleri,

7196 sayılı Kanun'un 9. maddesiyle 3201 sayılı Kanun'un Geçici 26. maddesine eklenen "(B) grubu polis amirlerinden bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten önce en az dört yıllık yükseköğretim kurumunu bitirenlerin (A) grubuna geçişleri bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla" ve "Bu şekilde (A) grubuna geçenlerin bulundukları rütbede (A) grubu polis amirleri için belirlenen süreden fazla çalışmış olmaları geriye yönelik olarak herhangi bir hak doğurmaz." ibarelerinin iptali istemiyle Anayasa Mahkemesine başvurulması gerektiği ileri sürmektedir.

DAVALI İDARELERİN SAVUNMALARI

Davalı idareler tarafından; dava konusu düzenlemelerin üst hukuk normu olan 3201 sayılı Kanun'a uygun olduğu belirtilerek hukuki dayanaktan yoksun davanın reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Dava konusu düzenlemede üst hukuk normlarına ve hukuka aykırılık bulunmadığından hukuki dayanaktan yoksun davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : …

DÜŞÜNCESİ

Davacı tarafından, Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 28/05/2020 günlü, 31138 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yönetmelikle değişik Geçici 1. maddesinin (3). fıkrasında yeralan '' (B) grubu polis amirlerinden, 3201 sayılı Kanunun geçici 26 ncı maddesinin dördüncü fıkrasının yürürlüğe girdiği 24/12/2019 tarihinden önce en az dört yıllık yükseköğretim kurumunu bitirenlerin (A) grubuna geçişleri 24/12/2019 tarihi itibarıyla,'' ve ''Bu şekilde (A) grubuna geçenlerin bulundukları rütbede (A) grubu polis amirleri için belirlenen süreden fazla çalışmış olmaları geriye yönelik olarak herhangi bir hak doğurmaz.'' ibarelerinin iptali istenilmektedir.

Anayasaya aykırılık iddiasına itibar edilmemiştir.

3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanununun geçici 26. maddesinin 7196 sayılı Kanunla değişik 4. fıkrasında; '' (B) grubu polis amirlerinden bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten önce en az dört yıllık yükseköğretim kurumunu bitirenlerin (A) grubuna geçişleri bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla, daha sonra bitirenlerin (A) grubuna geçişleri ise mezuniyet tarihleri itibarıyla sağlanır ve bulundukları rütbedeki zorunlu en az bekleme süreleri (A) grubuna göre hesaplanır. Bu şekilde (A) grubuna geçenlerin bulundukları rütbede (A) grubu polis amirleri için belirlenen süreden fazla çalışmış olmaları geriye yönelik olarak herhangi bir hak doğurmaz.'' hükmü yeralmıştır.

Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 28/05/2020 günlü, 31138 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yönetmelikle değişik Geçici 1. maddesinin 28/05/2020 günlü, 31138 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yönetmelikle değişik (3). fıkrasında (B) grubu polis amirlerinden, 3201 sayılı Kanunun geçici 26 ncı maddesinin dördüncü fıkrasının yürürlüğe girdiği 24/12/2019 tarihinden önce en az dört yıllık yükseköğretim kurumunu bitirenlerin (A) grubuna geçişleri 24/12/2019 tarihi itibarıyla,

daha sonra bitirenlerin (A) grubuna geçişleri ise mezuniyet tarihleri itibarıyla sağlanır ve bulundukları rütbedeki zorunlu en az bekleme süreleri (A) grubuna göre hesaplanır.

Bu şekilde (A) grubuna geçenlerin bulundukları rütbede (A) grubu polis amirleri için belirlenen süreden fazla çalışmış olmaları geriye yönelik olarak herhangi bir hak doğurmaz.'' hükmü, yukarıda belirtilen kanun maddesine paralel hüküm içerdiğinden dava konusu Yönetmelik hükmünde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği, düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ

Komiser olarak görev yapan davacı, 10/05/2015 günlü, 29351 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in -28/05/2020 günlü, 31138 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile- değişik Geçici 1. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "(B) grubu polis amirlerinden,

3201 sayılı Kanunun geçici 26 ncı maddesinin dördüncü fıkrasının yürürlüğe girdiği 24/12/2019 tarihinden önce en az dört yıllık yükseköğretim kurumunu bitirenlerin (A) grubuna geçişleri 24/12/2019 tarihi itibarıyla" ve "Bu şekilde (A) grubuna geçenlerin bulundukları rütbede (A) grubu polis amirleri için belirlenen süreden fazla çalışmış olmaları geriye yönelik olarak herhangi bir hak doğurmaz." ibarelerinin iptali istemiyle bakılan davayı açmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE

İLGİLİ MEVZUAT

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 124. maddesinde, "Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilirler." hükmüne yer verilmiştir.

3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun -04/04/2015 günlü, 29316 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 27/03/2015 günlü, 6638 sayılı Kanun'un 31. maddesiyle eklenen- Geçici 26. maddesinin 1. fıkrasında.

"Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce atanan polis amirlerinin rütbelerde ve meslek derecelerinde zorunlu en az bekleme süreleri ile (B) grubundan (A) grubuna geçiş işlemleri aşağıdaki hükümler çerçevesinde yürütülür."; aynı maddenin -24/12/2019 günlü, 30988 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 06/12/2019 günlü, 7196 sayılı Kanun'un 9. maddesiyle değiştirilen- 2. fıkrasında, "Polis amirlerinden en az dört yıllık fakülte ve yüksek okullardan mezun olanlar (A), komiser yardımcılığı kursunu başarıyla bitirmiş olan diğer amirler (B) grubunu oluşturur." kuralı yer almış.

3. fıkrasında, polis amirlerinin, rütbelerde ve meslek derecelerinde zorunlu en az bekleme süreleri rütbe sırası ile gösterilmiştir.

3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun -04/04/2015 günlü, 29316 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 27/03/2015 günlü, 6638 sayılı Kanun'un 31. maddesiyle eklenen- Geçici 26. maddesinin -24/12/2019 günlü, 30988 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 06/12/2019 günlü, 7196 sayılı Kanun'un 9. maddesiyle değiştirilen- 4. fıkrasında ise;

"(B) grubu polis amirlerinden bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten önce en az dört yıllık yükseköğretim kurumunu bitirenlerin (A) grubuna geçişleri bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla, daha sonra bitirenlerin (A) grubuna geçişleri ise mezuniyet tarihleri itibarıyla sağlanır ve bulundukları rütbedeki zorunlu en az bekleme süreleri (A) grubuna göre hesaplanır.

Bu şekilde (A) grubuna geçenlerin bulundukları rütbede (A) grubu polis amirleri için belirlenen süreden fazla çalışmış olmaları geriye yönelik olarak herhangi bir hak doğurmaz." hükmü yer almıştır.

10/05/2015 günlü, 29351 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in -28/05/2020 günlü, 31138 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 20. maddesiyle değiştirilen- "(A) ve (B) grubu bekleme süreleri ile (B) grubundan (A) grubuna geçiş işlemleri" Geçici 1. maddesinde;

"(1) 27/3/2015 tarihli ve 6638 sayılı Polis Vazife ve Salâhiyet Kanunu, Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce atanan polis amirlerinin rütbelerde ve meslek derecelerinde zorunlu en az bekleme süreleri ile (B) grubundan (A) grubuna geçiş işlemleri bu maddede yer alan hükümler çerçevesinde yürütülür.

(2) Polis amirlerinden en az dört yıllık fakülte ve yüksekokullardan mezun olanlar (A), Komiser Yardımcılığı kursunu başarıyla bitirmiş olan diğer amirler (B) grubunu oluşturur.

(3) (B) grubu polis amirlerinden, 3201 sayılı Kanunun geçici 26 ncı maddesinin dördüncü fıkrasının yürürlüğe girdiği 24/12/2019 tarihinden önce en az dört yıllık yükseköğretim kurumunu bitirenlerin (A) grubuna geçişleri 24/12/2019 tarihi itibarıyla, daha sonra bitirenlerin (A) grubuna geçişleri ise mezuniyet tarihleri itibarıyla sağlanır ve bulundukları rütbedeki zorunlu en az bekleme süreleri (A) grubuna göre hesaplanır. Bu şekilde (A) grubuna geçenlerin bulundukları rütbede (A) grubu polis amirleri için belirlenen süreden fazla çalışmış olmaları geriye yönelik olarak herhangi bir hak doğurmaz.

(4) Polis amirlerinin, rütbelerde ve meslek derecelerinde zorunlu en az bekleme süreleri rütbe sırası ile aşağıda gösterilmiştir.

..." düzenlemesi yer almaktadır.

I - ANAYASA'YA AYKIRILIK İDDİASININ İNCELENMESİ

Davacı tarafından.

3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun -24/12/2019 günlü, 30988 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 06/12/2019 günlü, 7196 sayılı Kanun'un 9. maddesiyle değiştirilen- Geçici 26. maddesinin 4. fıkrasında yer alan "(B) grubu polis amirlerinden bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten önce en az dört yıllık yükseköğretim kurumunu bitirenlerin (A) grubuna geçişleri bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla" ve "Bu şekilde (A) grubuna geçenlerin bulundukları rütbede (A) grubu polis amirleri için belirlenen süreden fazla çalışmış olmaları geriye yönelik olarak herhangi bir hak doğurmaz." ibarelerinin Anayasa'da yer alan eşitlik ilkesine aykırı

olduğu ileri sürülmüş ise de Anayasa Mahkemesinin 07/02/2008 günlü, E:2005/38, K:2008/53 sayılı. 17/03/2011 günlü, E:2010/106, K:2011/55 sayılı kararlarında "Anayasa'nın 10. maddesinde yer verilen eşitlik ilkesi hukuksal durumları aynı olanlar için söz konusudur. Bu ilke ile eylemli değil, hukuksal eşitlik öngörülmüştür.

Eşitlik ilkesinin amacı, aynı durumda bulunan kişilerin yasalar karşısında aynı işleme bağlı tutulmalarını sağlamak, ayrım yapılmasını ve ayrıcalık tanınmasını önlemektir. Bu ilkeyle, aynı durumda bulunan kimi kişi ve topluluklara ayrı kurallar uygulanarak yasa karşısında eşitliğin ihlali yasaklanmıştır. Yasa önünde eşitlik, herkesin her yönden aynı kurallara bağlı tutulacağı anlamına gelmez.

Durumlarındaki özellikler, kimi kişiler ya da topluluklar için değişik kuralları ve uygulamaları gerektirebilir.

Aynı hukuksal durumlar aynı, ayrı hukuksal durumlar farklı kurallara bağlı tutulursa Anayasa'da öngörülen eşitlik ilkesi zedelenmez." gerekçelerine yer verildiği; aktarılan Anayasa Mahkemesi kararları ile birlikte değerlendirildiğinde söz konusu Kanun maddesiyle aynı hukuksal durumda bulunan kişilere farklı kurallarının uygulanmasının öngörülmediği, ayrım yapılmasının ve ayrımcılık tanınmasının söz konusu olmadığı sonucuna varıldığından, Anayasa'ya aykırılık iddiası ciddi görülmemiştir.

II - DAVA KONUSU DÜZENLEMENİN İNCELENMESİ

Bir hiyerarşik normlar sistemi olan hukuk düzeninde alt düzeydeki normların, yürürlüklerini üst düzeydeki normlardan aldığı kuşkusuzdur. Normlar hiyerarşisinin en üstünde evrensel hukuk ilkeleri ve Anayasa bulunmakta ve daha sonra gelen kanunlar ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleri yürürlüğünü Anayasa'dan, yönetmelikler ise yürürlüğünü kanun ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinden almaktadır. Dolayısıyla; bir normun, kendisinden daha üst konumda bulunan ve dayanağını oluşturan bir norma aykırı veya bunu değiştirici nitelikte bir hüküm getirmesi mümkün bulunmamaktadır.

3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun -24/12/2019 günlü, 30988 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 06/12/2019 günlü, 7196 sayılı Kanun'un 9. maddesiyle değiştirilen- Geçici 26. maddesinin 4. fıkrasında; "(B) grubu polis amirlerinden bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten önce en az dört yıllık yükseköğretim kurumunu bitirenlerin (A) grubuna geçişleri bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla, daha sonra bitirenlerin (A) grubuna geçişleri ise mezuniyet tarihleri itibarıyla sağlanır ve bulundukları rütbedeki zorunlu en az bekleme süreleri (A) grubuna göre hesaplanır. Bu şekilde (A) grubuna geçenlerin bulundukları rütbede (A) grubu polis amirleri için belirlenen süreden fazla çalışmış olmaları geriye yönelik olarak herhangi bir hak doğurmaz." hükmü yer almıştır.

10/05/2015 günlü, 29351 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in -28/05/2020 günlü, 31138 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 20. maddesiyle değiştirilen- Geçici 1. maddesinin 3. fıkrasında da;

"(B) grubu polis amirlerinden, 3201 sayılı Kanunun geçici 26 ncı maddesinin dördüncü fıkrasının yürürlüğe girdiği 24/12/2019 tarihinden önce en az dört yıllık yükseköğretim kurumunu bitirenlerin (A) grubuna geçişleri 24/12/2019 tarihi itibarıyla, daha sonra bitirenlerin (A) grubuna geçişleri ise mezuniyet tarihleri itibarıyla sağlanır ve bulundukları rütbedeki zorunlu en az bekleme süreleri (A) grubuna göre hesaplanır.

Bu şekilde (A) grubuna geçenlerin bulundukları rütbede (A) grubu polis amirleri için belirlenen süreden fazla çalışmış olmaları geriye yönelik olarak herhangi bir hak doğurmaz." düzenlemesi yer almaktadır.

Dava konusu düzenleme incelendiğinde, düzenlemenin dayanağı olan Kanun hükmüyle aynı nitelikte olduğu, Kanun hükmüne aykırı veya bu hükmü değiştirecek nitelikte hususlar içermediği görülmektedir.

Bu itibarla, dayanağı Kanun hükmüyle aynı nitelikte olan, Kanun hükmüne aykırı veya bu hükmü değiştirecek nitelikte düzenleme getirmeyen 10/05/2015 günlü, 29351 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in -28/05/2020 günlü,

31138 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 20. maddesiyle değiştirilen- Geçici 1. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "(B) grubu polis amirlerinden,

3201 sayılı Kanunun geçici 26 ncı maddesinin dördüncü fıkrasının yürürlüğe girdiği 24/12/2019 tarihinden önce en az dört yıllık yükseköğretim kurumunu bitirenlerin (A) grubuna geçişleri 24/12/2019 tarihi itibarıyla" ve "Bu şekilde (A) grubuna geçenlerin bulundukları rütbede (A) grubu polis amirleri için belirlenen süreden fazla çalışmış olmaları geriye yönelik olarak herhangi bir hak doğurmaz." ibarelerinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.