Danıştay 2. Daire E.2021/3678 K.2023/3367

Dava konusu istem:. Polis Meslek Yüksekokulu Müdürlüğünde emniyet amiri olarak görev yapan davacı, Tokat ili,. İlçe Emniyet Müdürlüğü emrinde görev yaptığı dönemde, bir kişinin kurusıkı tabancayla ateş ettiği sırada görevli ekip tarafından yakalanarak durumun davacıya iletilmesi sonrasında şahıs hakkında hiçbir işlem yapmadan serbest bıraktığından bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/B-1. maddesi uyarınca "16 ay uzun süreli durdurma" cezası ile cezalandırılmasına,

ancak öğrenim durumu itibarıyla yükselebileceği kadronun son kademesinde bulunduğundan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/5. maddesi gereğince brüt aylığının 1/2 oranında kesilmesine ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı kararının bu fiile ilişkin kısmının iptali ile bu işlem nedeniyle aylıklarından yapılan kesintilerin, kesinti tarihinden itibaren işleyecek en yüksek yasal faiziyle birlikte ödenmesine hükmedilmesi istemiyle dava açmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararla; dava dosyası kapsamındaki bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden, emniyet amiri olarak görev yapan davacının, U.B. isimli şahsın kurusıkı tabanca ile atış yapmakta iken sivil polis memurları tarafından yakalandığı ve bu durumun telefonla davacıya bildirdirildiği, davacının telefonda bu şahsı kendisine getirmeleri için ilgili polislere talimat vermesi üzerine söz konusu şahsın polisler tarafından davacının makam odasına götürülerek davacıya teslim edildiği hususunun, gerek U.B. gerekse ilgili polislerin beyanları ile sabit olduğu, ...

Emniyet Müdürlüğünde U.B.'nin yakalanmasına ve bırakılmasına ilişkin tutulmuş herhangi bir tutanak ya da herhangi bir kaydın da bulunmadığı görüldüğünden, davacının memurlar tarafından kendisine getirilen şahısla ilgili işlem yaptırması gerekirken yaptırmadığı ve hakkında bu şekilde bir şaibeye sebebiyet verdiğinin anlaşıldığı, bu nedenle anılan fiili nedeniyle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/B-1. maddesi uyarınca "16 ay uzun süreli durdurma" cezası ile cezalandırılmasına,

ancak öğrenim durumu itibarıyla yükselebileceği kadronun son kademesinde bulunduğundan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/5. maddesi gereğince brüt aylığının 1/2 oranında kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı; öte yandan, dilekçesinde, disiplin cezası verme yetkisi yönünden zamanaşımı süresinin dolduğu, davacının geçmiş hizmetlerinin olumlu olduğu halde alt ceza verilmediği ileri sürülmekte ise de, dava konusu fiilin işlendiği tarihten itibaren 657 sayılı Kanun'un 127. maddesinde öngörülen 2 yıllık zamanaşımı süresi içinde dava konusu disiplin cezasının verildiği,

ayrıca idarenin alt ceza uygulaması hususundaki takdir yetkisini, disiplin cezasına konu fiillerin niteliği, kapsamı ve çokluğu nedeniyle, alt ceza verilmemesi yönünde kullandığı, bu nedenle anılan iddialara itibar edilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Daire Kararının Özeti : Davacının temyiz başvurusu üzerine, Danıştay Beşinci Dairesinin karar düzeltme istemine konu kararıyla; davacının temyiz isteminin kabulüyle, Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTME TALEBİNDE

BULUNANIN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Karar düzeltme isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Karar düzeltme isteminin kabulü ile, davacının polislere talimat vermesi üzerine söz konusu şahsın polisler tarafından davacının makam odasına götürülerek davacıya teslim edildiği hususunun, U.B. ve ilgili polislerin beyanları dışında ... Emniyet Müdürlüğünde U.B.'nin yakalanmasına ve bırakılmasına ilişkin tutulmuş herhangi bir tutanak ya da herhangi bir kaydın da bulunmadığı gibi olay yeri tutanağının da bulunmadığı anlaşıldığından, soruşturma kapsamında dava konusu işleme konu eylemin açık ve net bir şekilde ortaya konulamadığı, bu haliyle suçun subuta ermediği gerekçesiyle Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince tarafından; Danıştay Beşinci Dairesi tarafından Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, davalı idarenin karar düzeltme isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulmasına dair Danıştay Beşinci Dairesinin 25/02/2019 günlü, E:2016/17629, K:2019/1501 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Halen Kırıkkale Polis Meslek Yüksek Okulu Müdürlüğünde emniyet amiri olarak görev yapan davacı hakkında, Tokat ili, ... İlçe Emniyet Müdürlüğü emrinde görev yaptığı dönemde, S.D ismiyle 09/01/2012 tarihinde postaya verilerek Tokat Valiliğine sunulan imzasız ve tarihsiz mektup ile açık kimliği belirsiz bir şahıs tarafından 02/03/2012 tarihinde BİMER'e yapılan ihbar üzerine başlatılan disiplin soruşturması sonucunda düzenlenen 27/11/2012 tarihli raporda;

bir kişinin kurusıkı tabancayla ateş ettiği sırada görevli ekip tarafından yakalanarak davacıya iletilmesi sonrasında şahıs hakkında hiçbir işlem yapmadan serbest bırakmak fiili nedeniyle davacının hizmet içinde Devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunduğundan bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/B-1. maddesi uyarınca 16 ay uzun süreli durdurma cezası ile cezalandırılması teklif edilmiştir

Anılan teklif doğrultusunda, soruşturma kapsamında davacıya isnad olunan, bir kişinin kurusıkı tabancayla ateş ettiği sırada görevli ekip tarafından yakalanarak davacıya iletilmesi sonrasında şahıs hakkında hiçbir işlem yapmadan serbest bırakmak fiili karşılığında Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı kararıyla, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/B-1. maddesi uyarınca davacının "16 ay uzun süreli durdurma" cezası ile cezalandırılmasına, ancak öğrenim durumu itibarıyla yükselebileceği kadronun son kademesinde bulunduğundan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/5. maddesi gereğince brüt aylığının 1/2 oranında kesilmesine karar verilmesi üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Mülga Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/B-1 maddesinde yer alan, "Hizmet içinde resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" fiili, 16 ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/5. maddesinde, öğrenim durumları nedeniyle yükselebilecekleri kadroların son kademesinde bulunan Devlet memurlarının, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının verilmesini gerektiren hallerde, brüt aylıklarının 1/4'ü-1/2'si kesileceği hükmü yer almaktadır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Zamanaşımı" başlıklı 127. maddesinde,

"Bu Kanunun 125 inci maddesinde sayılan fiil ve halleri işleyenler hakkında, bu fiil ve hallerin işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren;

a) Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında bir ay içinde disiplin soruşturmasına,

b) Memurluktan çıkarma cezasında altı ay içinde disiplin kovuşturmasına,

başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar.

Disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin işlendiği tarihten itibaren nihayet iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar." hükmü yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Disiplin cezaları, kamu hizmetinin gereği gibi yürütülmesi bakımından kamu görevlilerinin mevzuat uyarınca yerine getirmek zorunda oldukları ödev ve sorumlulukları ifa etmemeleri veya mevzuatta yasaklanan fiillerde bulunmaları durumunda uygulanan yaptırımlar olup, memurların özlük hakları üzerinde doğrudan ve önemli sonuçlar doğurmaları sebebiyle subjektif ve bireysel etkileri bulunduğu gibi kamu görevinin gereği gibi sürdürülmesi ve kamu düzeninin sağlanması bakımından objektif ve kamusal öneme sahiptirler.

Bu bakımdan disiplin soruşturmalarının yapılmasında izlenecek yöntem, ceza verilecek fiiller ve ceza vermeye yetkili makam ve kurullar mevzuatta belirlenmekte, doktrin ve yargısal içtihatlarla da konu ile ilgili disiplin hukuku ilkeleri oluşturulmaktadır.

Yukarıda aktarılan hükümle, disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içinde ceza verilmediği takdirde disiplin cezası verme yetkisinin zamanaşımına uğrayacağı açık bir şekilde düzenlenmiştir.

Soruşturma dosyası kapsamında ifadesine başvurulan U.B.'nin verdiği 05/04/2012 tarihli beyanında disiplin cezasına konu fiilin 06/05/2010 tarihinde gerçekleştiği, polis memuru M.C.'nin verdiği beyanda aynı tarihin ifade edildiği, polis memuru F.T.'nin beyanında da 2010 yılının ifade edildiği; soruşturma kapsamında muhakkik tarafından yazılan 29/05/2012 tarihli yazıya istinaden gönderilen yazıda 06-07-2010 tarihleri arasında 1. Grup olarak M.C. İle F.T'nin görevli olduğunun bildirildiği; dava konusu disiplin cezasının ise, iki yıllık zamanaşımı süresi dolduktan sonra, … günlü, … sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulu kararıyla tesis edildiği görülmüştür.

Bu durumda, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Zamanaşımı" başlıklı 127. maddesinde öngörülmüş olan iki yıllık ceza verme zamanaşımı süresi için tesis edilmeyen işlemin hukuka ve mevzuata aykırı olduğu açıktır.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.