Danıştay 2. Daire E.2021/3714 K.2023/3596

Dava Konusu İstem

... İl Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacının, "meskun yerlerde veya binalarda veya herkesin dolaşıp gezebileceği veya oturabileceği yerlerde hiçbir neden yokken silah atmak" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/23. maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılması gerekmekte ise de, anılan Tüzüğün 15. maddesi gereğince bir alt ceza uygulanarak 24 ay uzun süreli durdurma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Hakkari Valiliği İl Polis Disiplin Kurulu kararının iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; dosya içeriği ile soruşturma dosyası ve eki belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, davacının üzerine atılı ''meskün yerlerde veya binalarda veya herkesin dolaşıp gezebileceği veya oturabileceği yerlerde hiçbir neden yokken silah atmak'' fiilini işlediği sabit olduğundan, eylemine uygun olarak ve bir alt ceza da uygulanmak suretiyle 24 ay uzun süreli durdurma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Daire Kararının Özeti : Anılan karar, davacının temyizi üzerine Danıştay Beşinci Dairesinin 02/04/2019 günlü, E:2016/19645, K:2019/2310 sayılı kararıyla Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünde öngörülen ve davacı hakkında önerilen "meslekten çıkarma" cezasının Genel Müdürlük Yüksek Disiplin Kurulunda görüşülmesi,

Tüzüğün 15. maddesinde öngörülen koşulların varlığı halinde bir derece alt ceza uygulanması kararının da, meslekten çıkarma cezasında olduğu gibi, 3201 sayılı Kanun'un Ek 7. maddesinde yer alan hüküm gereğince valinin önerisi, Genel Müdürlük Yüksek Disiplin Kurulunun görüşü ve Bakanın onayı ile kesinleşmesi gerektiğinden, İl Polis Disiplin Kurulunda görüşülüp karara bağlanarak, valinin onayı ile tesis edilen dava konusu işlemde yetki unsuru yönünden hukuka uyarlık görülmediği,

diğer yandan, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün 8/23. maddesinde düzenlenen disiplin cezası, 23/01/2017 günlü, 29957 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Kanun'un 8. maddesinin 5. fıkrasının ç bendinin 3. alt bendinde belirtilen disiplin cezasıyla karşılaştırıldığında, 7068 sayılı Kanun ile davacı lehine bir düzenleme getirildiği görüldüğünden, davalı idarece yeniden yapılacak değerlendirmede davacı lehinde olan bu düzenleme de dikkate alınarak karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulmuştur.

KARAR DÜZELTME TALEBİNDE

BULUNANLARIN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; polis memurlarına her derecedeki disiplin cezalarını vermeye yetkili il polis disiplin kurullarının alt ceza uygulanması konusunda da yetkili olduğu, disiplin soruşturmasıyla, davacının eyleminin sabit bulunduğu belirtilerek, karar düzeltme isteminin kabulü ile davanın reddi yolundaki mahkeme kararının onanması gerektiği ileri sürülmektedir.

Davacı tarafından; 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun Ek 5. maddesine göre, il polis disiplin kurullarının, kuruldukları il emniyet kadrosundaki polis memurlarına, bütün cezaları vermeye yetkili oldukları, esasa ilişkin iddia ve itirazlarının karşılanmadığı ileri sürülerek Danıştay Beşinci Dairesince verilen kararın gerekçe yönünden düzeltilmesi istenilmektedir.

TARAFLARIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Karar düzeltme istemlerinin kabulü ile bozma kararı kaldırılarak, davanın reddine yönelik ilk derece mahkemesi kararının, yargılama sürecinde yapılan mevzuat değişikliği nedeniyle davacı lehine olan hükmün uygulanarak bozulması gerektiği düşünülmüştür.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen davada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, tarafların karar düzeltme istemlerinin kabulü ile Danıştay Beşinci Dairesinin 02/04/2019 günlü, E:2016/19645, K:2019/2310 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dosyanın incelenmesinden; 29/09/2010 günü saat 23:00 sıralarında davacının 124 promil alkollü olarak evinin balkonundan silahla havaya iki el ateş açtığı ve hakkında yapılan soruşturma sonucu ''Meskün yerlerde veya binalarda veya herkesin dolaşıp gezebileceği veya oturabileceği yerlerde hiçbir neden yokken silah atmak'' fiilini işlediği sübuta erdiğinden bahisle Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 8. maddesinin 23. bendi gereğince meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılması gerekmekte ise de, anılan Tüzüğün 15. maddesi uyarınca bir alt ceza uygulanarak "24 ay uzun süreli durdurma" cezası ile cezalandırılması üzerine temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Olayda; davacının soruşturma konusu fiiliyle ilgili olarak ''korku, kaygı veya panik yaratabilecek tarzda silahla ateş etme'' suçundan hakkında açılan kamu davasında yapılan yargılama sonucunda ... Asliye Ceza Mahkemesi'nce verilen ... gün ve E:..., K:... sayılı kararla, üzerine atılı suçu işlediği sabit olduğundan, 5 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, bu kararın 03/11/2011 tarihinde kesinleştiği, davacının kesinleşme tarihinden itibaren 5 yıl içinde başka bir suç işlememesi nedeniyle ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla, açıklanması geri bırakılan hükmün ortadan kaldırılarak davanın düşmesine karar verildiği görülmüştür.

İLGİLİ MEVZUAT

Mülga Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/23. maddesinde yer alan "Meskun yerlerde veya binalarda veya herkesin dolaşıp gezebileceği veya oturabileceği yerlerde hiçbir neden yokken silah atmak" fiili, meslekten çıkarma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır.

08/03/2018 günlü, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8. maddesinin 5. fıkrasının, 24 ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren fiillerin sayıldığı (ç) bendinin (3) numaralı alt bendinde, "Meskun yerlerde, binalarda, herkesin dolaşıp gezebileceği veya oturabileceği yerlerde silah atmak" düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava dosyasının incelenmesinden; soruşturma raporunda yer verilen bilgiler, davacının soruşturma kapsamında alınan ifadesi, olayla ilgili yakalama ve savcı görüşme tutanağı ile yukarıda aktarılan fiili nedeniyle davacı hakkında ceza mahkemesince verilen ve kesinleşen mahkumiyet kararı dikkate alındığında, davacının fiilinin sabit olduğu anlaşılmıştır.

Dava devam ederken, davacının fiiline uygulanacak disiplin cezasına ilişkin mevzuatta değişiklik olması nedeniyle uyuşmazlığın çözülebilmesi için davacının işlediği fiile hangi mevzuat hükmünün uygulanması gerektiğinin de belirlenmesi gerekmektedir.

Ceza hukuku kökenli bir ilke olan ancak zaman içinde hukukun tüm dallarında geçerli bir ilke olarak benimsenen "lehe olan hükmün uygulanması ilkesi"; işlendiği zamanın hukuki normları uyarınca suç sayılan bir fiilin sonradan yürürlüğe giren bir düzenleme ile suç olmaktan çıkarılmış bulunması veya sonradan yürürlüğe giren düzenlemenin, suçun işlendiği zaman mevcut olan düzenlemeye göre suçlunun lehine sonuçlar doğurması durumunda, failin lehine olan sonraki normun daha önce işlenmiş olan fiillere uygulanmasını öngörmektedir.

İdare hukuku alanında, kural olarak idari işlemlerin yargısal denetimi tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılmaktadır. İdari işlem niteliğindeki disiplin cezasının da tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yargısal denetiminin yapılması gerekmekte ise de, lehe olan normun uygulanması ilkesinin disiplin cezaları yönünden de geçerli olduğunun kabulü gerekmektedir.

Dolayısıyla, fiilin işlendiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuat ile daha sonra yürürlüğe giren mevzuat hükümleri farklı ise, disiplin cezasıyla cezalandırılacak kişilerin lehine olan mevzuat hükmü dikkate alınmalıdır.

Uyuşmazlıkta, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/23. maddesinde düzenlenen disiplin cezası, 08/03/2018 günlü, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/5-ç-3 maddesinde belirtilen disiplin cezasıyla karşılaştırıldığında, 7068 sayılı Kanun ile uyuşmazlık konusu olayda davacı tarafından işlenen fiile uygulanacak temel ceza bakımından davacı lehine bir düzenleme getirildiği görüldüğünden,

davacı lehinde olan düzenleme dikkate alınarak uyuşmazlık hakkında yeniden bir karar verilmesi gerektiğinden, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararının bozulması gerekmektedir.