Danıştay 2. Daire E.2021/3755 K.2023/6027

Dava Konusu İstem

Dava; Bursa İl Emniyet Müdürlüğünde emniyet amiri olarak görev yapan davacının, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/B-1 maddesi uyarınca 16 ay uzun süreli durdurma cezası ile cezalandırılmasına, ancak aynı Tüzüğün 15. maddesinin uygulanması suretiyle bir derece alt ceza olan 6 ay kısa süreli durdurma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı kararının 1/1 nolu bentle ilgili kısmının iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : Danıştay Beşinci Dairesinin 22/11/2017 günlü, E:2016/18441, K:2017/23309 sayılı bozma kararına uyularak verilen.

İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; uyuşmazlıkta, davalı idarece işlemin sebep unsuru olarak gösterilen fiillerin, "Hizmet içinde resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" hükmü kapsamında görülerek dava konusu disiplin cezasının verildiği anlaşılmakta ise de davacının sübut bulan, görev dışında özel bir konuşma sırasında trafiğe ilişkin uygulamaları yetkili olmayan kişilere bildirme şeklindeki fiilinin hizmet içinde resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak suçu kapsamında nitelendirilmesinin mümkün olmadığı,

ancak davacının polislik sıfatına, vakarına ve bulunduğu görevin hassasiyetine uygun hareket tarzı içinde değerlendirilmesi mümkün olmayan bu fiillerinin cezasız bırakılmaması gerektiği, bununla birlikte, disipline konu eylemler ile yaptırımlar arasında adil bir dengenin gözetilmesinin de hukuk devleti ilkesinin bir gereği olduğu, davacı hakkında Bursa Cumhuriyet Başsavcılığınca yapılan soruşturma neticesinde … sayılı dosyada dava konusu edilen eylemine ilişkin olarak görevi kötüye kullanma suçunun yasal unsurları oluşmadığından kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildiğinin anlaşıldığı,

bu durumda, davacının sabit olan fiiliyle ölçülü olan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün 6/B-5. maddesinde zikredilen "Hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak," fiiline uygun disiplin cezası ile cezalandırılması gerekirken, Tüzüğün 7/B-1 ve 15. maddeleri uygulanarak tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline hükmedilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; husumetin Emniyet Genel Müdürlüğüne yöneltilmesi gerektiği, davacı hakkında yapılan soruşturma sonucu üzerine atılı bulunan fiilin sübuta ermesi nedeniyle fiilinin karşılığı disiplin cezası ile cezalandırıldığı, ceza yargılamasına ve disiplin cezasına esas olan suç tanımları göz önüne alındığında unsurlarının birbirinden farklı olduğu, işlemde mevzuata ve hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

Davacı tarafından; soruşturma konusu olayla ilgili olarak kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, ortada suç teşkil eden bir eylemin bulunmadığı, gizli bilgileri açıklamasının söz konusu olmadığı, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek, Mahkeme karınının gerekçe yönünden bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Davacı tarafından; cevap verilmemiştir. Davalı idare tarafından; temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile sonucu itibarıyla usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilmek suretiyle onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü.

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dosyanın incelenmesinden.

Bursa Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen bir soruşturma kapsamında, 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun uyarınca soruşturma izni istenmesi üzerine davacının da aralarında bulunduğu Bursa İl Emniyet Müdürlüğü Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü'nde görevli bir kısım personel hakkında idari soruşturma başlatıldığı, düzenlenen 25/04/2012 tarihli idari soruşturma raporunda, savcılığın gönderdiği iletişim tutanaklarında, davacının 14/12/2011 tarihinde İbrahim isimli arkadaşının "Kardeşim dağ yolunda uygulamanız var mı?" şeklinde mesaj atması üzerine "Kireç ocakları" cevabını verdiği,

İbrahim isimli şahsın ilerleyen saatlerde arayarak Mudanya'da yemekte olduğunu, Mudanya'da uygulama olup olmadığını sorması üzerine davacının "Gerekli bilgiyi verdiğime inanıyorum." şeklinde cevap verdiği, bu durumun menfaat ilişkisini çağrıştırdığı ve davacının hareketlerinin kusurlu olduğunun düşünülmesi nedeniyle meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılması gerektiğinin teklif edilmesi üzerine Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun … günlü,

… sayılı kararıyla davacının Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/B-1. ve 15. maddelerinin birlikte uygulanmasıyla 6 ay kısa süreli durdurma cezasıyla tecziyesine ilişkin işlemin iptali istemiyle temyizen bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/B-1 maddesinde, "hizmet içinde resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" fiili, "16 ay süreli durdurma" cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmış; 15. maddesinde ise, ''Kararın verildiği güne kadar geçmiş hizmetleri olumlu ve sicilleri iyi olan memurlara Tüzükte gösterilen cezanın bir derece aşağısı uygulanabilir.'' denilmek suretiyle bir alt cezanın uygulanıp uygulanmaması konusunda idareye takdir hakkı tanınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

"Kanunsuz suç ve ceza olmaz" ilkesi uyarınca, ceza yaptırımına bağlanan her bir fiilin tanımının yapılması ve kanunun ne tür fiilleri suç sayarak yasakladığının hiçbir kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirtilmesi gerekmektedir. Sözü edilen suç tanımlaması yapıldıktan sonra, suçun karşılığı olan cezanın ve suç sayılan fiili gerçekleştiren kamu görevlisinin hangi disiplin kuralını ihlal ettiğinin açık bir şekilde ortaya konulması da zorunludur. Söz konusu fiil, mevzuatta öngörülen tanıma uymuyorsa verilen disiplin cezası hukuka aykırı olacaktır.

Uyuşmazlıkta; davacının görev dışında özel bir konuşma sırasında trafiğe ilişkin uygulamaları yetkili olmayan kişilere bildirme şeklindeki eylemi sabit ise de, bu haliyle davacının fillinin Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/B-1 maddesinde yer alan "hizmet içinde resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" şeklindeki suç tanımına uymadığı, anılan fiiller yönünden disiplin hukukunda yer alan "tipiklik" şartının gerçekleşmediği,

davacının eylemine uyan başka bir disiplin cezası verilebileceği açık olmakla birlikte, kamu görevlilerinin disipline aykırı fiillerine verilecek cezanın tayininde yetkili makamın ilgili disiplin otoritesi olduğu gözetildiğinde, Mahkemece davacının eylemine uyan disiplin cezasının da tespitinin yapılmasının yerinde olmadığı, disiplin cezasının uyuşmazlık konusu yapıldığı durumlarda yargı yerlerince sadece disiplin soruşturmasının usulüne uygun yapılıp yapılmadığı, isnat edilen fiilin sübut bulup bulmadığı,

sübut bulmuş ise ilgilinin eylemine uyan disiplin cezasıyla cezalandırılıp cezalandırılmadığı yönünden hukukilik denetimi yapılabileceği, ayrıca ilgilinin eylemine uyan disiplin cezasının da tespitinin yapılmasının disiplin otoritesinin yetki alanına girilmesi ve hukukilik denetiminin sınırlarının aşılması sonucunu doğuracağı hususları birlikte değerlendirildiğinde dava konusu işlemde hukuka uyarlık, İdare Mahkemesi kararında ise sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.