Danıştay 2. Daire E.2021/3834 K.2022/5303

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti

...

İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; uyuşmazlıkta, davacının işyeri açma ve çalışma ruhsatının faaliyet konusu dışında pide üretim ve satışı yaptığının tespitinden sonra bu durumun giderilmesi için bir defaya mahsus 15 günlük süre verilmesi gerektiği, her ne kadar davalı idare tarafından ... tarih ve ... sayılı yazıyla davacıya süre verildiği belirtilmiş olsa da zimmet defterinden bu yazının davacıya ne zaman tebliğ edildiğinin anlaşılamadığı gibi zimmet defterinin ''alındığı tarih'' kısmında tarih yerine davacının isminin yer aldığının görüldüğü,

dolayısı ile de ruhsat dışı faaliyete dair süre verilmesine ilişkin uyarı yazısının davacıya usulüne uygun olarak tebliğ edilerek sonucuna göre işlem tesis edilmesi gerekirken usulüne uygun tebligat yapılmadan tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; davacıya ait işyerinde yapılan incelemede faaliyet alanında olmamasına rağmen ruhsata aykırı bir şekilde pide ekmek üretimi ve satışı yaptığının tespit edildiği, bunun üzerine Yönetmeliğin 13. maddesine istinaden davacıya pide ekmek üretimini sona erdirmesi için 15 gün süre verildiği; uyarı yazısının zimmet defterinden de anlaşılacağı üzere 09/07/2014 tarihinde tebliğ edildiği; davacının kendisine verilen süre içerisinde pide ekmek üretimini sonlandırmadığı, pide ekmek üretimi ve satışına devam ettiğinin tespit edildiği, bunun üzerine işyeri ruhsatının iptal edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesi tarafından Danıştay Onuncu Dairesine ve Danıştay Onuncu Dairesi tarafından ise, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dosyanın incelenmesinden, davacının lahmacun pişirim fırını, pasta çeşitleri, tatlı çeşitleri, simit, poğaça, çörek v.b. maddelerin imalat ve satışını yapmak üzere ... günlü, ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatı aldığı, davacıya ait işyerinde 12/06/2014 tarihinde yapılan incelemede faaliyet alanında olmamasına rağmen ruhsata aykırı bir şekilde pide ekmek üretimi ve satışı yaptığının tespit edildiği, Yönetmeliğin 13. maddesine istinaden davacıya pide ekmek üretimini 15 gün içinde sona erdirmesi amacıyla süre verildiği,

kendisine verilen süre içerisinde pide ekmek üretimine son vermediği ve satışına devam ettiğinin 25/07/2014 tarihli tutanakla tespit edildiğinin görülmesi üzerine davacının işyeri açma ve çalışma ruhsatının Başkanlık makamının ... günlü, ... sayılı oluru ile iptal edildiği, bunun üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkâmı Cezaiye Hakkında 16 Nisan 1340 Tarih ve 486 Numaralı Kanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanun'un 1. maddesinde.

"Belediye meclis ve encümenlerinin kendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin verdiği vazife ve salahiyet dairesinde ittihaz ettikleri kararlara muhalif hareket edenlerle belediye kanun ve nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince Kabahatler Kanununun 32 nci maddesi hükmüne göre idarî para cezası ve yasaklanan faaliyetin menine karar verilir. Bu kararda ilgili kişiye bir süre de verilebilir.

Belediye encümeni kararında belli bir fiilin muayyen bir süre zarfında yapılmasını da emredebilir. Emredilen fiilin ilgili kişi tarafından yapılmaması hâlinde, masrafları yüzde yirmi zammı ile birlikte tahsil edilmek üzere belediye tarafından yerine getirilir. Bu madde hükümleri ilgili kanunda ayrıca hüküm bulunmayan hâllerde uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta, davacının lahmacun pişirim fırını, pasta çeşitleri, tatlı çeşitleri, simit, poğaça, çörek v.b. maddelerin imalat ve satışını yapmak üzere ... günlü, ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatı aldığı, işyeri ruhsatının faaliyet konusu dışında pide ekmek üretim ve satışı yaptığının tespitinden sonra bu durumun giderilmesi için davacıya bir defaya mahsus 15 günlük süre verildiği, tebliğ tarihi kesin olarak belirlenememekle birlikte, aykırılığın giderilmesine ilişkin tebligatın davacıya yapıldığı anlaşılmaktadır.

1608 sayılı Kanun'un 1. maddesinde, belediye encümeninin kararlarına muhalif hareket edilmesi ve Kanunun men veya emrettiği fiillerin işlenmesi durumunda, belediye encümeni tarafından yasaklanan faaliyetin menine karar verileceğinin öngörüldüğü; dolayısıyla idarece ruhsat dışında yapılan pide ekmek üretimi ve satışı faaliyetinin engellenmesi gerektiği, aksi bir durumun davacının hukuken geçerli olarak aldığı ruhsatına dayalı faaliyetini yürütememesi sonucunu doğuracağı, bu sonucun Anayasal bir hak olan çalışma hürriyetinin engellenmesi anlamına geleceği, bu durumda;

idarece, davacının usulüne uygun olarak aldığı ruhsata aykırı olan pide ekmek üretimi ve satışı faaliyetinin engellenmesi gerekirken, ruhsata aykırı faaliyet gerçekleştirdiği gerekçesiyle mevzuatta yer alan yaptırımları aşacak şekilde işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali yolunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen kararda sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.