Danıştay 2. Daire E.2021/3872 K.2023/1438

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti

…. İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; davacının sıhhi işyeri açma ruhsatı verilmesi talebiyle yaptığı başvuru, oyun alanının ... karayoluna bitişik olması nedeniyle trafik güvenliği açısından tehlikeli olacağından bahisle reddedilmişse de, trafik güvenliği açısından bir sakınca görülmeyerek davacıya karayolu yol geçiş izin belgesi verildiği ve bu hususun o dönem işlemi tesis eden … Kaymakamlığına … İl Özel İdaresinin … günlü, 14018 sayılı yazısıyla bildirildiği, … İl Özel İdaresinin … günlü, … sayılı yazısıyla da davacıya köy yolunu kullanmasında bir sakınca bulunmadığının belirtildiği görüldüğünden, davacının ruhsat başvurusunun reddedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, her ne kadar 6360 sayılı Kanun kapsamında kapatılan Samsun İl Özel İdaresi tarafından kullanılan ruhsat verme yetkisinin Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığına geçtiğinden bahisle idareleri hasım mevkine alınmış ise de, husumetin yetkili ilçe belediyeye yönlendirilmesi gerektiği, Samsun İl Özel İdaresine bağlı Ruhsat Denetim Müdürlüğü teknik ekiplerince 20/06/2012 günü mahallinde yapılan inceleme ve denetimde söz konusu işletme ile ilgili olarak karayolu güvenliği açısından geçiş yolu izni alınmadığı tespitiyle durumun tutanak altına alındığı,

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca ruhsat verilecek yerlerin karayolu kenarındaki işyerleri için karayolu trafik güvenliğinin sağlanmış olması şartını taşıması gerektiği, tesis edilen dava konusu işlemin usul ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 01/08/2016 günlü, K:2016/32 sayılı kararı uyarınca Danıştay Onuncu Dairesine; Danıştay Onuncu Dairesi tarafından ise, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen davada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

… ili, … ilçesi, … Köyü, … Mevkinde bulunan ve davacı tarafından işletilecek paintball oyun sahası için işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi talebiyle yapılan başvurunun, oyun alanının Samsun-Sinop karayoluna bitişik olması nedeniyle trafik güvenliği açısından tehlikeli olacağından bahisle uygun görülmediği gerekçesiyle … günlü, … sayılı işlemle reddedilmesi üzerine, işbu işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

06/12/2012 günlü, 28489 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ve bazı maddeleri yayımı tarihinden, bazı maddeleri ise ilk mahalli idareler genel seçiminden sonra yürürlüğe giren 6360 sayılı On Üç İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Altı İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 1. maddesinin 2. fıkrasında; aralarında Samsun Büyükşehir Belediyesinin de bulunduğu on dört Büyükşehir Belediyesinin sınırlarının il mülki sınırları olarak belirlendiği, maddenin 5. fıkrasında; bu illerdeki il özel idarelerinin tüzel kişiliğinin kaldırıldığı, aynı Kanun'un 3. maddesinin 2. fıkrasında;

mevzuatla il özel idarelerine yapılan atıfların bu Kanun kapsamında tüzel kişiliği kaldırılan il özel idareleri için ilgisine göre bakanlıklara, bakanlıkların bağlı veya ilgili kuruluşları ile bunların taşra teşkilatına, hazineye, valiliklere, büyükşehir belediyelerine ve bağlı kuruluşlarına veya ilçe belediyelerine yapılmış sayılacağı, tüzel kişiliği kaldırılan il özel idarelerine … günlü, … sayılı İl Özel İdaresi Kanunu ve diğer mevzuatla verilmiş olan yetki, görev ve sorumlulukların ilgisine göre bu kurum ve kuruluşlar tarafından kullanılıp, yerine getirileceği,

söz konusu il özel idarelerinin mahkemelerde süren davaları ile il özel idaresi olarak faaliyet gösterdikleri dönem ve yapılan işlemlere ilişkin olarak açılacak davalarda muhatabın devir işleminin yapıldığı ilgili kurum ve kuruluş olduğu hükmüne yer verilmiştir.

23/07/2004 günlü, 25531 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanununun (dava konusu işlemin yapıldığı tarihteki haliyle) “Büyükşehir Belediyesinin Görev, Yetki ve Sorumlulukları" başlıklı 7. madddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde.

"Büyükşehir belediyesi tarafından yapılan veya işletilen alanlardaki işyerlerine büyükşehir belediyesinin sorumluluğunda bulunan alanlarda işletilecek yerlere ruhsat vermek ve denetlemek." büyükşehir belediyelerinin görev ve sorumlulukları arasında sayılmış, aynı maddenin 2. fıkrasında ise;

"…İlçe ve ilk kademe belediyelerinin görev ve yetkileri şunlardır: a) Kanunlarla münhasıran büyükşehir belediyesine verilen görevler ile birinci fıkrada sayılanlar dışında kalan görevleri yapmak ve yetkileri kullanmak.... c) Sıhhî işyerlerini, 2 nci ve 3 üncü sınıf gayrisıhhî müesseseleri, umuma açık istirahat ve eğlence yerlerini ruhsatlandırmak ve denetlemek." hükmüne, "Belediyeler arası hizmet ilişkileri ve koordinasyon" başlıklı 27. maddesinde.

"Büyükşehir kapsamındaki belediyeler arasında hizmetlerin yerine getirilmesi bakımından uyum ve koordinasyon, büyükşehir belediyesi tarafından sağlanır.

Büyükşehir belediyesi ile ilçe belediyeleri veya ilçe belediyelerinin kendi aralarında hizmetlerin yürütülmesiyle ilgili ihtilaf çıkması durumunda, büyükşehir belediye meclisi yönlendirici ve düzenleyici kararlar almaya yetkilidir." hükmüne, 28. maddesinde, "Belediye Kanunu ve diğer ilgili Kanunların bu kanuna aykırı olmayan hükümleri ilgisine göre büyükşehir ve ilçe belediyeleri hakkında da uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanunun 3. maddesinde ise; "İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatını vermeye aşağıdaki merciler yetkilidir: a) Belediye hudutları ve mücavir alan dışında kalan işyerleri ve işletmelere il özel idareleri. b) Belediye hudutları ile mücavir alan içinde kalan tüm işyerleri ve işletmelere belediyeler, c) Belediye hudutları ve mücavir alan içinde kalan işyeri ve işletmelerden büyükşehir belediyesi olan yerlerde; ca) 2 nci ve 3 üncü sınıf gayrisıhhi müesseseler için büyükşehir belediye başkanlığı, cb) Sıhhi ve sair işletmeler için ise büyükşehir belediyesi içinde kalan diğer belediye başkanlıkları." hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri incelendiğinde. 6360 sayılı Kanun kapsamında tüzel kişiliği sona eren İl Özel İdarelerinin ruhsat vermek ve denetleme yetkisinin ilgisine göre büyükşehir belediyelerine veya ilçe belediyeleri tarafından kullanılıp yerine getirileceği, işyeri açma ve çalışma ruhsatları verilmesinin usul ve esasları ile bu ruhsatları düzenlemeye yetkili mercilerin özel olarak düzenlendiği,

münhasıran büyükşehir belediyesine verilen görevler dışında kalan görevlerin, sıhhî işyerlerini, 2. ve 3. sınıf gayrisıhhî müesseseleri, umuma açık istirahat ve eğlence yerlerini ruhsatlandırmak, denetlemek ve gerektiğinde verilen ruhsatları iptal etme, ruhsata aykırılık nedeniyle bu işyerlerini faaliyetten men etme görev ve yetkisinin ilçe ve ilk kademe belediyelerine verildiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık konusu olayda, davacı tarafından … ili, … ilçesi,. Köyü,. Mevkinde bulunan paintball oyun sahası faaliyet konulu işyeri için yapılan ruhsat başvurusunun sıhhi müessese açılmasına yönelik bir başvuru olduğu görülmekle, sıhhi işyeri niteliğinde olan ve 5216 sayılı Kanun'un 7/1-d maddesinde belirtilen alanda bulunmayan uyuşmazlığa konu işyeri ile ilgili ruhsatlandırma ve denetleme yetkisinin 5216 sayılı Kanun'un 7/2-c maddesi uyarınca.

Belediyesine ait olduğu açık olup, ruhsat başvurusunun reddi yönünde tesis edilen dava konusu işlemin iptali istemiyle açılan davada. Belediye Başkanlığı husumetiyle dosyanın tekemmül ettirilmesi suretiyle hüküm kurulması gerektiğinden,. Büyükşehir Belediye Başkanlığı husumetiyle verilen temyize konu İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.