Danıştay 2. Daire E.2021/3914 K.2023/3796

Taş Ocakları İşletmeciliği Nakliyat ve Tic. Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU

…İdare Mahkemesince verilen …günlü, E:…, K:…sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava Konusu İstem : Dava; davacı …Köyü Muhtarlığı tarafından, Trabzon ili, Çaykara ilçesi, …Beldesi ile …Köyü arasında bulunan orman arazisi içerisinde davalı idare yanında müdahil …Hazır Beton Sanayi İnşaat Taahhüt Madencilik ve Taş Ocakları İşletmeciliği Nakliyat ve Tic. Ltd. Şti.'ne ait ruhsatlandırılmış (Bazalt) taş ocağına verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin …günlü, …sayılı Trabzon İl Özel İdaresi işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : …İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla.

3572 sayılı Kanun ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca, ruhsat başvuruları üzerine idarelerin, işletmelerin fiziksel koşulları ile faaliyetlerinin çevre ile uyumlu olup olmadığını araştırıp, işletmelerin faaliyetlerinin insan sağlığına zarar vermemesi ve çevre kirliliğine yol açmaması için gereken önlemlerin alınması halinde işletmeyi ruhsatlandırması gerektiği, müdahil Şirkete verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatının,

ilgili kamu kurum ve kuruluşlardan olumlu görüşler alındığı ve madencilik ekosistem değerlendirme raporu ve jeoteknik raporu ile insan sağlığı ve çevreye olumsuz etkisinin olmadığı da görüldüğünden, taş (bazalt) ocağına verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka ve mevzuta aykırılık görülmediği, öte yandan, söz konusu taş ocağına ilişkin olarak verilen “Çed Gerekli Değildir” kararına karşı başka bir davacı tarafından açılan davada, Mahkemelerinin … günlü, E:…, K:…sayılı kararıyla davanın süreaşımı yönünden reddine karar verildiği,

anılan kararın Danıştay Ondördüncü Dairesinin 31/10/2014 günlü, E:2013/9777, K:2014/9155 sayılı kararıyla da onandığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı Köy Muhtarlığı tarafından; keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmadan eksik incelemeye dayalı olarak karar verildiği, taş ocağında üretim devam ettiği sürece ocak havzasındaki ağaçların kesilmeye devam edeceği, flora ve faunanın bozulacağı, evlerde meydana gelen zararların artacağı, dava konusu taş ocağına yakın bir yerde bulunan başka bir taş ocağı ile ilgili olarak mahkemenin iptal kararı verdiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Davalı idare tarafından cevap verilmemiş, davalı idare yanında davaya katılan tarafından ise temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Onuncu Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 3. maddesinde İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatını vermeye yetkili olan merciler sayılmış, 4. maddesinde ise; "3 üncü maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar.

a) İnsan sağlığına zarar vermemek,

b) Çevre kirliliğine yol açmamak,

c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak." hükmüne, 5. maddesinde; "işyeri veya işletme açmak isteyen; işin özelliğine göre 4 üncü maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak işyerini düzenledikten sonra başvuru formunu doldurarak 3 üncü maddede belirtilen mercie ibraz ederler. Bu başvurunun yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye verilir. İlgili, bu belgeye dayanarak işyeri açabilir." düzenlemesi yer almıştır.

10/08/2005 günlü, 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin "Başvuru" başlıklı 17. maddesinde; maden üretim faaliyetleri ile bu faaliyetlere dayalı ruhsat sahasındaki geçici tesisler için işyeri açma ve çalışma ruhsatının il özel idareleri tarafından verileceği, maden üretim faaliyetleri ile bu faaliyetlere bağlı geçici tesislere dayalı olarak üretim yapmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler Örnek 7’de yer alan formu doldurarak il özel idaresine başvuracağı, başvurularda bu formda yer alanlar dışında başka bir bilgi ve belge istenilmeyeceği,

maden arama faaliyetlerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatına tabi olmadığı, ancak arama ruhsat dönemi içinde üretim yapılması halinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmasının zorunlu olduğu düzenlenmiştir.

"İkinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseseler" başlıklı 23. maddesinde; yetkili idarelerin, ikinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseseler için yapılacak beyan ve incelemelerde; insan sağlığına zarar verilmemesi, çevre kirliliğine yol açılmaması, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemeleri esas alacağı, ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, ikinci fıkrada belirtilen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde, işyerine bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verileceği, verilen süre içinde noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde verilmiş olan ruhsatın, yetkili idare tarafından iptal edilerek işyerinin kapatılacağı düzenlenmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinde maden üretim faaliyetleri ile bu faaliyetlere dayalı ruhsat sahasındaki geçici tesisler için işyeri açma ve çalışma ruhsatının il özel idareleri tarafından verileceği, maden üretim faaliyetleri ile bu faaliyetlere bağlı geçici tesislere dayalı olarak üretim yapmak isteyen gerçek veya tüzel kişilerin Örnek 7’de yer alan formu doldurarak il özel idaresine başvuracakları, başvurularda bu formda yer alanlar dışında başka bir bilgi ve belge istenilmeyeceği belirtilmiş, Örnek 7’de yer alan formda ise ÇED Yönetmeliği kapsamında alınmış karar (ÇED Olumlu Kararı, ÇED Gerekli Değildir Kararı,

ÇED Kapsamı Dışında) başvuru için gerekli belgeler arasında sayılmış ve formda "Not: Bu forma ÇED olumlu kararı ve ÇED raporu veya ÇED gerekli değildir kararı ve proje tanıtım dosyası ya da ÇED kapsamı dışındadır belgesi eklenir." ibaresine yer verilmiştir.

Bu itibarla, madencilik faaliyetleri için iş yeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmeden önce işletme ruhsatı, çevresel etki değerlendirme belgesi, gerekli ise çevre izni, orman izni ve mevzuatın öngördüğü diğer bilgi ve belgelerin yanı sıra maden sahasının yeri ve özelliğine göre temin edilmesi zorunlu olan ruhsat ve izinlerin alınmış olması gerekmektedir.

Bu durumda, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 17. maddesinde, maden üretim faaliyetleri ile bu faaliyetlere bağlı geçici tesislere dayalı olarak üretim yapmak isteyen gerçek veya tüzel kişilerin Örnek 7’de yer alan formu doldurarak il özel idaresine başvuracağı ve başvurularda bu formda yer alanlar dışında başka bir bilgi ve belge istenilmeyeceğinin açıkça düzenlenmesi,

müdahil Şirketin "ÇED Gerekli Değildir" kararını ve gerekli izinleri alması üzerine davalı idare tarafından işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlenmesi ve ruhsat alınması için gerekli olan şartların kaybedildiğine dair bir tespitin de olmaması karşısında, müdahil Şirkete verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamakta olup, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.