Danıştay 2. Daire E.2021/3954 K.2022/6011

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti

... İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla.

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Yönetmeliğinin 13. maddesi uyarınca, işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlenebilmesi için işyerinin mevzuatta öngörülen şartları taşıması gerektiği, bu şartlardan birisinin de işyeri olarak düşünülen yapının imar mevzuatına uygun olarak yapılmış olması ve yapılacak faaliyetin mimari projede belirlenen kullanım amacına aykırı olmaması gerektiği, somut olayda ise, projesinde yakıt deposu olarak öngörülen yerin çayocağı olarak kullanıldığı,

söz konusu yere ilişkin olarak davalı idarece işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmiş olduğu da dikkate alındığında, davalı idarece öncelikle işyerinde denetim yapılarak işyerinin 3194 sayılı İmar Kanunu ile, fen ve sağlık şartları yönünden incelenmesi ve yapılacak olan tespitlerin tutanağa bağlanması suretiyle,

görülen eksikliklerin giderilmesi için davacıya bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilmesi ve süre sonunda aykırılıkların giderilmemiş olmasına bağlı olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesi gerekirken bu yöndeki talebin zımnen reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı İdare tarafından; dava konusu 28/09/2012 günlü, ...adına geçici izin belgesi adı altında düzenlenen işyeri açma ve çalışma ruhsatının 1yıl süreli olduğu ve ruhsat süresinin 28/09/2013 tarihinde dolduğu, hükmü kalmayan ruhsatın 01/10/2013 günlü dava tarihi itibari ile iptalinin istenilmesinin de mümkün olmadığı, davanın konusuz kaldığı, davacının art niyetli olduğu, iddiasının aksine dilekçesine 30/09/2013 tarihinde cevap verildiği, bahse konu çay ocağının yönetim kurulu kararı uyarınca işletildiği ve davacının bu kararda imzasının bulunduğu ve açılan davada davacının menfaatinin olmadığı, mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesi tarafından; Danıştay Başkanlık Kurulunun 01/08/2016 günlü, K:2016/32 sayılı kararı uyarınca Danıştay Onuncu Dairesine; Danıştay Onuncu Dairesi tarafından ise, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının hisseli maliki olduğu, İstanbul İli, Fatih İlçesi,. Mahallesi,.

Sokak, … ada, … parsel sayılı taşınmaz üzeride bulunan (9) numaralı işhanının ortak alanı olan yakıt deposu, 19/06/2010 günlü yönetim kurulu kararıyla, yönetim odası ve çay ocağı olarak kullanılmasına karar verilmiş ayrıca buranın yapımını üstlenen …'a çay ocağı işletme görevi verildikten sonra yapının 1. bodrum katında yer alan işyeri için (çay ocağı) … adına 1 yıl süreyle geçici izin belgesi adı altında … günlü, … sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmiş, davacı tarafından, söz konusu çay ocağının faaliyet gösterdiği kısımla ilgili olarak yapı tatil tutanağı tutulduğu ve yıkım kararı alındığından bahisle,

işyerine verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesi yolunda yapılan 29/05/2013 günlü başvurunun cevap verilmemek suretiyle reddi üzerine işbu işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

20/01/1982 günlü, 17580 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinin 1. fıkrasında, bu Kanun'da hüküm bulunmayan hususlarda; hakimin davaya bakmaktan memnuiyeti ve reddi, ehliyet, üçüncü şahısların davaya katılması, davanın ihbarı, tarafların vekilleri, feragat ve kabul, teminat, mukabil dava, bilirkişi, keşif, delillerin tespiti, yargılama giderleri, adli yardım hallerinde ve duruşma sırasında tarafların mahkemenin sukünunu ve inzibatını bozacak hareketlerine karşı yapılacak işlemler, elektronik işlemler ile ses ve görüntü nakledilmesi yoluyla duruşma icrasında Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı; ancak, davanın ihbarının Danıştay, mahkeme veya hâkim tarafından re'sen yapılacağı kurala bağlanmıştır.

04/02/2011 günlü, 27836 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nu yürürlükten kaldıran 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 27. maddesinin 1. fıkrasında, davanın taraflarının, müdahillerin ve yargılamanın diğer ilgililerinin, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip olduğu.

61. maddesinin 1. fıkrasında, taraflardan birinin, davayı kaybettiği takdirde, üçüncü kişiye veya üçüncü kişinin kendisine rücu edeceğini düşünüyorsa, tahkikat sonuçlanıncaya kadar davayı üçüncü kişiye ihbar edebileceği.

65. maddesinin 1. fıkrasında, bir yargılamanın konusu olan hak veya şey üzerinde kısmen ya da tamamen hak iddia eden üçüncü kişinin, hüküm verilinceye kadar bu durumu ileri sürerek, yargılamanın taraflarına karşı aynı mahkemede dava açabileceği, 2. fıkrasında, asli müdahale davası ile asıl yargılamanın birlikte yürütüleceği ve karara bağlanacağı.

66. maddesinde ise üçüncü kişinin, davayı kazanmasında hukuki yararı bulunan taraf yanında ve ona yardımcı olmak amacıyla, tahkikat sona erinceye kadar, fer'î müdahil olarak davada yer alabileceği hükmü bulunmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta; adına çay ocağı faaliyet konulu, … günlü, … sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenen …'a dava ihbar edilmeden işin esasına geçilip karar verildiği anlaşılmaktadır. Davacı tarafından, dava dışı ... adına düzenlenen … tarih ve … sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptalinin istenildiği gözönünde bulundurulduğunda, yapılan yargılama sonucunda verilecek kararın, adı geçen iş yerinin işletmecisinin hak ve menfaatini doğrudan etkileyeceği açık olduğundan; İdare Mahkemesince, davanın iptali istenilen ruhsat sahibine ihbar edilmesi gerekmektedir. Bu husus gözetilmeksizin yapılan yargılama sonucunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.