Danıştay 2. Daire E.2021/4904 K.2022/4245

…

KARŞI TARAF (DAVACI) : …

VEKİLİ : Av. … …

İSTEMİN KONUSU

… Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava Konusu İstem : Dava; … ili, … ilçesi, … Mahallesi, … Caddesi, No:.. adresinde Lpg/Otogaz İstasyonu olarak faaliyet gösteren … Otogaz Petrol Otomotiv Gıda San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.'ne verilen 15/08/2011 günlü, 2011/... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali istemiyle idareye yapılan 15/11/2017 günlü başvurunun reddine ilişkin 14/12/2017 günlü, ... sayılı işlem ile 15/08/2011 günlü, 2011/... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: … ... İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla; yaklaşık 16 yıldır aynı yerde lpg/otogaz istasyonunun bulunduğu, belde sakini olarak dava açan davacının da 16 yıldır faaliyet gösteren işyerinden haberdar olmadığının kabulünün hayatın olağan akışına uygun olmadığı da dikkate alındığında, dava açma süresi geçtikten çok sonra yapılan idari başvuru da süreyi yeniden ihya etmeyeceğinden, yasal dava açma süresi geçirildikten sonra 10/01/2018 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle davanın süre aşımı yönünden reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti :. Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen temyize konu kararla; davacının davaya konu işletmenin bulunduğu.

İlçesine 21/11/2017 tarihinde taşındığının anlaşıldığı; bu durumda; davacının söz konusu işletmeden, o beldeye taşındığı 21/11/2017 tarihinde haberdar olabileceği; davacının taşınma tarihinden itibaren altmış günlük dava açma süresi içinde idareye başvuru yaptığı ve başvurusunun reddi üzerine süresinde dava açtığı anlaşıldığından davanın esasının incelenmesi suretiyle karar verilmesi gerekirken davanın süre aşımı yönünden reddine karar veren İdare Mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, Mahkemece verilen "davanın süre aşımı yönünden reddine" ilişkin kararının kaldırılmasına,

yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan mahkemeye gönderilmesine, Danıştaya temyiz yolu açık olmak üzere karar verilmiştir.

Davalı idare, anılan kararın temyizen incelenerek bozulmasını istemektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Onuncu Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca Tetkik Hâkimi ... 'ın açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

LGİLİ MEVZUAT

577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun - 6545 sayılı Kanun'la eklenen - Geçici 8. maddesinde, 6545 sayılı Kanun'la idari yargıda kanun yollarına ilişkin getirilen hükümlerin 2576 sayılı Kanun'un anılan Kanun'la değişik 3. maddesine göre kurulan bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlayacakları 20/07/2016 tarihinden sonra verilen kararlar hakkında uygulanacağı;

aynı Kanun'un "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin 5. fıkrasında, bölge idare mahkemesinin ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulduğu durumlarda istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vererek dosyayı ilgili mahkemeye göndereceği, bölge idare mahkemesinin bu fıkra uyarınca verdiği kararların kesin olduğu.

"Temyiz dilekçesi" başlıklı 48. maddesinin 6. fıkrasında, temyizin kesin bir karar hakkında olması halinde kararı veren merciin temyiz isteminin reddine karar vereceği; aynı maddenin 7. fıkrasında ise, temyizin kesin bir karar hakkında olduğunun anlaşıldığı hallerde altıncı fıkrada sözü edilen kararın Danıştayın ilgili dairesince kesin olarak verileceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bilindiği üzere, 20/07/2016 tarihi itibarıyla yurt çapında faaliyete başlayan bölge idare mahkemelerince yerine getirilen istinaf kanun yolu incelemesinde, ilk derece mahkemesi kararının hukuka uygun bulunmadığı hallerde, kararın kaldırılmasına karar verildikten sonra, kural olarak uyuşmazlığın esası hakkında bölge idare mahkemesince karar verilir. Bu doğrultuda verilen kararlar, 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinde sayma suretiyle belirtilen dava konularına ilişkin ise temyiz kanun yoluna tabi olup, aksi halde temyiz yolu kapalı olmak üzere kesindir.

Yukarıda aktarılan usul kurallarına göre ise, bu duruma istisna olarak, ilk derece aşamasında mahkemelerce ilk inceleme konularına ilişkin olarak verilen kararlara karşı yapılan istinaf incelemesi neticesinde bölge idare mahkemesi ilgili dairesince mahkeme kararında hukuka uyarlık bulunmaz ise, mahkeme kararının kaldırılmasına ve dosyanın yeniden karar verilmek üzere mahkemesine gönderilmesine kesin olarak karar verilir.

Dolayısıyla, bölge idare mahkemelerinin bu aşamada verdikleri kararlar temyiz kanun yoluna tabi olmayıp, şayet davanın konusu temyiz olunabilecek davalar arasında ise, mahkemelerin kaldırma kararı üzerine uyuşmazlığın esası hakkında verecekleri kararın istinaf incelemesinden geçmesi suretiyle verilecek bölge idare mahkemesi kararları, yani 2577 sayılı Kanun'un 45/5. maddesi kapsamında olmayan kararları temyiz kanun yoluna tabidir.

Bakılan uyuşmazlıkta; ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince her ne kadar Danıştaya temyiz yolu açık olmak üzere karar verilmiş ise de temyiz istemine esas teşkil eden kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun yukarıda anılan 45. maddesinin beşinci fıkrası kapsamında temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlardan olduğu anlaşıldığından, kararın, uyuşmazlığın bu aşamasında temyizen incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.